Peş peşe isyanların işleneceği haftalara girerken Beaaloteha peraşasının sonunda farklı bir tepkiyle karşılaşırız. Peygamber Miryam kardeşi Moşe hakkında bir ‘laşon ara’ olayına karışır. Tanrı duruma müdahale eder ve Miryam ‘tsaraat’ dediğimiz hastalıkla cezalandırılır. Halk bu durumda kampın dışında kalan Miryam iyileşip yeniden kampa katılana kadar bekler. Miryam sepette iken Moşe’yi izlemesi ve beklemesi nedeniyle burada ödüllendirilir. Kısacası Miryam ödül ve cezayı bir arada yaşar.
Miryam Moşe hakkında konuştuğunda Moşe Rabenu’nun verdiği tepki oldukça ilginçtir. Moşe’nin karşılığı tepkiden ziyade ‘tepkisizlik’ olarak adlandırılır. Bu kadar sert söze Moşe hiçbir karşılık vermemiştir. Burada Tora araya girer ve “veaiş Moşe anav meod mikol aadam aşer al pene aadama” ifadesi ile Moşe’nin inanılmaz alçakgönüllülüğü ile neden sessiz kaldığının altını çizer.
Gemara Masehet Gitin 36/B’de “anaalvim venan olvim” ifadesini kullanarak bu gibi insanların benzersiz büyüklüğünden söz eder. Bunlar hakaretlere cevap vermeyen ve başkaları onları aşağıladığında sessiz kalmayı başarabilendir. Gemara bu tür insanların Şofetim Kitabı’nda sözü edilen “veoavav ketset aşemeş bigvurato / O’nu sevenler tüm gücüyle ortaya çıkan güneş gibidirler” kişiler gibi olduklarını öğretir. Başka bir deyişle, sessiz kalan, kırıldıklarında veya hakaret gördüklerinde tepki vermeyen, bunları görmezden gelip günlük işlerine devam eden insanlar özel bir güce sahiptirler.
Gerçekten de, sessiz kalıp hakaretlere cevap vermeyen insanların bu erdemle dualarının nasıl kabul edildiğinin sayısız hikâyesi anlatılır. Örneğin, Gemara Masehet Taanit 25B’de bir zamanlar şiddetli bir kuraklık sırasında insanların dua etmek için toplandıklarını ve Rabi Akiva dua ettikten sonra yağmur yağmaya başladığını anlatır. Gemara, özellikle Rabi Akiva'nın dualarının kabul edildiğini, çünkü kendisinin “maavir al midotav / düşünce ve eylemlerinin üzerinden geçen” kişilerden biri olduğunu, hakaretlere cevap vermediğini öğretir. Sessiz kalmak ve yanıt vermemek çok zordur. Bunun zorluğuna ve erdemine yakından bakmaya çalışalım.
Cevaplardan biri olarak belki de hakarete uğradığımızda yanıt vermek için hazırlıklı olamayacağımız gösterilebilir. Birinin bizi ne zaman inciteceğini veya bize saygısızlık edeceğini bilmek çok kolay değildir. Bununla ilgili tahminlerimiz olsa da bunu kestirmek her zaman mümkün olmaz.
Rabinin biri heyecanla konuşma yapmaktadır. Günün birinde dinleyicilerinden biri odanın ortasına gelerek kendisine ayrılan süreyi çoktan aştığını ve artık durması gerektiğini söyler. Rabi biraz şaşırır ama tam bir düşüncenin ortasında olduğunu ve tamamlamak için bir iki dakika süreye ihtiyacı olduğunu söylese de dinleyici bunu kesin bir şekilde reddeder ve konuşmasını orada bitirmesini ister. Rabi odadan çıkarken o kişinin yanından geçer. Ona bir şeyler söylemek ister elbet ama kendini kontrol edebilir. Rabi etkilenmiştir üzgün, öfkeli ve tedirgindir.
Rabinin de dediği gibi bu tür eylemlere önceden hazırlanmanın bir yolu yoktur. Bu gibi durumlar sadece oluverir. Sabah Tefila’ya yetişmek, Şabat’tan önce işyerini kapatmak, giyinmemiz gerektiği gibi giyinmek veya gitmememiz gerektiğini bildiğimiz bir yere gitmekten kaçınmak gibi öngördüğümüz zorluklara kendimizi zihinsel olarak hazırlayabiliriz. Ancak kendimizi sessiz kalmaya, birinin söylediği veya yaptığı incitici bir şeye yanıt vermemeye hazırlayamayız.
Tek çözüm, Moşe Rabenu gibi alçakgönüllü olmak, karakterimizi insanların bizim hakkımızdaki fikirlerinin önemli olmadığı noktaya kadar geliştirmek ve güçlendirmektir. Bunu başarabildiğimiz zaman gerçekten güçlü olduğumuz andır. Hakaretlerden yılmayan, insanların kendisi hakkında söylediklerinden veya düşündüklerinden etkilenmeyen kişiden daha güçlü kimse yoktur.
O halde anahtar tevazu sahibi olmaktır diyebiliriz. Bunun için de ‘maavir al midotav’ yani davranışlarımızın üzerinden geçmek ve olmamız gereken kişi olana kadar çalışmak önemli bir gerekliliktir.
