İbranice, diğer dillerin yuvarlak deliğine uymayı reddeden kare bir anahtar gibidir. Kabala´da alfabenin her harfi ilahi enerjinin bir kabı olarak kabul edilir ve bu harflerin bir araya gelerek kelimeler ve cümleler oluşturmasının gerçeği değiştirme potansiyeline sahip olduğuna inanılır.
İbranice, ilahi yaratılışın kanalı olduğuna, harflerin ve kelimelerin Tanrı'nın kuvvetlerini ileten canlı güçler olduğuna inanıldığı için ‘Kutsal Dil’ olarak kabul edilir. Doğal âlemi manevi gerçekle birleştirmek için tasarlanmıştır.
‘Kutsal’ sözcüğünün anlamı genellikle içinde bulunduğumuz kültür tarafından tanımlanır. Ancak kadim Tora kültürü bu eşsiz kelimeye dair çok özel bir bakış açısı sunar.
İbranicede ‘kutsal’ kelimesi ‘kodeş’tir ve kadaş kök sözcüğünden gelir. Belirli bir amaç için ayrılmış olmak anlamına gelir. Bazen ahlaki doğruluk veya Tanrı'ya bağlılık unsurları ‘kutsal’ kelimesinin anlamıyla ilişkilendirilir. Bununla birlikte, tek başına kutsallık terimi dindarlığı veya mükemmelliği ifade etmez.
Dolayısıyla, Tora bir şeye kutsal dediğinde, saflıktan veya doğruluktan bahsetmiyor. Aksine, belirli bir amacı gerçekleştirmek için her şeyden ‘ayrı tutulan’ bir şeyden bahsediyor.
Laşon HaKodeş teriminin en eski kaydı Qumran'daki dördüncü mağarada keşfedilen bir parçada (4Q464) ortaya çıktı.
Belgenin bir bölümü şöyle diyor: “O zaman halkların dilini seçilmiş (בָּרַר) bir dile çevireceğim ki, hepsi Tanrı’nın adını anıp O'na hep birlikte hizmet etsinler” (Sefanya 3:9).
Ölü Deniz Parşömenleri (Qumran) literatürü üzerine çalışmalar yapan Esther Eshel ve Michael E. Stone bulunan bu parçanın eskatolojik türe ait olduğunu ve bu satırların ‘günlerin sonunda’ insanların ‘kutsal dili’ konuşacakları anlamına geldiğini öne sürüyor.
Günümüzde Harvard, Yale veya Columbia üniversitelerinin İbraniceyi benimsediğini hayal edebiliyor musunuz? Muhtemelen hayır.
Ama bu Amerikan yükseköğrenim kurumları, kuruldukları ilk günlerde sadece İbraniceyi benimsemekle kalmamış, bazen mezuniyet konuşmalarını da İbranice yapmışlar.
Columbia 1800'de henüz elli yaşında bile değildi. O gün konuşmacılardan biri, Columbia'nın ilk Yahudi mezunu olan, daha sonra Mt. Sinai Hastanesi'nin kurucusu olacak Sampson Simson'dı. Simson konuşmasını İbranice yaptı.
1701’de kurulan Yale Üniversitesi'nin İbranice dili öğrenimine erken dönem bağlılığının belki de en önemli simgesi, Bene-YisraEL başrahibinin (Kohen Gadol) göğüs zırhında yazılı olan İbranice ‘Urim’ ve ‘Tummim’ kelimelerinin (Şemot 28:30) bulunduğu resmi mührüdür.
Latince ‘Lux et Veritas/Işık ve Mükemmellik’ anlamına gelen bu kelimeler İbranice olarak üniversite logosunda yer alır. Dartmouth ve Columbia üniversitelerinin mühürlerinde ise Tanrı'nın adı İbranice harflerle yazılmıştır.
21 Aralık 1620'de İbraniceyi Plymouth Kolonisi'nin resmi dili olarak kabul etmeye bir oy farkla yaklaşmışlardı. Vali William Bradford, ölümünden sonra Tanrı ve meleklerle Tora dilinde konuşacağına inanıyordu.
Vali Bradford, üzerinde üç İbranice kelime olan ‘Adonai Ezer Hayai /Hayatımın Yardımcısı Adonai’ yazılı bir mezar taşının altında yatarken, hâlâ bize bu dersi öğretiyor.
Dünyanın en büyük dil araştırmacılarından Noam Chomsky, ‘Dilbilgisi Yapısı’ adlı kitabında, dilin aslında insanın en belirgin kültürel davranışı olduğu ve içgüdüsü kadar doğuştan gelen bir özellik olduğu sonucuna varır.
