La Trajedia de Kanada

"Saveshj ke kualo es Kanada? Agora me puedeshj dizir ke es un payis de Amerika, si, ya es verdad... ma la Kanada de la eskritura es otra koza. Es una koza muy trajik..."

Hayim BEHMOARAS Judeo-Espanyol
18 Şubat 2026 Çarşamba

No era una tierra de libertad, sino un lugar de sufrimiento i de luvia de lágrymas. En el kampo de Auschwitz, kuando los trenos arivavan kinyentos i kinyentos de djudios, los alemanes los enganyavan dizeyendo: "Deshad vuestras valicas aki, ke las vashj a tomar despues de la dushaj".

Ma esas valicas se ivan direto para los depos de "Kanada". Ayí, los "komandos" tenian ke avrir los baules de las personas ke ya no estavan bivas. Topavan de todo: pan, ropa de kreaturas, djoyas de novias i fotos de famiya.

En el kampo de Auschwitz-Birkenau, aviya unos kuantos depos ke los prizyoneros los yamavan "Kanada". Este nombre no era ofisial; los djudios  prizyoneros le dieron este nombre, porke Kanada era la tierra de la abundansia i de la rikeza, porke paresiya ke aviya una rikeza sin fin, ma era una rikeza rovada a la muerte. Kada objeto era un rekodro de una vida ke los Nazis kerian eliminar del mundo. Avia un grupo de prizyoneros (el Kommando Kanada) ke lavoravan en estos  barakas. Sus echos era divizar todo: los vistidos de kriaturas, los anteojos, las fotos i el oro. Era un lavoro muy triste, porke munchas vezes los lavoradores topavan las cosas de sus famiyas.

Todo lo ke era de valor se mandava kon trenos a Almania para los sivilos i para los komandantes Nazis. Las djoyas i los dientes de oro eran fundidos i mandados a la banka en Berlin.   En el mes de January de 1945, kuando los Rusos estavan serka, los Nazis kemaron las barakas de "Kanada" para eskonder sus krimes. Ma no pudieron kemar todo; kuando el kampo fue liberado, los soldados toparon montantes de kalsados, kaveyos, valicas, i antojos. Agora todo esta en muzeo Auschwitz.

Ay doz Kanadas en el mundo uno para bivir, i el orto para yorar.

NUNKA MAS, NEVER AGAİN

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün