Her sabah aynı saatte uyanıyor, aynı yollardan geçiyor, hiç tanımadığımız insanlara günaydın diyor ve günün sonunda "Bugün de çok verimli" diyerek kendimizi suçluyoruz. Hayat, kurallarla örülü devasa bir labirent gibi etrafımızı sarmış durumda. Tam bu koşturmacanın ortasında, takvimler 8 Kasım’ı gösterdiğinde karşımıza minik bir tabela çıkıyor: Dünya Deliler Günü.
Resmi bir tatil değil, Birleşmiş Milletler onaylı bir genelgesi yok ama kesinlikle insanlığın en çok ihtiyaç duyduğu günlerden biri. Çünkü hepimizin içinde, bir köşede usulca sırasını bekleyen, zincirlerini koparmak isteyen o tatlı delilik gizli.
Peki, kimdir bu günün asıl sahipleri? Mahallenin köşe başında kendi kendine hararetli bir siyaset tartışması yürüten amca mı, yoksa plazadaki masasında oturup Excel tablolarına bakarken içinden "Şimdi buradan koşarak uzaklaşsam ne olur?" diye geçiren beyaz yakalı mı? Aslına bakarsanız, ikisi de aynı geminin yolcusu. Modern dünya bize ‘normal’ olmayı dayattıkça, delilik bir kaçış rotası, bir nevi ruhsal detoks haline geliyor1.
‘Normal’ dediğimiz kavram zaten son derece şüpheli bir tanımlamadır. Kime göre normal, neye göre normal? Her gün hiç bitmeyecekmiş gibi çalışan, sürekli geleceği düşünüp bugünü ıskalayan, parayı bulduğunda daha çok para kazanmak için sağlığını kaybeden bir insanlık türü ne kadar normal olabilir ki? İşte tam da bu yüzden, Dünya Deliler Günü aslında tersine dönmüş bir aynadır. O aynaya baktığımızda, kafasına hayali bir huni takıp hayata kahkaha atanların, mantık sınırları içinde çırpınanlardan çok daha mutlu olduğunu görürüz.
Deliliğin o muhteşem hafifliğini yaşamak için çok büyük çılgınlıklar yapmaya da gerek yok. Bugün, sırf canınız istedi diye yağmurun altında şemsiyesiz yürüyebilir, hiç tanımadığınız bir kediyle dakikalarca dertleşebilir ya da ciddi bir toplantının tam ortasında içinizden gelen o çocuksu espriyi patlatabilirsiniz.
Hayatı fazla ciddiye alanların ne kadar çabuk yaşlandığını ve yıprandığını unutmayın. Oysa birazcık delilik, günümüz psikologlarına göre, ruhun kırışıklıklarını gideren en ucuz ve en etkili kremdir.
İster istemez uzun bir geçmişe göz atıyorum. İlk aklıma gelen Roma İmparatoru ‘Caligula’. Asıl adı, sıkı durun ‘Gaius Julius Ceasar Augustus Germancus’tu. Caligula, ‘küçük asker’ anlamına gelir2.
Deliliğini konu alan kitaplara ve çevrilen filmlere bakarsınız siz de gerçek bir deli olduğu kanaatine varırsınız. Ama yine de dört sene imparatorluğunu sürdürebilmiştir. Korumaları tarafından suikasta uğramasaydı bu süre çok daha uzun olabilirdi…
Aklımıza sokulan ikinci kişi ise ortaokul ve lise çağlarındaki tarih ders kitaplarından kaynaklanıyor. Herhalde hatırladınız: Rus Çarı Deli Petro. Evet, içki içtiği zamanlarda yaptığı aşırı taşkınlıklar ünlüdür. Ancak Rusya’yı da Ortaçağ’dan Yeni Çağ’a kısa zamanda taşımış ve Avrupa’nın en güçlü ülkesi haline getirmiştir3.
Devam edelim... Tarih boyunca dünyaya yön veren, çığır açan insanlara bir bakın:
Einstein’dan Tesla’ya, Salvador Dali’den Van Gogh’a kadar herkes kendi döneminde biraz ‘deli’ olarak nitelendirilmedi mi? Eğer onlar herkes gibi düşünse, kuralların dışına çıkmaya cesaret edemeseydi, bugün dünya daha sıkıcı, gri ve tekdüze bir yer olurdu. Demek ki neymiş? Dünyayı akıllılar yönetebilir ama onu güzelleştirenler ve değiştirenler kesinlikle o sınırları zorlayan delilerdir.
Sonuç olarak, 8 Kasım’ı sadece sosyal medyada komik paylaşımlar yapıp geçiştireceğimiz bir gün olarak görmeyelim. Bugün, içimizdeki o kurallara sığmayan, kalıpları yıkan çocuğun elinden tutma günü olsun. Bırakın başkaları ne derse desin, bırakın birileri arkamızdan "Galiba delirdi" diye fısıldasın. Unutmayın ki, bu hayatta her şeyi doğru yapmak zorunda değilsiniz. Arada bir rotadan çıkmak, kaybolmak ve kendi hunini gururla taşımak da bu oyunun en keyifli parçasıdır.
Çevrenizde hayatı sizin için çekilebilir kılan, neşenizi yerine getiren ve "İyi ki benimle birlikte saçmalıyor" dediğiniz tüm o güzel insanların ve tabii ki kendinizin Dünya Deliler Günü kutlu olsun! Hunileriniz dik, neşeniz daim olsun!
---
1 Detoks: vücudu zararlı maddelerden ve toksinlerden arındırma süreci. Burada bahis konusu olan zihinsel yorgunluğu hafifletmek.
2 Caligula lakabı ona, beş yaşındayken babasıyla bir harbe katıldığı için, Romalı askerler tarafından takılmış…
3 Çar Petro: Deli lakabı Osmanlı devrinde siyasi rekabet nedeniyle kendisine takılmış. Ancak bütün dünyada ‘Büyük Petro’ diye bilinir. Bizim akademik çevrelerimiz de artık aynı deyimi kullanmaktadır.