Genleri sayesinde insan, dil öğrenme konusunda özel bir yeteneğe sahiptir. Dört yaşındaki çocuklar bile, hiç öğrenmemiş olmalarına rağmen, dil bilgisi kurallarını hiç zorlanmadan kullanıyor. Sanki kuralları biliyorlarmış gibi görünüyor. Son birkaç on yılda, Chomsky'nin değerlendirmesi birçok farklı bilimsel disiplinde tekrar tekrar doğrulandı; dil becerilerinin doğuştan geldiği kanıtlandı (Psikolinguist Steven Pinker).
Kayzer II. Frederick tarafından yapılan (13 yy.) ve İskoç Kralı IV. James tarafından da kopyalanan (15 yy.) deneylerin (dil yoksunluğu deneyi) sonuçlarını anlamak artık daha kolay.
İnsanın doğuştan gelen dilinin ne olduğunu öğrenmek istiyorlardı.
Hikâyeye göre, iki bebeği ıssız bir adaya bırakmışlar ve tüm ihtiyaçları dilsiz bir kişi tarafından karşılanmış. Bebekler büyüdüklerinde kendi kendilerine konuşmaya başlamış - anlatıldığına göre - akıcı bir İbranice konuşuyorlarmış.
Böyle bir hikâyeye inanmak zor, ama en azından artık farklı bir açıdan bakabiliriz. Kanıtlandığı üzere, bir çocuğun doğuştan gelen bir dil içgüdüsü vardır ve bunu dilbilgisiyle karmaşık bir dile dönüştürmektedir.
Kutsal Yazılar'da şöyle der: “Ve Âdem tüm çiftlik hayvanlarına, gökyüzünün kuşlarına ve tüm kırdaki bütün hayvanlara isimler verdi” (Bereşit 2:20).
Örneğin en sadık evcil hayvan olan köpek ‘Kulo Lev/Tamamı Kalp’ olduğu için ‘kelev’ olarak adlandırıldı.
Kedi, ihtiyacını giderdikten sonra dışkısını örttüğü ve herkesten sakladığı için iffet sembolüdür. Bu nedenle İbranicede ‘örtmek’ anlamına gelen ‘hatul’ olarak adlandırılır.
Bir deve - İbranicede ‘gamal’ uzun bir süre boyunca temel yiyecek ve içecek ihtiyaçları olmadan ‘İdare edebilir/L'higamal’ olduğu için bu isimle anılır. Bu durum diğer hayvan isimleri için de geçerlidir.
Diğer dillerdeki hayvan isimlerinin içsel bir anlamı yoktur. İbranicede yalnızca hayvan isimlerinin değil, her şeyin içsel bir anlamı vardır. İbranicede verilen diğer tüm isimler için de durum aynıdır. Diğer dillerde anlamı olan birkaç kelime bile genellikle nesnenin özünü kaçırır.
Modern dillerden farklı olarak Tora İbranicesi, resimsel, sayısal ve derin sembolik bir dildir ve ilahi bilgeliğin katmanlarını sunar.
Çoğu zaman tüm teolojik gerçekleri tek bir kelimeye sığdırır. Kutsal Kitabı eski İbranice kökenleri üzerinden incelediğimizde, sadece bilgi edinmekle kalmayız; bizi dönüştüren şekillerde Tanrı ile karşılaşırız.
Adem: İlk insan Adem, sadece bir isimden ibaret değildir. İnsanlık için ilahi bir yol haritası taşır.
(אָדָם) - Alef (א), Tanrı'yı, gücü ve liderliği simgeleyen ilk harf. Dalet (ד), bir kapı veya geçit. Mem (ם), su, kaos veya yaşam.
Resimsel olarak okunduğunda; Adam (אָדָם) insanlığın öyküsünü anlatır. “Tanrı (Alef) hayata (Mem) giden kapıyı (Dalet) açtı.” Adam, Tanrı'nın bir yansıması olarak yaratıldı ve O'nunla ilişki içinde yürümek üzere tasarlandı. Bu basit isim bile Tanrı'nın yarattıklarıyla yakınlık kurma arzusunun temelini oluşturur.
Berit: Ahit ve Aidiyet İşareti - Tanrı ile Bene-YisraEL arasında kopmaz bir bağ olan antlaşma anlamına gelir.
(בְּרִית) - Bet (ב), ev, aile. Reş (ר), baş, otorite. Yod (י), el, iş. Tav (ת), işaret, antlaşma.
Bu, antlaşmanın, Tanrı’nın çalışmalarıyla kurulan ve ilahi bir işaretle mühürlenen bir aidiyet eviyle ilgili olduğu anlamına gelir. Bu kelime sadece anlaşmalardan değil aynı zamanda aidiyetten de bahseder. “Tanrı tarafından sonsuza dek mühürlenmiş aile.”
Şalom: Çoğu insan şalom kelimesini barış olarak çevirir, ancak İbranicede çok daha fazlasını ifade eder.
(שָׁלוֹם) - Şin (ש), yok etmek. Lamed (ל), Otorite. Vav (ו), çengel, bağlantı. Mem (ם), Kaos.
