Hitler'in 'Kavgam'ı Litvanya'da yeniden basılıyor

İsrail Litvanya´nın Hitler´in ´Kavgam´ını yayımlama planlarını kınadı.

Janet MİTRANİ Dünya
18 Kasım 2026 Çarşamba

İsrail, Hitler’in ‘Kavgam’ kitabını yayınlamaya hazırlanan Litvanya’yı uyardı. İsrail'in Litvanya Büyükelçiliği, Hitler'in manifestosunun ticari dağıtımının Holokost yaralarını yeniden açma riski taşıdığını hatırlatırken, yayıncı Obuolys, kitabın 1.500 tarihi notla desteklenen 800 sayfalık Litvanca baskısının eleştirel bir çalışma olarak tasarlandığını belirtiyor. 

Yayıncının kitabın Nazi ideolojisini yaymaktan ziyade eleştirel bir çalışma olarak tasarlandığı konusundaki ısrarına rağmen, planlanan basım Litvanya'da tartışmalara sebep oldu. İsrail Büyükelçiliği, yayın şirketini 'Kavgam'ının Litvanca baskısını yayımlama planlarını gözden geçirmeye çağırırken, Nazi manifestosunun ticari olarak satışa sunulmasının, antisemitizmle mücadele ve Holokost kurbanlarının anılarını koruma çabalarını baltalama riski taşıdığı konusunda uyardı.

Aralık ayında yayımlanması beklenen yaklaşık 800 sayfalık baskıda Polonyalı tarihçi ve siyaset bilimci Eugeniusz Cezary Król'un hazırladığı 1.500'den fazla dipnot, tarihsel açıklama ve eleştirel not yer alacak. Kitabın önsözü, aynı zamanda çevirinin tarihsel doğruluğunu da denetleyen Litvanya Soykırım ve Direniş Araştırma Merkezi Başkan Vekili Arūnas Bubnys tarafından yazılmış. 

İsrail Büyükelçiliği sert ifadeler içeren açıklamasında, Hitler'in kitabının yayımlanması ve dağıtılmasını kınadı. Açıklamada, "Büyükelçilik, Hitler'in 'Kavgam' kitabının Litvanca çevirisinin yayımlanması ve dağıtılması niyetinden duyduğu derin şoku ve öfkeyi dile getirmektedir. Bu zehirli manifesto, Litvanya'nın Yahudi cemaatinin yaklaşık yüzde 95'i dahil olmak üzere, milyonlarca insanın sistematik olarak yok edilmesinin ideolojik temellerini atmıştı," dendi.

Açıklamada tarihsel araştırmanın önemi kabul edilirken, kontrollü bir akademik çalışma ile ırksal nefreti ve soykırımı teşvik eden bir manifestonun ticari dağıtımı arasında belirgin bir ayrım yapılması gerektiği savunuluyor. 

Büyükelçilik açıklamasında, "Hala Holokost'un derin izlerini taşıyan Litvanyalı Yahudiler için bu kitap teorik bir tarihi eserden çok daha fazladır. Öldüren nefretin benzersiz bir sembolüdür," derken, yayıncıya ve diğer ilgili kişilere kararı yeniden değerlendirerek tarihsel hassasiyet ve kamusal sorumluluk sergilemeleri çağrısında bulundu. 

“Eleştirel baskı”

Obuolys, metnin halihazırda çevrimiçi olarak ve tarihsel yorumların bulunmadığı eski basımlar halinde geniş çapta erişilebilir olduğunu öne sürerek projeyi savunuyor. Yayıncılık proje yöneticisi Daiva Latinienė kararın uzun tartışmalar sonunda alındığını belirtirken şirketin, okuyucuların Hitler'in yazılarında sunulan tehlikeli ideolojiyi anlamasına ve değerlendirmesine yardımcı olmak üzere tasarlanmış eleştirel bir baskı hazırladığını vurguladı. 

Yayıncıya göre kitap, Hitler'in iktidara gelmeden önce desteklediği, daha sonra Nazi Almanyası politikalarının merkezi haline gelen ve sonuçta da II. Dünya Savaşı ve Holokost'a sebep olan fikirleri ortaya koyan tarihi bir belge olarak görülmelidir. Obuolys, kapsamlı ek açıklamaların propaganda tekniklerini ifşa etmeyi, sahte tarihsel iddialara meydan okumayı ve okuyuculara aşırı ideolojiyi tanımak için gereken içeriği sağlamayı amaçladığını ileri sürüyor. 

Litvanya Kültür Bakanı Lukas Alsys de kitapla ilgili çekincelerini dile getirdi. Kişisel görüşü sorulduğunda Alsys, kapsamlı eleştirel açıklamalar içermesine rağmen mevcut ortamın bu kadar tartışmalı bir çalışmayı yayımlamak için uygun olmayabileceğini ve yayıncıların bu tarz projelerden kaçınmaları gerektiğini düşündüğünü ifade etti. 

Alsys aynı zamanda tarihsel açıklamaların akademik araştırmalara katkıda bulunabileceğini kabul ederek, yorumların çağdaş tarih anlayışını yeterince yansıtıp yansıtmadığını belirlemek için akademik toplumun basımdan sonra kitabı değerlendirmesi gerektiğini söyledi. 

Bakan 'Kavgam'ın yine de Nazi rejiminin bir ürünü olduğunu vurguladı ve metnin eleştirel inceleme ihtiyacını Litvanya'nın Sovyet döneminde üretilen kitap ve sanat eserlerine yönelik yaklaşımıyla karşılaştırdı. Alsys bu tarz bir materyalin, tarihsel değere sahip olmakla beraber, temsil ettiği ideolojinin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtti. 

Yayın hakkındaki anlaşmazlık, toplumların Nazi propagandası mirasıyla nasıl yüzleşmeleri gerektiği hakkında birbiriyle çatışan görüşlerin altını çizmiş oldu. Yayıncı, açıklamalı bir baskının eğitici bir uyarı niteliğinde olacağını ileri sürerken, İsrail Büyükelçiliği, Hitler'in manifestosunun ticari olarak elde edilebilir olmasının özellikle Holokost'un neredeyse tüm Yahudi cemaatini yok ettiği bir ülkede belirgin bir tarihi ve ahlaki ağırlığa sahip olduğunu savunmakta. 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün