Macaristan Yahudiliğinin geleceği

Görevliler, yönetim kurulu üyeleri ve etkinlik organizatörlerinin tamamı yerel gençlerden oluşurken, sinagogun düzenli ibadete katılan en yaşlı üyesinin ise henüz otuzlu yaşlarının başındaki gençlik cemaati temsilcisi Haham Tzami Bassman olduğu belirtiliyor.

Budapeşte’de yüz elli yılı aşkın süredir ayakta duran bir sinagoga artık yeni nesil öncülük ediyor. Macaristan’ın başkentindeki Yahudi cemaati, tarihi Arabacılar Sinagogu’nu (Wagon Drivers’ Synagogue) yalnızca gençlere ayrılmış bir mekân olarak yeniden açtı. Burası, dünyada gençler tarafından yönetilen ilk sinagog olarak kayda geçti.

1870’te kurulan sinagog, komünist dönemin ardından Ortodoks cemaatinin merkez sinagogu olarak hizmet vermiş ve ardından 2014 yılında kapanmıştı. Kapsamlı bir yenilemenin ardından yeniden açılan bina, artık yalnızca on sekiz yaş ve altındaki gençlere ayrılmış durumda hizmete sunuldu.

Görevliler, yönetim kurulu üyeleri ve etkinlik organizatörlerinin tamamının yerel gençlerden oluştukları bildirilirken, sinagogda düzenli olarak ibadete katılan en yaşlı kişinin ise ABD doğumlu, son derece neşeli bir haham ve Habad temsilcisi olan, otuzlu yaşlarının başındaki Haham Tzami Bassman olduğu söylendi.

Sinagog bundan böyle, Macaristan Yahudi Cemaatleri Birliği’nin (EMIH) tüm finansman ve lojistik desteği üstlenmesiyle, C-Teen adlı Yahudi gençlik kuruluşu tarafından işletilecek.

The Jerusalem Post gazetesi görevlileri, Budapeşte’deki sinagogu ziyaret ettiklerinde içi özenle dekore edilmiş binanın halen yeni boya koktuğunu yazarken, gazeteciler kendileriyle görüşen Haham Bassman’ın bu vakti ayırabilmek için 12 yaşındaki bir çocuğa bar-mitzva hazırlığı için verdiği derse ara vermek durumunda kaldığına dikkat çektiler.

Açılış törenine 200 genç katıldı

Bassman, Roş Aşana’dan hemen önce düzenlenen açılış törenine 200 gencin katıldığını söylerken, “Gerçekten inanılmazdı, şofarı bir genç üfledi, Tora’yı bir genç taşıdı ve kurdeleyi gençler kesti, çok özel ve duygulandırıcıydı,” diye ekledi.

Budapeşte Ortodoks Hahamlar Kurulu Başkanı Haham Baruch Oberlander de törende yaptığı konuşmada gençlerin cemaat yaşamına yalnızca pasif katılımcılar olarak dahil olmalarının yeterli olmadığını, aktif liderler ve karar vericiler olmalarının büyük önem taşıdığını vurguladı. Oberlander konuşmasında, “Bu gençler Macaristan Yahudiliğinin geleceğini temsil ediyorlar. Yalnızca öğrenmek ve katılmakla yetinmeyip Yahudi yaşamını şekillendirmek için aktif sorumluluk üstlenmeye istekli olduklarını görmek beni son derece duygulandırıyor,” da dedi.

Baruch Oberlander 

Bassman’ın aktardığına göre, açılıştan yalnızca iki hafta sonra Kol Nidre duası için gençlerden oluşan bir minyan, yani ibadet için gereken en az on kişilik grup bir araya geldi. Gençler ayrıca bayramda avluya bir suka da kurdular.

Bassman ayrıca, artık her perşembe akşamı sinagogda 70-80 gencin katıldığı bir eğitim programı düzenlendiğini, programda İbranice, Macarca ve Rusça dersleri de bulunduğunu söyledi. Rusça derslerinin verilmesinin nedeni olarak, Budapeşte’deki cemaatin birçok üyesinin savaş sırasında Ukrayna’dan kaçıp buraya gelmiş olması gösterildi.

Cuma akşamları törenlere katılması beklenen yaklaşık 50 gencin çok farklı çevrelerden geldiğini ve çoğunun dindar olmadığını belirten Bassman, “Bazıları dua etmeyi ve benzeri uygulamaları biliyor ama çoğunlukla dindar olmayan ailelerden gelen gençler bunlar. Birçoğu şehirdeki Yahudi okullarında dahi okumuyorlar,” diye konuştu.

Gençlerin ve ebeveynlerinin bir kısmının sinagogdan, Bassman ve eşinin aktif olduğu sosyal medya aracılığıyla haberdar olmuş. Diğerleri ise Bassman’ın Habad’ın gezici aracıyla yerel dükkanlara yaptığı ziyaretlerde hahamla tanışmış ve sinagogu öğrenmiş.

Bassman, ilerleyen dönemde sinagogda bir mutfakla kanepelerin ve oyunların bulunduğu bir dinlenme alanının da yer alacağını, kendisini en çok heyecanlandıranın ise henüz yeni başlayan Şabat buluşmalarını büyütmek olduğunu söyleyerek, “Bu buluşmaları büyütmeyi ve gerçekten çok özel hale getirmeyi sabırsızlıkla bekliyorum, henüz yolun çok başındayız, pek çok fikrimiz, pek çok planımız var, inanıyorum ki Tanrı’nın yardımıyla hepsi harika olacak,” diye konuştu.