Sözcüklerin hepimiz için ne denli önemli olduklarını söylemeye bile gerek yok; ama benim gibi sürekli okur karşısına çıkanlar için, çok daha önemli olduklarını görüyorum. Nitekim bir yazımdaki bir sözcüğe takılarak beni eleştiren arkadaşıma elimden geldiğince bunun açıklamasını yapmak zorunda kalmıştım. Sonradan konu üstünde düşünürken, kendime şu soruyu sordum:
Konuşmalarımda ya da yazılarımda olsun, ben kendimi anlatamıyorsam, başkalarından beni anlamalarını nasıl bekleyebilirim?
Soru yanıtını da içinde barındırıyor; ama bunu hepimiz bilmemize karşın, olumsuz örneklerini farklı alanlarda her gün görüyor, yaşıyoruz. Hani bu tür yanlış anlamalara karşın “ben ne söylerim tamburam ne çalar” deyimini kullanırız ya… Kimi zaman bir sağırlar söyleşisi içerisinde, kimi zaman da sanki farklı dilleri konuşan insanlar arasında bulunduğumuzu hissediyoruz. Sözümüz ya bir boşlukta kalıyor ya da o söze farklı anlamlar yüklenmiş olmaktan kaynaklanan olumsuzluklarla karşılaşabiliyoruz. Bu yüzden dile gelen her bir sözcük, kendi ağırlığı içinde değerlidir, diyorum.
Sözcükleri iletimizi güçlendirmek, kendimizi ifade etmek için farklı şekillerde kullanıyoruz. Her biri ister dilimize yerleşmiş olsun, isterse bilmediğimizde ya da bir gereksinim duyduğumuzda sözlüklerde araştırmış olalım, ayrıntılı olarak anlamlarını bulabiliriz. Oysaki konu sözcüklerin değeri olunca kullanıldıkları yere, zamana, söyleyene göre bu anlamlar değişebiliyor. Bakıyoruz, aynı sözcük, bir tümce içinde kimini yüceltmek için yer alırken, bir başka tümcede de yerin dibine batırabiliyor. Yine bir deyimde, bir mecazda çok farklı çağrışımlar yaratabiliyor. Özellikle günlük konuşmalarımızda kullandığımız bazı kavramların anlamını yeterince vurgulamadığımızda, yanlış anlamalara, güç durumlara düşebiliyoruz. Sevgi gibi, güven gibi, adalet gibi... Bir başka deyişle kullandığımız her sözcüğün bir değer ifade etmesi için, onların eylemlerimizle uyum içinde olmaları gerektiğini düşünüyorum.
Desem ki: Sözcüklerdir, beni ben yapan!
Fiziksel özelliklerimi bir yana bırakalım. Sözcüklerle düşüncelerimi dile getiriyorum, eylemlerimle de bunu kanıtlamış oluyorum.
Tüm söylediklerime karşın, kimi zaman hiçbir söz, suskunluğumuz kadar değerli olmamıştır. Bu değer konuşmamaktan değil, gerekli olanla olmayanı söyleyebilmekten kaynaklanmaktadır. Konuşurken bildiklerimizi yinelerken, suskunluğumuzda düşüncelerimizi yeniden değerlendirme olanağını bulabiliyoruz.
Bir öğrenci hocasına en değerli sözün ne olduğunu sormuş. Hoca yanıt vermediği gibi uzun bir süre sessiz kalmış. Öğrenci sonunda dayanamayıp suskunluğunun nedenini sorduğunda Hoca gülümseyerek şöyle demiş:” Sana en değerli sözü vermeme karşın sen onu duyamadın!”
Kimi gerçekler yalnız sözle değil, suskunlukla da dile gelebiliyor. Oysaki yazıyla kendimizi ifade ederken, kullandığımız sözcüklerin önemi ve değeri ortaya çıkıyor. Sevincimizi, üzüntümüzü, coşkumuzu, hüznümüzü, öfkemizi, sevgimizi; kısaca her tür duygu ve düşüncemizi, bu sözcükler aracılığıyla iletiyoruz.
Ne mutlu sözcüklerin değerini bilene!