Şalom, “kaosa yol açan otoriteyi yok etmek” anlamına gelir. Başka bir deyişle, Tanrı'nın barışı sadece bir duygu değil, Onu (adam) esir alan her şeyin yok edilmesidir.
Evrim Teorisi’ne en çok inananlar bile, insanlığın konuşma yoluyla fikir ve düşüncelerini aktarma konusundaki inanılmaz yeteneğinden söz ettiğinizde konuyu değiştirmeyi tercih ederler.
Evrim Teorisi’ne göre, maymunlar ilkel maymunluktan çıkıp insan gibi daha gelişmiş bir yaratığa dönüşmeye karar verdiklerinde, aralarında sözlü iletişimin başlangıcını görmemiz gerekir. Ne yazık ki evrim savunucuları için şempanze konuşması üzerinde yapılan hiçbir çalışma, dil olarak adlandırılabilecek bir şeye dair en ufak bir bulguya bile ulaşamadı.
Evet, hayvanların semboller kullandığı keşfedildi (arıların dansı) ancak bunun dil ile hiçbir bağlantısı yok. Bu sembolleri, yüzü öfkeli bir insana benzetebiliriz. Tek bir kelime bile söyleyemeyen bir bebeğin öfkeli olduğunu fark ederiz.
Bir adım daha ileri gidersek, Yahudiliğin, bir insana özgü evrensel dilin, dünyanın yaratıldığı Kutsal Dil (Tora İbranicesi) olduğunu iddia ettiğini görürüz.
Tevrat, kelimeler ve harflerle düşünme ve konuşma yeteneğinin Tanrı tarafından insana yaratılışında verildiğini söyler.
"Ve burun deliklerine bir yaşam nefesi üfledi. İnsan (böylece) yaşayan bir canlı oldu." (Bereşit 2:7) Konuşan bir varlık…
Tevrat, insanlığın evrensel bir dile sahip olduğundan bahseder. “Tüm yeryüzü tek bir dil konuşuyor ve tek tipte sözcüklere sahipti” (Bereşit 11:1).
Başlangıçta, her milletin kendine özgü biraz farklı bir lehçesi olmasına rağmen, tüm insanlar aynı dili konuşuyordu.
Tufan'dan, dağılmaya kadar yaklaşık 400 yıl geçtiğini unutmayın. Bu dönemde insanlar doğal olarak kendi gruplarını oluşturmuş ve bunun sonucunda birçok lehçe ortaya çıkmıştır. Yine de hepsi aynı dili konuşuyordu.
Çünkü Tanrı, onlar aracılığıyla “Yasa koydu, araştırdı, tarttı, değiştirdi, birleştirdi ve yaratmayı planladığı her canlının ruhunu indirdi.” (Sefer Yetzira)
Mekubal Moshe Cordovero, Pardes Rimonim'de şöyle yazar: “Harflerde ve onların çeşitli kombinasyonlarında, dizelerinde ve diğer şeylerle ilişkilerinde gizli olanı yüce ruhsal güçleri derinlemesine bilen herkes, dünyalar yaratmak da dahil olmak üzere şaşırtıcı şeyler yapabilir.”
‘Harf’ veya ‘mucize’ anlamına gelebilen ‘ot’ (otiot) kelimesi, Kutsal Kitap'ta manevi bir işarete atıfta bulunur ("Bu sonsuza dek sürecek bir işarettir", "Bu benimle senin aranda bir işarettir"). Her harf, göksel bir kaynaktan yayılan manevi bir gücü yansıtır. Her harf, fiziksel bir kıyafetle kamufle edilmiş manevi bir maddeyi yansıtır.
Kutsal Dil'in harfleri, her harfin sembolik anlamının birkaç kesin tanımına sahip olması bakımından benzersizdir.
Tzadi harfi ‘güç’ anlamına gelir. Bu nedenle avcılık ‘tzayid’dir. Alef harfi tekilliği, Bet harfi ise çoğulluğu temsil eder. Dünya birçok farklı maddeden yaratıldığı için Tora, çoğulluğu simgeleyen Bet harfiyle (Bereşit) başlar. Buna karşılık, Tanrı'nın dünyaya kendini gösterdiği Sina Dağı'ndaki Vahiy, Alef harfiyle başlar (“Ben Tanrı'yım/ Anochi Hashem”) çünkü Tanrı'da çoğulluk yoktur.
İbrani dilinin güzelliği sadece kelimelerinde değil o kelimeler aracılığıyla konuşan Tanrı'dadır. Her ayet bilgelikle örülmüştür. Tanrı'nın Sözü’nü bütünüyle incelemek, hayranlık, şaşkınlık ve ibadet duygularına dalmaktır.
Bu, Tanrı'nın yaşayan, nefes alan sözüdür. Onu aramaya hazır mısınız?
