‘Vefa’nın lügat anlamında “yaşanmışlıklara saygı duymak ve birçok şey paylaştığın insanları hatırlamak” açıklaması yer alıyor. Geçmişini ve eski arkadaşlıklarını çok çabuk unutan kişilere ise ‘vefasız’; sözlerinde duran ve geçmişini unutmayan insanlar içinse ‘vefalı’ ifadesini kullanıyoruz.
Vefalı olmak insanlar için kullanılan bir sıfat sayılsa da, geçtiğimiz günlerde aynı yere, aynı insana yıllardır sadık ziyaretiyle ün yapmış, onu çatısında barındırmış bir leyleğin haberini okuyunca bu güzel dostluk hikâyesini paylaşmak istedim.
Türkiye'yi, Avrupa Leylek Köyleri Birliği'nde temsil eden tek köy olan Bursa'nın Karacabey ilçesi Eskikaraağaç Leylek Köyü’nde balıkçı Adem ile Yaren Leyleğin dostluğu, milyonlar tarafından ilgiyle takip edilen bir hikaye. Eskikaraağaç Leylek Köyü, her yıl on binlerce leyleğin geçtiği göç rotası üzerinde yer alırken aynı zamanda oraya yerleşen leyleklere de ev sahipliği yapıyor. İşte, Adem Yılmaz ile Yaren leyleğin dostluğu da yörede oturanların, doğaseverlerin merakla yakından takip ettiği hikâyelerden biri haline gelmiş. Tam 15 yıl önce Adem Amca’nın kayığına konan leylek o yıldan sonra, hiç aksatmadan bu mevsimde Leylek Köyü’ne gelmeye devam etmiş. Adını Adem Amca’nın sandalıyla aynı isim olsun diyerek Yaren koymuşlar. Bir de ona eşlik eden bir eşi var: Nazlı Leylek... Adem Amca bu yıl da uğrayan dostu Yaren Leylek için şunları anlattı: “Yaren bu yıl erken geldi. Şubatın 28'inde geldiği bir sene olmuştu ama bu yıl 24'ünde geldi. Gerçekten bizi çok mutlu etti. Köyümüze bu yıl ilk gelen leylek, Yaren Leylek; köyün en yaşlı, en tecrübeli leyleği. Yaren, köyümüzün sembolü, benim de canım, ciğerimdir. Eşi Nazlı ile burada altı ay kalıyor. Bu arada üç-dört yavru yapıyorlar. Onları büyütüp tabiata saldıktan 15 gün sonra da Yaren ve eşi, burayı terk etmiş oluyor. Ağustosun sonunda onları yolcu ediyoruz. Bu sefer güneye bakıp yolunu gözlediğimiz Yaren Leylek, köye sabah saatlerinde gelen ve önce Adem Yılmaz’ın evinin çatısında görülen leyleğin eşi Nazlı olduğu düşünülse de, Adem Amca sandalıyla göle çıkınca, göle açılan kayığa konmasıyla leyleğin Yaren olduğu ortaya çıktı. İlk başta leyleği Nazlı'ya benzettiğini belirten Adem Amca, şöyle konuştu: "Geldiği gün bana da ilgi göstermeyince eşi sandım. Fakat bugün sandalıma konarak Yaren olduğunu ispatladı. Leyleklerin hepsi birbirine benziyor. Fakat Yaren, diğer leyleklerden farklı olarak aynı yuvaya ve aynı kayığa konuyor. Yol yorgunu Yaren Leyleğin, ilk geldiği günlerde hava, yağışlıydı. Çatıdan bize baktı zira leylekler rüzgârlı ve yağışlı havalarda zaten uçmuyor. O yüzden bizi, iki-üç gün merakta bıraktı, 'acaba mı?' dedirtti ama bugün eşi zannettiğimiz ama aslında Yaren olan leyleğimiz, süzülerek yuvasından benim kayığa yeniden kondu." Mutlu bir kavuşma…
Eğer bir köpeğiniz varsa vefanın ne olduğunu iyi bilirsiniz. Vefalı köpek Hachiko bunların en ünlüsüdür. Japonya’da, Hachiko isimli bu köpek, sahibi öldükten sonra tam dokuz yıl boyunca her gün onu son gördüğü metro istasyonunun kapısına geldi ve bekledi. Hayvan severler onu evlerine götürür ancak o yine de sahibini beklemek için götürüldüğü evlerden kaçar. Tam dokuz sene on ay umutla sahibinin yolunu ve dönmesini bekleyen Hachiko, 11 yaşındayken metronun kapısında Profesör'ü beklediği noktada hayata veda eder.
Vefa veya kadirşinaslık; geçmişte yapılan bir iyiliğin, paylaşılan bir dostluğun unutulmamasıdır. Vefa adeta geçmişe bir teşekkür borcudur. Unutmamaktır… Maalesef insan vefası zamanla menfaatle gölgeleniyor. Belki de insan, unutma veya nankörlük etme sıfatına sahip tek canlıdır.
Tabiatta köpek dışında birçok başka hayvan diyemediğim canların olduğu resimlenmiş, film olmuş ve medyada paylaşılmıştır. Hayvanlar dünyasında, koşulsuz sevgi saf ve gerçektir. Hayvanlar kendilerine yapılan iyiliği, bağ kurduğu insanı ömür boyu unutmazlar. Duygusal hafızaları çok güçlüdür. İnsan vefası ise adeta bir karakter, bilinçli bir tercih sınavıdır, unutmak hatırlamaktan daha kolay gelir sanki.
Dostluk ve arkadaşlık ilişkilerinde süreklilik sağlayarak, arkadaşlığın kıymetini bilen dostun vefalısı çok kıymetlidir; varsın isterse o bir insan veya bir leylek olsun. Hoş geldin Yaren.
