“Bir kişiyi öldürürsen katil, milyonlarca kişiyi öldürürsen kahraman olursun” diyen Chaplin’in bu cümlesi bir alıntı da olabilir, kendi sözleri de… Yaşadığı dönem düşünüldüğünde hafızası I. ve II. Dünya Savaşı’nın gölgesinde kalmış olabilir.
Geçen haftaki yazımda İran- Irak Savaşı, Körfez Savaşı’nı kaleme aldığımda cumartesi sabahı başlayan İran-Amerika/İsrail Savaşı’nın aylar öncesinde yola çıktığını bilemezdim.
‘Kükreyen Aslan’ ile İran Devrim Muhafızlarının, ‘Gerçek Vaat 4’ operasyonları insanları bir kez daha ekran başına kilitledi.
Rüzgâr ılımlı estiğinde huzur, birden sertleştiğinde zarar veren doğa olayı gibi jeopolitik değişime, insan eli değmeye başlayınca adı kasırgadır. Günümüzde, ‘yapay zekâ’ robotların devreye girmesiyle ılımlı rüzgârın adı ‘hortum’ olacak. Yapay zekânın babası sayılan Nobel Ödüllü fizikçi Geoffrey Hinton günümüz rüzgârları için “Oldukça karamsar.Karanlık geleceğin sorumlusu yapay zekâ değil, kapitalist sistem olacak,” demişti.
↔↔↔
Cemreler kış mevsiminin bitişi ve doğayla uyumlu yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilir.
Şubat ayında birinci cemre ‘hava’ya, ikinci cemre ‘su’ya düştü. İran’la savaş 28 Şubat’ta ‘hava’ saldırısıyla başladı; Körfez’de ‘su’ya düştü.
Üçüncü cemre 6 Mart’ta toprağa düşecek. Temenni edilen Ortadoğu’da, ‘hava’, ‘su’ harekâtlarının 6 Mart’a kadar toprağa (kara) düşmeden anlaşma zemininin oluşabilmesi.
Bu süreçte, ‘kurt puslu havayı sever’ misali sosyal medyadaki dezenformasyon veriler insanları ikileme düşürmenin yanı sıra huzursuzluk yaratıyor. Zaten bu aralar herkes bilirkişi, strateji uzmanı veya askeri stratejist…
↔↔↔
Netflix’te belgeseli gösterilen, şempanzeler üzerine yaptığı çığır açıcı çalışmalarla tanınan bilim insanı Dr. Jane Goodall, Ekim 2025’te hayatını kaybetti.
‘Goodall’ yaşadığı İngiltere’den ünlü antropolog Louis Leakey’in asistanı olarak 25 yaşında Tanzanya’ya gitti. Yıllar süren saha çalışmasında şempanzelere numara yerine isim verdi ve bu canlılarla çok ortak yönümüz olduğunu fark etti. Zekâları, duyguları, sosyal ilişkilerini belgeledi. Bu arada kendini akademik alanda da geliştirdi. Cambridge Üniversitesi’nden doktorasını aldı.
Çalışmalarından ötürü dünya çapında ödüller alan Goodall 2024’te İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth tarafından ‘Dame’ ünvanıyla onurlandırıldı.
Şempanzelerin alet yapma yeteneğini keşfetti. Bilimsel çevrelerde, “İnsanın mı tanımını değiştirelim yoksa şempanzelerin mi?” sorusunu yaratan Jane Goodall, 60 yılını geçirdiği Tanzanya’da birçok bilimsel yayın, film, çocuklar ve yetişkinler için kitaplar yazdı.
Birleşmiş Milletler, Dr. Jane Goodall’ın kaybının ardından yayınladığı başsağlığı mesajında onun ‘gezegenimiz, insanlık ve doğa için olağanüstü bir miras bıraktığını’ belirtti.
↔↔↔
Gelelim günümüze…
“İnsanın mı tanımını değiştirelim, şempanzelerin mi?”
Hızla ilerleyen teknolojiyle üretilen silahlar insanoğlunu savaşlarda daha mı mükemmel kılıyor?
Ağaç tepelerinde ceviz fırlatan şempanzeler hem kendini koruyabiliyor, hem de ardından size gülebiliyor.
Sağlıkla kalın.
Not: Yazı 2 Mart Pazartesi kaleme alındı.
