Müziğin de kalorisi var mı?

Hiç düşündünüz mü, yemek yerken dinlediğiniz müzik iştahınızı etkiliyor olabilir mi? Sevdiğiniz bir restoranda, fonda çalan müziğin ritmine kendinizi kaptırırken yemeğinizi ne kadar hızlı tükettiğinizin farkında mısınız? Peki, aynı yemeği klasik müzik eşliğinde, hareketli bir elektronik müzik dinlerken veya tamamen sessiz bir ortamda yeseniz, yeme davranışınız değişir miydi?

Verda ÇAKAN Yaşam
18 Kasım 2026 Çarşamba

Çoğumuz yediğimize, kaç kalori aldığımıza, porsiyonlarımızın büyüklüğüne dikkat ediyoruz. Oysa yemek yediğimiz ortamın, duyduğumuz seslerin ve dinlediğimiz müziğin de sofradaki davranışlarımız üzerinde etkisi olabiliyor. Üstelik bu etki yalnızca psikolojik değil; duyusal algımız, dikkatimiz ve yeme hızımızla da ilişkili.

Sofranın görünmeyen ritmi

Bilimsel araştırmalar, müziğin temposunun yemek yeme süresini etkileyebildiğini gösteriyor. Yavaş tempolu müzik eşliğinde insanlar daha uzun süre yemek yiyebilirken hızlı tempolu müzik bazı koşullarda yeme hızını artırabiliyor. 2024 yılında yayımlanan bir araştırmada, yavaş tempolu müziğin yemek yeme süresini ve çiğneme sayısını artırabildiği gözlemlendi. Bir başka restoran araştırmasında ise yavaş müzik dinleyen müşterilerin masada geçirdiği süre, hızlı müzik dinleyenlere göre daha uzundu.

Restoranlarda müzik seçimi de tesadüf olmayabiliyor. Mekanın kalabalığı, ışıklandırması ve müziğin ses düzeyiyle birlikte bir atmosfer yaratıyor. Yüksek sesli bir ortamda karşımızdaki kişiyle konuşmak zorlaşırken dikkatimizi tabağımıza vermek de güçleşebiliyor. Sakin bir ortamdaysa lokmalar arasındaki duraklamaları ve doyma sinyallerini fark etmek kolaylaşabilir. Elbette bunlar herkes için geçerli kesin kurallar değil; müziğe verdiğimiz tepki kişisel deneyimlerimizle şekilleniyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Daha uzun süre yemek yemek, mutlaka daha az kalori almak anlamına gelmiyor. Müzik, tükettiğimiz miktardan önce yeme deneyimimizin ritmini değiştirebiliyor.

Klasik müzikten elektronik müziğe… Hangi müzik bizi nasıl etkiliyor?

Klasik müzik ve yavaş tempolu caz, sakin bir yemek atmosferi yaratabilir. Buna karşılık tekno, elektronik dans müziği veya yüksek tempolu pop, daha hareketli bir ortam oluşturabilir. Türk sanat müziği, alaturka ezgiler veya geleneksel Hint müziği ise ritimlerinin yanında kültürel hafızamızla da ilişkilidir. Çocukluğumuzdaki aile sofralarını hatırlatan bir şarkı, yalnızca kulağımıza değil, duygularımıza da dokunabilir. Aslında belirleyici olan müziğin adı değil; temposu, ses yüksekliği, kişisel çağrışımları ve içinde bulunduğumuz ruh halidir. Aynı şarkı bir insana huzur verirken başka birini huzursuz edebilir.

Bir Hint ragası, bir Türk sanat müziği şarkısı ya da bir Akdeniz ezgisi bize yalnızca farklı ritimler sunmaz; hatıralarımızı da harekete geçirebilir. Aileyle geçirilen uzun bir pazar kahvaltısı, bir tatil akşamı veya çocuklukta kurulan sofralar belirli melodilerle yeniden canlanabilir. Bu nedenle bir müzik türünün iştah üzerindeki etkisini kültürden ve kişisel geçmişten bağımsız düşünmek doğru olmaz. Dolayısıyla klasik müzik zayıflatır, tekno müzik kilo aldırır gibi bir genelleme yapmak bilimsel olarak doğru değildir.

Çıtır çıtır seslerin iştah açan dünyası

Müziğin yanında yiyeceklerin çıkardığı sesler de düşündüğümüzden önemli. Taze bir elmayı ısırdığınızda duyduğunuz çıtırtıyı, kızarmış ekmeğin kırılma sesini veya cipsin ağzınızda çıkardığı sesi düşünün. Oxford Üniversitesi araştırmacılarının yaptığı bir deneyde, cipsin ısırılması sırasında duyulan ses değiştirildiğinde katılımcılar aynı cipsi farklı derecelerde çıtır ve taze algıladı. Bir yiyeceğin çıtır olduğunu düşünmemizde, dişlerimizin hissettiği doku kadar kulağımıza ulaşan ses de rol oynayabiliyor. Bu yüzden yiyecek reklamlarında kırılma, dökülme ve ısırma seslerinin özellikle öne çıkarılması şaşırtıcı değil. Duyduğumuz ses, henüz lokmayı yutmadan yiyecekle ilgili beklentimizi şekillendirebiliyor. Yani lezzet yalnızca dilimizde oluşmuyor. Kulaklarımız da yeme deneyimine katılıyor. Sosyal medyada popülerleşen ASMR yemek videolarının dikkat çekmesinin nedenlerinden biri de duyusal deneyim. Ancak bu seslerin herkeste iştah artırdığını söylemek mümkün değil. Hatta bazı insanlar için çiğneme, şapırdatma veya nefes alma sesleri son derece rahatsız edici olabiliyor. Misofoni olarak adlandırılan bu durumda belirli sesler yoğun öfke, tiksinme veya sıkıntı yaratabiliyor. Birinin keyif aldığı ses, başkası için dayanılmaz hale gelebiliyor.

Kendi sofranızın müziğini hiç dinlediniz mi?

Duygusal beslenme açısından önemli olan yalnızca ne yediğimiz değil, yemek yerken kendimizle ne kadar temas halinde olduğumuz. Bunun için evinizde küçük bir deney yapabilirsiniz. Bir gün öğününüzü sessiz bir ortamda yiyin. Başka bir gün yavaş tempolu klasik müzik veya caz açın. Üçüncü denemenizde daha hareketli, sevdiğiniz bir müzik tercih edin. Her seferinde benzer bir öğün seçerek kendinize sorun: Daha hızlı mı, daha yavaş mı yedim? Yemeğin tadını ve dokusunu ne kadar fark ettim? Ne zaman doyduğumu anlayabildim? Müzik beni sakinleştirdi mi, yoksa dikkatimi mi dağıttı? Yemeğe gerçekten aç olduğum için mi, yoksa bir duyguyla mı yöneldim? Bu küçük gözlem, hangi ortamda daha farkında olarak yemek yediğinizi keşfetmenize yardımcı olabilir. Çünkü bazen sofrada değiştirmemiz gereken ilk şey tabağımızdakiler değildir. Belki de önce yemeğimizin değil, hayatımızın ritmini fark etmemiz gerekiyor.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün