Fransız Yahudi entelektüel Edgar Morin, 104 yaşında hayatını kaybetti. Yunanistan Yahudi´si göçmenlerin çocuğu olarak dünyaya gelen Morin, günümüzün önemli sorularına yönelik araştırmaları nedeniyle Fransa´da çok seviliyordu.
Eşinin hafta sonu yaptığı açıklamaya göre, II. Dünya Savaşı'nda Direniş Hareketi üyesi olan, hayatını eleştirel düşünceyi teşvik etmeye ve hoşgörüsüzlükle mücadeleye adamış, Fransa'nın en sevilen entelektüeli Edgar Morin, 104 yaşında hayatını kaybetti.
Fransa'nın sol görüşlü Liberation gazetesi, şapka ve ipek kravatlara düşkünlüğü ile bilinen şık filozof hakkında 2021'de yayınladığı yazıda, "O, tüm Fransız halkının büyükbabası ve geçen (20.) yüzyılın hatırasıdır," ifadelerini kullanmıştı.
Seküler Yahudi göçmenlerin oğlu olan Morin, sosyoloji eğitimi almış olmasına rağmen kendisini felsefe, psikoloji, etnografi ve biyoloji unsurlarını karıştırarak insanlığın doğasını anlamaya çalışan bir ‘insanbilimci’ olarak görmeyi tercih ederdi.
Morin, Fransa'nın dışında en fazla 1961 yılında film yapımcısı Jean Rouch ile çektiği ve sıradan genç Parislilerin yaşamını anlatan ‘Chronique d'un été /Bir Yazın Günlüğü’ adlı belgeselinden dolayı, ‘cinéma vérité /hakikat sineması’nın mucidi olarak tanınıyordu.
Morin'in "Mutlu musunuz?" gibi basit bir soruyla ortaya çıkardığı sınıf, ırk, sömürgecilik ve diğer elzem konular hakkındaki doğaçlama tartışmalar, belgesel yapımcılığında adeta devrim niteliğindeydi.
Fransızlar için ise Morin, her şeyden önce, zamanımızın en önemli sorularına bütüncül ve disiplinler arası bir yaklaşım geliştiren entelektüel bir rehberdi.
Morin, 2020 yılında Fransa'nın TV5 Monde kanalına yaklaşımını açıklarken "İnsan olmak ne demektir? Küreselleşme nedir? Hayat nedir? Bu sorular, şu anda farklı araştırma alanlarına dağılmış bilgileri bir araya getirmemizi gerektiriyor" demişti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X platformundaki "ulusun taziyelerini" Morin'in ailesine ilettiği paylaşımında, onu "insancıllığın vücut bulmuş hali" olarak överken, "Nezaketi ve merakı ile bizi aydınlatmaktan hiçbir zaman vazgeçmedi," ifadelerini kullandı.
Yüzüncü yaşını çoktan geçmiş olmasına rağmen Morin, hala güncel olaylarla ilgili yorum yapmaya devam eder, X platformundaki 220 bin takipçisini, Ukrayna'daki savaş hakkında "Savaş nefret konusunda bir dersidir" diyerek ve 2022'deki sıcak dalgalarıyla ilgili "Paris, akşam 6, 40 derece: Yüksel, özlenen fırtına!" ifadesiyle olduğu gibi, birbirinden çok farklı konulardaki düşünceleriyle eğlendirir ve bilgilendirirdi.
Eşi Sabah Abouessalam Morin Fransa'nın AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, "Edgar Morin, son günlerine kadar dünyaya, diğer insanlara ve düşüncelerini besleyen önemli insanlık meselelerine karşı duyarlı olmaya devam etti. Bugün, ardında bıraktığı boşluk çok büyük. Ancak cesareti, insanlara ve fikirlere olan bağlılığı, ahlaki titizliği ve umudu bize eşlik etmeye devam ediyor," dedi.
Edgar Morin son zamanlarda, izlediği siyaset ve Filistinlilere karşı olan davranışları nedeniyle de İsrail’e sert eleştiriler getirmişti.
