ABD liderliğindeki Barış Kurulu´nun Gazze planını geliştirme çabaları sürerken Tony Blair bu konuda daha büyük bir rol üstleniyor
İngiltere eski Başbakanı Tony Blair, ABD liderliğindeki yapıda daha idari bir rol alırken, yardım ve reformlar hakkında Filistin Yönetimi ile ilişkilerin sürdürülmesiyle ilgili sorumlulukları da üstlenecek.
Konuyla ilgili üç kaynağın basına yaptığı açıklamaya göre, İngiltere eski Başbakanı Tony Blair, Gazze'nin savaş sonrası yönetimini denetlemekle görevli Barış Kurulu’nda daha büyük bir görev üstleniyor.
ABD'li bir yetkili, Blair'in 2003'te başlayan Irak Savaşı'na aktif desteğinden duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, birçok Arap ülkesinden gelen itiraz üzerine, ABD'nin çok uluslu Barış Kurulu'nun Gazze Yüksek Temsilcisi olarak görev yapmak üzere geçen yıl Blair'den vazgeçilerek BM eski Elçisi Nickolay Mladenov'un atandığını ifade etti.
Ancak Blair bölgedeki birçok etkili kuruluşla iyi ilişkiler kurdu ve Gazze savaşı boyunca konuyla yoğun bir şekilde ilgilendi; hatta Hamas'ın yerine bölgeyi yönetmekten sorumlu olacak savaş sonrası bir geçiş organı kurulmasına yönelik bir öneri hazırladı. Bu fikir Trump yönetimi tarafından benimsenerek Washington'ın geçtiğimiz yıl kurduğu Barış Kurulu'nun öncüsü olarak görev yaptı.
O dönemde hem İsrail hem de Hamas iki yılı aşkın bir sürenin ardından savaşı sona erdirmek için benzeri görülmemiş bir baskı hissederken, Eylül 2025'te Barış Kurulu'nun devreye girmesinin yarattığı ivme, bir sonraki ay rehinelerin serbest bırakılmasına ve ateşkes anlaşmasının yolunun açılmasına yardımcı oldu.
Fakat ilk ateşkesten bu yana, ABD Başkanı Donald Trump'ın 20 maddelik planının sonraki adımlarını yürürlüğe koyma çabaları büyük ölçüde durdu. Barış Kurulu'nun kurulma amacı da zaten bu 20 maddelik planın desteklenmesi idi.
Trump'ın planı, Hamas silahlarını ve Gazze'nin kontrolünü Filistinli teknokratlardan oluşan yeni bir hükümete devrederken, çok uluslu güvenlik güçlerinin, Barış Kurulu'nun himayesi altında, İsrail Savunma Kuvvetleri'ni aşamalı olarak devre dışı bırakmasını öngörüyor.
Hamas'ın silahsızlandırılması konusundaki müzakerelerin aylardır devam etmesine rağmen çok az ilerleme kaydedilirken, İsrail de Gazze'deki askeri varlığını genişletmek için harekete geçti. Bu arada 2 milyonluk Gazze nüfusu ise Hamas yönetimindeki ve bölgenin yaklaşık üçte biri kadar bir alanda, harap koşullarda, sıkışmış durumda.
ABD, Hamas'ın, her adımının uluslararası yargıçlar tarafından denetleneceği ve İsrail'in karşılıklı olarak taviz vereceği aşamalı silahsızlanma programına uymasının, Gazze'ye yönelik büyük uluslararası finansman ve inşaat projelerinin yolunu açmanın anahtarı olacağını savunuyor.
Ancak Ortadoğu'daki arabulucular, İsrail'de seçimler yaklaşırken, önce Hamas, Barış Kurulu'nun silahsızlanma önerisini kabul etse bile -ki bu da çok düşük bir ihtimal- Başbakan Netanyahu Hükümeti'nin Gazze'deki kontrolünü gevşetme yolunda sonraki adımları atma olasılığının çok düşük olduğunu düşünüyor.
Uzmanlar bu aşamada Blair'e daha büyük bir rol düştüğü görüşünde.
Blair hâlihazırda özellikle Barış Kurulu'nun Gazze’ye odaklanan Gazze Yönetim Kurulu’nda görev yapıyor. Ancak ilgili kaynaklardan alınan bilgiye göre bu kurulların hiçbiri, ocak ayında Beyaz Saray'da açılışları yapıldığından bu yana, fiilen faal değil.
İlgili kaynaklar, Barış Kurulu'nun Gazze Yönetim Kurulu üyelerinin birçoğunun son aylarda Hamas ile İsrail arasında arabuluculuk yaptığını ancak kurulun bir birim olarak faaliyette bulunmadığını ifade ediyor.
Blair'in yeni görevlerinden biri Barış Kurulu'nun ve farklı organlarının yönetimine yardımcı olmak olacak. Mladenov ise kendi ofisi aracılığıyla Gazze yüksek temsilcisi olarak görev yapmaya devam edecek.
Blair ayrıca Gazze'ye insani yardım girişi konusunda da daha üst düzey bir rol üstlenecek.
Trump'ın 20 maddelik planında öngörüldüğü şekliyle, Filistin Yönetimi'nin nihayetinde Gazze'nin kontrolünü ele geçirebilmesi ve İsrail ile barış görüşmelerini yürütebilmesi için Blair hâlihazırda Filistin Yönetimi ile reform konusunda düzenli temaslarda bulunmakta.
Aynı zamanda Blair’in Küresel Değişim Enstitüsü, Gazze'de Hamas'ın yerini alması beklenen teknokratik heyet olan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi (NCAG) için de eğitim oturumları düzenledi fakat Barış Kurulu'nun çalışmaları yavaşladığından bu heyetin de çalışmaları durma noktasına geldi.
