2026 Nobel Fizik Ödülü, evrenin en uzak ve en enerjik bölgelerinden gelen nötrinoları keşfetmedeki öncü çalışmaları nedeniyle Belçika doğumlu ABD´li fizikçi Francis Halzen´e verildi.
82 yaşındaki Halzen, özellikle Güney Kutbu’ndaki IceCube Nötrino Gözlemevinin geliştirilmesindeki belirleyici rolü ve yüksek enerjili nötrinoların astrofiziksel kaynaklarının ortaya çıkarılmasına yaptığı katkılar nedeniyle ödüle layık görüldü.
Nötrinolar, maddeyle çok nadiren etkileşime girdikleri için bilim dünyasında “hayalet parçacıklar” olarak anılıyor. Her saniye trilyonlarca nötrino dünyadan geçmesine rağmen bunları doğrudan tespit etmek son derece zor. Halzen’in öncülük ettiği IceCube projesinde, Antarktika’daki yaklaşık 1 kilometreküplük buz kütlesinin içine yerleştirilen binlerce ışık sensörü kullanılıyor. Sensörler, nötrinoların buzla etkileşmesi sırasında ortaya çıkan ışığı kaydederek parçacıkların geldiği yönün ve enerjisinin belirlenmesini sağlıyor.
Bu yöntem, bilim insanlarına yıldızlar, galaksiler ve dev kara delikler çevresindeki son derece enerjik olayları incelemek için daha önce sahip olmadıkları yeni bir pencere açıyor.
