“Zemin güzel, hava güzel, futbol oynamak için her şey müsait.”
Yıllarca maç başlamadan önce spikerlerden bu sözü duyduk. Televizyonun karşısında yerimizi alır, hakemin ilk düdüğünü beklerdik. Kamera yemyeşil sahayı gösterirken biz de başlayacak mücadelenin heyecanına kapılırdık. Futbol oynamak için her şeyin hazır olduğuna inanırdık. Bugün ise bazı sahalara baktığımda o tanıdık cümlenin bir yerinde durup düşünüyorum: Zemin gerçekten futbol oynamaya müsait mi?
Futbolun içinde geçirdiğim yıllar boyunca farklı şehirlerde, özellikle alt liglerde çok sayıda saha gördüm. Topun nasıl sekeceğini kestiremediğiniz, oyuncunun ayakta kalmakta zorlandığı zeminlerde maçlar izledim. Bazen futbolcuların rakiplerinden önce sahanın bozuk bölgelerini hesaba katmak zorunda kaldıklarına şahit oldum. Böyle şartlarda güzel oyun beklemek, sahadaki emeğe biraz haksızlık olmuyor mu?
Bir de işin futbolcu sağlığı boyutu var. Bozuk zeminde ayağın kayması, bir çukura takılması ya da yere sağlam basamaması sakatlıklara davetiye çıkarıyor. Bilek burkulmaları, diz yaralanmaları, arka adale zorlanmaları derken futbolcular haftalarca sahalardan uzak kalabiliyor. Elbette her sakatlığı zemine bağlayamayız ama oyuncuların sağlığını korumak istiyorsak işe ayak bastıkları yerden başlamalıyız.
Alt liglerin gerçeklerini biliyoruz. Aynı sahayı birçok takım kullanıyor. Hafta boyunca antrenmanlar yapılıyor, hafta sonunda arka arkaya karşılaşmalar oynanıyor. Çimin dinlenmesine, bakımına yeterince zaman kalmıyor. Ekonomik imkânsızlıklar ve saha yetersizliği de eklenince ortaya çıkan tabloyu anlayabiliyoruz. Fakat nedenlerini bilmek, bu durumu yıllarca kabullenmemizi gerektirmiyor.
Üstelik yalnızca alt liglerden söz etmiyoruz. Süper Lig’de bazı maçlarda, hatta milyonların izlediği bir derbide bile zeminin kötülüğünü konuşuyorsak durup düşünmeliyiz. Transferlere büyük bütçeler ayırırken futbolun oynanacağı alanı gerektiği gibi hazırlayamamak ciddi bir çelişkidir. Tribünleriyle, localarıyla övündüğümüz statların zemini de aynı ilgiyi hak ediyor.
Tesisleşme dediğimiz mesele burada başlıyor. Bir tesisin değeri, açılışındaki kalabalıkla değil, yıllar boyunca sporcuya sunduğu imkânlarla ölçülür. Doğru drenaj, düzenli bakım, uygun sulama ve uzman personel, yatırımın ayrılmaz parçalarıdır. Bunlara kaynak ayırmadığımızda yaptığımız tesis de zamanla işlevini kaybeder.
Altyapılarda yetiştirdiğimiz çocukları düşünelim. Pas yaparken top sürekli yön değiştiriyorsa teknik gelişimden beklediğimiz verimi nasıl alacağız? Yeteneklerini göstermelerini isterken gençlere sağlıklı çalışma şartları sunmak bizim sorumluluğumuzdur.
Çözüm için federasyonun, kulüplerin, Bakanlığımızın, il ve ilçe belediyelerimizin birlikte çalışması gerekiyor. Sahaların kullanım programları kapasitelerine göre düzenlenmeli, bakım süreleri korunmalı, mevcut tesisler yaşatılmalıdır. Her sezon aynı yakınmaları tekrarlamak yerine sorumluluğu belli, uygulanabilir bir düzen kurmalıyız.
Çünkü kötü zemin yalnızca pasın yönünü değiştirmez; futbolcunun sağlığını, oyunun temposunu ve tribündeki seyircinin keyfini de etkiler.
Bir gün bütün sahalarımızda o tanıdık cümleyi içimiz rahat söyleyebilmeliyiz: “Zemin güzel, hava güzel, futbol oynamak için her şey müsait.”
