İsrail'de seçim sonrası gösteriler

Tel Aviv´de Yahudi-Arap hükümeti isteyen yaklaşık 2000 kişi gösteriler düzenlerken karşıt gruplar seçimin ´çalındığını´ söyleyerek protesto etti. Sol görüşlü göstericiler ırkçılığa karşı sloganlar atıp Yahudi-Arap ortaklığı çağrılarında bulunurken, karşı protestocu bir kişi onları ´düşman´ olarak niteliyordu.

Janet MİTRANİ Dünya
4 Kasım 2026 Çarşamba

Başbakan Binyamin Netanyahu'nun rakiplerinin geçtiğimiz salı günkü Knesset seçimlerinde çoğunluğu elde etmesinin ardından Tel Aviv'de yaklaşık 2000 kişi cumartesi akşamı Yahudi-Arap hükümeti kurulmasını desteklemek için gösterilerde bulundu. 

Netanyahu'nun Likud Partisinin Arap partileri yabancı düşman devletler yardımıyla ‘seçimleri çalmakla’ suçlaması üzerine ise daha küçük sağcı bir karşı protestoya katılan yaklaşık 200 kişi, oylamada sahtekarlık iddialarının soruşturulmasını talep etti.  

Seçimlerde Netanyahu karşıtı partiler 120 Knesset sandalyesinin 67'sini alırken, başbakanın karşısındaki Yahudi liderliğindeki partilerin çoğu, şimdiye kadar benzeri görülmemiş bir şekilde 19 sandalye kazanan Arap partileriyle bir koalisyon hükümeti kurmayı reddediyor. 

Arap partileri hariç Yahudi liderliğindeki Netanyahu karşıtı partiler, seçimlerde 48 sandalye kazandı ki bu da Netanyahu blokunun kazandığı sandalye sayısından beş eksik. 

Arap desteği veya her iki bloktan ciddi taraf değiştirmeler olmadan ne Netanyahu ne de muhalifleri yeni Knesset'te 10 Kasım'da yemin etmek üzere iktidar çoğunluğunu elde edemeyecek. 

Sol görüşlü aktivist grup Standing Together liderliğindeki göstericiler ilk olarak Tel Aviv'in Habima Meydanı’nda buluşarak tüm muhalefet partilerine iş birliği yapma çağrısında bulundular. 

Netanyahu karşıtı mitingde göstericiler, "Yahudiler ve Araplar düşman olmayı reddediyorlar" ve "Irkçılığa hayır, ortaklığa evet" şeklinde sloganlar attı. 

Göstericiler daha sonra davul çalarak, ‘Değişim için çoğunluk var’ ve ‘Herkes için eşitlik’ yazan pankartlar taşıyarak ve İbranice ‘Ortaklık ve eşitlikle, hükümeti değiştiriyoruz’ şeklinde sloganlar atarak Rabin Meydanı'na yürüdüler. 

Yürüyüş sırasında bazı protestocular Arapça "Barış, özgürlük, sosyal adalet" sloganları attı. 

Daha önce de Kudüs'teki Paris Meydanı’nda daha küçük bir gösteri düzenlenirken, Hayfa'da UNESCO Meydanı’nda Yahudi-Arap hükümeti çağrısında bulunan bir miting gerçekleşmişti. 

Netanyahu karşıtı göstericiler Habima Meydanı’ndan ayrılmadan önce bazı Netanyahu yanlısı protestocularının aynı meydanda ayrı bir alanda toplanması, gruplar arasında bazı tartışmalara yol açtı. 

Netanyahu yanlısı mitingde göstericiler "Yahudi devleti" ve "Teröristler Gazze'ye, hükümete değil" şeklinde sloganlar attılar. 

Mitingdeki konuşmacılar Arap çoğunluklu partiler Ra'am ve Ortak Liste'yi terörizme destek vermekle suçladı ve bu gösterinin Arap partilerine güvenen potansiyel bir hükümete karşı yapılacak olan protesto hareketinin ilk eylemi olduğunu ifade ettiler. 

