Peraşamız Yaakov ve oğullarının Yosef’in çağrısı ile Erets Yisrael’den Mısır’a nasıl geldiklerini anlatır. Bölgede korkunç bir kıtlık vardır. Yiyecek temin edilebilecek tek ülke, Yosef'in hâkim olduğu Mısır'dır. Yosef, yiyecek satın almak için Mısır'a gelen kardeşlerine kendini gösterdikten sonra, onlara eve dönmelerini ve Yaakov ile ailelerini Mısır'da kendisiyle birlikte yaşamaları için getirmelerini söyler. Yosef babası ve kardeşlerini Mısır’da desteklemeye devam edecektir.
Tora ilk bakışta garip gibi görünen bir konuyu belirtir. Goşen eyaletinde ikamet edecek atalarımızı yerleştirmek amacıyla Yaakov oğlu Yeuda’yı önden gönderir. Raşi, bunun Yeuda'nın Mısır'da bir öğrenim evi kurmak için önceden gönderildiği anlamına geldiğini açıklar. Böylece Yaakov ve ailesi vardıklarında bu sorun önceden halledilmiş olacaktır. Başka açıklamalar Yeuda’nın o bölgenin şartlarını görmesi ve hazırlaması için gönderildiğini yazar. Sorumuz bu işler için neden özellikle Yeuda’nın seçildiğidir. Diğer oğulları içinde Yeuda’yı özel kılanın ne olduğunu bilmek bu sorumuzun yanıtı anlamına gelecektir.
Rav Moshe Sternbuch, Yeuda'nın bir şeyler inşa etmek için gerekli özel bir niteliğe sahip olduğunu açıklar. Bu nitelik ‘fedakarlık yapmaya istekli olmak’ karşımıza çıkmaktadır. Yeuda’nın bu konudaki tecrübelerini kısaca anımsamaya çalışalım.
Mikets peraşasının sonunda Yosef başarılı bir oyun kurar ve Binyamin’in hırsızlıkla itham edilmesini sağlar. Buradaki amaç kardeşlerin kendisi gibi Rahel’in oğlu Binyamin için bir fedakârlık yapıp yapmayacaklarını görmektir. Zaten Yaakov da Binyamin’in onlarla gitmesine gönüllü değildir. Ancak kıtlık durumunda yiyecek satın almanın başka yolu olmadığından buna razı gelmek zorundadır. Yaakov behor oğlu Reuven’in Binyamin’e sahip çıkmaya hazır olduğunu söylediği teklifi kabul etmemiştir.
O noktada Yeuda öne çıkar ve Binyamin için kişisel sorumluluk alır. Babasına, Binyamin'i kendisine geri getirmezse, “Bütün günler boyunca sana karşı günah işlemiş olacağım” ifadesini kullanır. Rabiler Yeuda'nın burada, Binyamin'i babasına güvenli bir şekilde geri getiremezse, ‘olam aba’daki tüm payını kaybedeceğini ilan ettiğini açıklar. Yeuda'nın ailesi uğruna fedakârlıkta bulunmaya istekli olduğu noktayı burada görebilmek mümkündür. Daha önce de söylediğimiz gibi Yosef bir oyunla Binyamin’i itham eder ve yanında kölesi olarak tutmak istediğini söyler. Ancak Yeuda öne çıkar ve Yosef'ten Binyamin'in yerine kendisini kölesi olarak Mısır'da sonsuza dek kalmasına izin vermesini rica eder. Yeuda Binyamin’in babasına dönmesini sağlamak için bir fedakârlığa daha imza atmaya hazırdır. Yeuda, küçük kardeşinin Yaakov'a güvenli bir şekilde dönebilmesi için hayatının geri kalanını yabancı bir ülkede köle olarak geçirmeye hazırdır. Bu yüzden özellikle Yeuda, Mısır'a doğru yola çıktıklarında aile gelmeden önce Goşen’e gitmek üzere seçilir. Bir şeyleri inşa etmek fedakârlık gerektirir. Bir kişi, bir şey oluşturmak isterse, hedefi uğruna fedakârlık yapmaya, birçok şeyden vazgeçmeye istekli olmalıdır. Bu durum özellikle insan ilişkileri açısından büyük önem arz eder.
Gemara Masehet Bava Metsia 59/A’da “İteta gutsa gahin utlahuş la / eğer eşiniz kısa boyluysa eğilin ve ona fısıldayın” öğretisini paylaşır. En basit anlamıyla baksak da Gemara burada bizlere ‘fedakârlık’ yapmamızı söylemektedir. Bazen eğilmek, bir şeylerden vaz geçmek, fedakârlık yapabilmek, bir ilişkinin yürümesi için hayati önem taşımaktadır. Bir kişi ‘eğilmeden’, fedakârlık yapmadan harika bir ilişkiye sahip olmayı beklememelidir.
Fedakârlık, günümüzde büyük bir meydan okuma, bir sınavdır. Toplumumuzda büyüyen gençler ne yazık ki fedakârlık yapmaya, kendilerinden vermeye, Gemara’nın dediği gibi ‘eğilmeye’ yönlendirilmez. Bizlere düşen ilişkiler açısından bu çok önemli gerekliliği onlara öğretmemiz ve örnek olmayı başarabilmemizdir. Fedakârlık çok önemli bir niteliktir. Bu bir anlamda kendimizi dizginleyebilme, kendimize ‘hayır’ diyebilme, istediğimiz bir şeyden vazgeçebilmek demektir. Bu da başarılı ilişkiler ve birçok adımda olmazsa olmaz derecede önemlidir. Bir kişi başarılı bir kariyer veya iş kurmak istiyorsa veya harika bir evlilik yaşamak istiyorsa ve harika bir ebeveyn olmak istiyorsa, fedakârlık yapmalıdır.
Şabat şalom…
