Vayeşev peraşası Yaakov’un babasının yaşadığı Erets Yisrael’de ikamet ettiğini belirterek başlar. Raşi’ye göre aslında Yaakov ‘vayeşev’ yerleşmekten daha fazlasını arzulamaktadır. O huzur içinde bir yaşam sürmek niyetindedir. Bunu birçok yazımızda dile getirmeye çalıştıysak da yaklaşık yüz yaşına erişmiş Yaakov’un çektikleri de az değildir. Esav ile uğraşmak ve kaçarken dayısı Lavan’ın yanında yirmi yıl geçirmek kolay değildir. Hadi tam geri döneyim derken bir kez daha Esav ile karşılaşmak bir travma nedenidir. Bundan kurtuldum derken kızı Dina’nın kaçırılması, Binyamin’i dünyaya getirirken Rahel’in genç yaşta vefatı bu sıkıntılara tuz biber ekmektedir. Doğal olarak Yaakov huzur içinde yaşamak istemektedir ancak Tanrı onunla aynı fikirde değildir. “Gelecek dünyada onlar için hazırlananlar yetmiyor mu ki bu dünyada huzur içinde yaşamak istesinler” ifadesi Raşi’ye göre ‘tsadikler’ için Tanrı’nın görüşünü yansıtmaktadır. Böylece Yaakov, sevgili oğlu Yosef’in hikâyesiyle, kardeşlerinin onu Mısır'a köle olarak satmasıyla, şimdi başka bir zorlukla daha uğraşmak zorunda kalacaktır. Sorumuz açık: Bu ne anlama gelir? Huzur içinde, sorunsuz bir şekilde yaşamayı istemek yanlış mıdır?
Lakewood Yeşiva’nın manevi danışmanı Rav Nosson Wachtfogel bir dizi öğrenim evi kurmak için oldukça ileri bir yaşta para toplamak için arayışa girer. Bu hayret vericidir. Çünkü birçokları o yaşta sadece ‘rahatlamak’ istemesini bekler durumdadır. Zaten çok şey başarmış, binlerce öğrenciyi etkilemiştir. Ancak olay onun için göründüğü gibi değildir. Ama henüz görevleri bitmemiştir. Yapacak daha çok işi inşa edecek daha çok kurum vardır.
Raşi’nin öğretisi de açıkça bunu söylemektedir. Elbette, her şeyin barışçıl olmasını istemekte yanlış bir şey yoktur. Ancak bu dünya barış içinde rahatça oturarak, çok çalışmadan ve mücadele etmeden oturulacak bir yer değildir. Bu dünyada olduğumuz sürede Tanrı bize ömür verdikçe daha fazlasını başarmak için çalışmaya devam etmek hepimizin görevidir. Nefes alarak uyandığımız her gün işimizin bitmediğini söylemekle yükümlü olduğumuz açıktır.
Benzer bir mesajı Hanuka hikâyesinde Yunanlılara karşı mücadeleye öncülük eden Haşmonaim ailesinin tarihinde de görebilmek mümkündür. Yunanlıların baskısını kabul etmeyi reddeden ve savaşan gerçek kahramanlar olarak karşımıza çıkarlar. Açık mucizelere tanık olurlar ve Hanuka’da kutladığımız gibi Bet Amikdaş’ı yeniden konumuna getirirler. Ancak 200 yıl sonra aile tamamen ortadan kaybolur. Hiçbiri kalmaz. Bilgelerimiz, Yunanlılara karşı kazanılan zaferden sonra, Yahudiler egemenliği yeniden kazandığında, bu ailenin kendilerini kral olarak ilan ettiğini açıklar. Düşüncelerine göre artık yapmaları gereken her şeyi yapmışlar ve krallığın konfor ve ayrıcalıklarının tadını çıkarabileceklerdir. Bu onların yaptığı önemli yanlışlardan biridir. Bir kez mücadele edip bir zafer kazandıktan sonra, bir sonraki hedef daha büyük başarıyı tadabilmektir. Bunun için de çok çalışmak gereklidir.
Çoğumuzun bildiği gibi Haşmonaim, Kohen ailesinin, dolayısıyla da Levi kabilesinin mensuplarıdır. Krallık ise Yeuda kabilesinin görevidir. Haşmonaim bu önemli ayrıntıyı benzer nedenlerden dolayı görmezden gelmek istemiş ve sonunda da bu ailenin hiçbir ferdi kendini devam ettirememiştir. Matatyau’nun hiçbir oğlu normal bir ölümle bu dünyaya veda edememiştir.
Günümüz kültürü, konforu ve ‘kolay yaşamı’ savunur. Toplumumuzdaki yaşam amacı, bol parayla emekli olmak ve ardından kişinin hayatının geri kalanında rahatlamasıdır. Bu, Tora değerlerine aykırı kalmaktadır. Elbette, işten emekli olmakta, tatile çıkmakta ve kişinin zenginliğinin tadını çıkarmakta yanlış bir şey yoktur. Ancak hedefimiz her zaman başarmak, elde etmek, inşa etmek, büyümek ve üretmek olmalıdır. Rahatlayacağımız dönemlere zaman zaman ihtiyacımız olsa bile, bu yalnızca bir sonraki projemize, bir sonraki mücadelemize hazırlık amacı taşımalıdır. Tükenmek ve bitmek bizim sözlüğümüzde yeri olmaya sözcükler konumundadır.
Şabat Şalom – Ve Hanuka Sameah.