Şu andaki Knesset'e Milli Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir'in aşırı milliyetçi Otzma Yehudit partisiyle seçilerek gelen fakat bu sefer Netanyahu'nun Likud Partisinden seçimlere katılan Bakan Yardımcısı Almog Cohen, "Bazen devasa bir alev küçücük bir kıvılcımdan çıkar ve işte buradaki bu o küçücük kıvılcım," diyerek ekledi: "Kimsenin seçimleri çalmasına izin vermeyeceğiz. Yahudi halkının tek ulusunu en yüksek teklifi verene satmanıza izin vereceğimizi sanıyorsanız fena halde yanılıyorsunuz." 

Cohen'in yanındaki bir pankartta, ‘Yahudi devletinin Yahudi karakterini Araplar belirlemeyecek’ yazıyordu. 

Oğlu Idan 7 Ekim 2023'te Nova müzik festivalinden kaçırılıp öldürülen Eli Shtivi konuşmasında, Ra'am ve Ortak Liste dışındaki tüm partilerden oluşan 101 sandalyelik bir çoğunluğa dayanan bir hükümet kurulması çağrısında bulundu. 

Seçimlerdeki tarihi Arap seçmen artışı, İsrail'in Arap çoğunluklu partilerini potansiyel hükümet belirleyiciler haline getirerek muhalefetin onların desteğine güvenme konusundaki isteksizliğini sınava sokmuş oldu. 

Merkezi Seçim Komitesi, Arap seçmenlere katılımlarını artırmak için ödeme yapan sözde yabancı girişimlerin varlığına ilişkin soruşturmanın kapsamının sınırlı olduğunu ve geçtiğimiz salı günkü seçim sonuçlarının şüpheli olmadığını ifade ediyor. 

27 sandalyeyle en büyük partiye liderlik etmesine rağmen Netanyahu'nun önünde, hükümeti kurmak için ihtiyaç duyduğu 61 sandalyeli çoğunluğu elde etmek amacıyla, blokunu mevcut aşırı sağ ve ultra Ortodoks müttefiklerinin ötesine genişletmek için bariz bir yol yok. 

Muhalefetteki dört parti Gadi Eisenkot liderliğindeki Yaşar, Naftali Benet liderliğindeki B'Yachad, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar ve Avigdor Liberman liderliğindeki İsrail Evimiz partileri. Sadece Demokratlar Arap liderliğindeki partilerle kurulacak bir koalisyona açık destek verirken, diğerleri daha önce onlarla iş birliği yapmayacaklarını belirtmişlerdi. 

Netanyahu yıllardır Arap milletvekillerini gayrimeşru siyasi ortaklar olarak göstermek için kampanya yürüterek İsrail nüfusunun yaklaşık beşte birinin temsilcilerini fiilen yönetimin dışında tutuyordu. 

Buna rağmen son yıllarda Netanyahu'nun Müslüman Ra'am partisiyle ittifak arayışına girdiğine dair çok sayıda açıklama bulunmakta. 

Ra'am 2021'de bir İsrail hükümetine katılan ilk Arap çoğunluklu grup olduğundan beri, partinin başkanı Mansur Abbas partisini Yahudi seçmenler ve potansiyel koalisyon ortakları için daha kabul edilebilir bir hale getirmeye çalışıyor. Bu amaçla en belirgin adımlardan biri olarak da eski Yeş Atid milletvekili Kamu Güvenliği Bakan Yardımcısı Yoav Segalovitz'i partisinin iki numaralı adayı olarak görevlendirdi. 

Ortak Liste’de koalisyon dışından alternatif bir hükümeti destekleme teklifinde bulunurken, parti lideri Yusuf Cebbarin, Netanyahu'yu devirmek için grubunun yeni elde ettiği parlamento gücünü kullanacağına yemin etti. 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün