Komşudan ödünç bir fincan kahve isteme geleneği kalktı sayılır. Değişen yaşam tarzıyla komşuluk anlayışı neredeyse tarihe karıştı. Zaten yıllarca apartmanda karşılaşınca hal hatır sorduğumuz, iyi ve kötü günlerini paylaştığımız insanlar da giderek azaldı.
Gerek ekonomik, gerekse farklı nedenlerden daireler el değiştirmeye başlayınca, sık sık değişen kiracı trafiği ile kimin kim olduğunu bilmez olduk.
Gerçi hiçbir zaman ev elbisesi veya sabahlıkla ‘sabah kahvesi’ne gitmek gibi sıcak ilişkilerin geliştirildiği kişi tarzı olmadım. Yine de yan dairemde güvenilir bir ailenin varlığını bilmek emniyet duygusu verirdi.
↔↔↔
1-8 Nisan tarihlerinde Pesah’ı (Hamursuz Bayramı) kutladık. Aileler bayram sofrasında özgürce bir araya gelmenin mutluluğunu yaşarken, öncesinde oldukça yorucu bayram yemeklerini hazırlayan evin hanımı da mutfakta ‘esaret’ günlerini anımsar.
Bayram süresince hemen her yıl yaşanan bir gelenek daha vardır. Adı ‘günü kurtarma operasyonu’dur.
Seri imalat halinde yapılan kekler, misafir geldikçe yenilen börekler için kullanılan un (hamursuz unu) tükenir. Satış noktalarında un bitmiştir. Ve bir fincan kahve isteme örneği gibi komşu bulunmayınca, yakın çevredeki arkadaşlara ‘un’ çağrısı yapılır. Kısa sürede mutfağınız çeyrek poşet kalan un paketleriyle dolar…
Böylece eksiği olan tamamlar, fazlası da ziyan olmaz. Matsa denilen hamursuzun, diğer ekmeklerden tek farkı içinde maya olmaması, dolayısıyla kabarmamasıdır.
Bu şekilde hazırlanmasının nedeni; Mısır’da Yahudilerin 210 yıl süren esaretinden sonra 40 yıllık çöl yolculuğu süresince açtıkları hamurun mayalanmasını bekleyemediklerinden, hamur kabaramadı. Bu yüzden bayram boyunca mayalı yiyecekler yenmez.
↔↔↔
Bayram tebrikleri güzeldir. Hem hatırlamak, hem hatırlanmak için bir vesiledir. Özellikle hızlı yaşam temposunun alışılagelmiş değerleri yok ettiği dünyamızda bir nefes gibidir.
Yıllardır kimi dostlardan, ‘Mutlu Noeller’, ‘Paskalya Bayramı’nızı kutlarız’ mesajları aldım. Kimi sözlü, kimi yazılı… Bir süre sadece teşekkür ettim. Zamanla bilinçli veya bilinçsiz Noel’in yerine ‘iyi bayramlar’ dendi. Belli bir altyapısı olan insanların kime ne diyeceklerini bilmemeleri veya öğrenmemeleri biraz tuhaf. İyi niyetli olduklarından eminim. Yine de eksik bilginin kimi durumlarda sıkıntı yarattığının da farkındayım.
Son olarak bir tanıdığımdan önce, ‘Mutlu Pesahlar’, birkaç gün sonra da ‘İyi Paskalyalar’ tebriği geldi. En azından Pesah’ın her zaman Paskalya’dan evvel kutlandığını biliyor, diye düşündüm. Son gelen Paskalya kutlamasının altına, ‘her tür bayram kabulümdür’ cümlesini ekledim.
Sağlıkla kalın…
