“A Ğ A T A K I L A N L A R”

• MOSSAD’IN OLASI YENİ BAŞKANI NEDEN İSTİHBARAT ÇEVRELERİNDE TARTIŞMALARA YOL AÇTI? - SALİH BIÇAKCI

Netanyahu 2024’te Gofman’ı askerî sekreteri olarak atadı. Bu pozisyon İsrail için kritik güvenlik bilgilerinin başbakana akışını kontrol eden, İsrail hükümetindeki en hassas görevlerden biri. Gofman’ın bu roldeki performansı görünüşe göre Netanyahu’yu etkiledi.

Gofman’ın komutanların açık yetki olmadan politika yapıcıların algılanan iradesine göre hareket etmesi gerektiği fikri, Netanyahu için çekici olabilir. Karmaşık siyasi koalisyonlarla uğraşan, kamu gözetimi altında olan ve bazen resmi kanallar aracılığıyla uygulaması zor politikalar yürüten Netanyahu için durumdan vazife çıkan bir Mossad şefi değerli olabilir.

Öte yandan, Gofman’ın istihbarat topluluğu dışından gelişi bir zafiyet değil, bir özellik olabilir. Geleneksel Mossad kadrosu Netanyahu’nun özellikle İran ve Filistinlilerle ilgili bazı politikalarına karşı direnç gösterdi. Kurumun dışından gelen bir kişi, yerleşik ağları veya kurumsal sadakati olmadan, başbakanın gündemine daha uyumlu olabilir.

Nihayetinde, Gofman’ın 7 Ekim kahramanlığı politik olarak da değerli. Netanyahu, İsrail tarihinin en ölümcül terör saldırısındaki güvenlik başarısızlığı nedeniyle eleştirilerle karşı karşıya kalmışken, kişisel kahramanlık sergilemiş birini atayarak kafaları karıştırmayı hedefliyor olabilir.

Bundan sonra ne olacak?

Mayıs 2026 sonları itibarıyla, atama 2 Haziran için planlanmaya devam ediyor. Eğer Yüksek Mahkeme Elmakias dilekçesini değerlendirmeyi kabul ederse, atama aylarca geciktirilebilir. Barnea’nın görev süresinin uzatılması gerekecek, bu da belirlenmiş halefine açıkça karşı çıkan görevdeki bir şefin geçiş dönemi boyunca görevde kalacağı tuhaf bir durum yaratacak.

Mahkeme atamayı engellemek için karar verirse, Netanyahu bir sonraki adımda neyle karşılaşır? Barnea süresiz olarak mı kalır? Netanyahu başka bir aday mı bulur? İstihbarat topluluğundan kabul görebilecek başka biri var mı? Yoksa bu durum, Mossad’ın yasal çerçevesizliğinin kendisini ele alan daha geniş bir anayasal krize mi dönüşür?

Bizi ilgilendiren en önemli kısım Mossad’ın işleyişiyle ilgili. Görevdeki şef, denetleme komitesi başkanı ve başsavcının muhalefetine rağmen bu kadar tartışmalı bir atama ilerleyebiliyorsa, Mossad’da ne tür değişimler beklemeliyiz?

Mossad’da şefler istihbarat topluluğunun içinden geldiğinde, onlarca yıllık gizli hizmet ve iç kontroller yoluyla yetiştirildiğinde kontrol dışı yapı işe yaramış olabilir. Gofman farklı bir misyonu temsil ediyor. Kariyeri boyunca net hiyerarşilerin, tanımlanmış düzenlemelerin ve yoğun harici gözetimin olduğu bir ortamda kendini sınırları zorlamak ve yetkilerinin ötesinde hareket etmek üzerinden tanımlamış zırhlı kolordu subayı, eğer bu kısıtlamaların hiçbirinin olmadığı bir organizasyona girerse ne olur?

Belki herkesin aklındaki soruyu sesli ifade edersem, Gofman’lı Mossad döneminde Türkiye – İsrail ilişkileri nasıl bir yöne doğru ilerler ve Orta Doğu’daki gelişmeler ne yöne gider?

Tamamı :https://fikirturu.com/jeo-politika/mossadin-olasi-yeni-baskani-neden/

• İSRAİL'DE MUHALEFETİN BİRLEŞMESİ NE ANLAMA GELİYOR? - TUĞÇE ERSOY CEYLAN

Bennett ve Lapid’in ideolojik olarak zıt kutuplarda olmalarına rağmen buluşmaları, seçmene verilen ideolojiyi değil, devleti kurtarma mesajıdır. Esasında bu birleşme, İsrail siyasetindeki geleneksel sağ-sol ayrımının yerini Netanyahu yanlıları ve kurumsal restorasyon isteyenler arasındaki keskin bir kutuplaşmaya bıraktığının tescilidir.

Ekim 2026’da yapılması beklenen seçimler için kurulan bu blok, İsrail Savaş Kabinesi üyesi ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot gibi askeri figürleri de bünyesine katarak güvenlik kartını Netanyahu’nun elinden almayı hedefliyor. Öte yandan bu birleşmenin seçimlerden iktidar olarak çıkma başarısının Arap partilerle yapılacak bir ittifaktan geçtiği yorumları da hem seçmen nezdinde tartışmalı hem de Netanyahu’nun bu birleşmeyi aşındırmak adına elindeki en büyük kozlardan biri olarak görülüyor.

İsrail toplumunu radikal bir değişime ikna etmek için solun idealizmi yetmez, sağın meşruiyeti ve güvenlik sertifikası gerekir. İsrail’in Başbakanlarından Menahem Begin’in 1978’de bir revizyonist siyonist olarak Camp David’de Enver Sedat ile el sıkışıp Sina’yı iade etmesi bunun en somut örneğidir. Halk bu örnekte "Sağcı bir lider taviz veriyorsa mutlaka bir bildiği vardır" algısına sahipti. Bennett de bugün yüksek teknoloji dünyasının sorun çözücü mantığıyla ideolojisinden vazgeçmeden Beginvari bir pragmatizmle "Devletin bekası için rasyonel olanı yapıyorum" mesajını vermek istiyor olabilir. Dolayısıyla bu sağcı refleksin bir yansıması olarak, bu tabloda Arap partileri sivil bir paydaştan, bir vizyon ortağından ziyade araçsal bir paydaş olarak konumlandırılacaktır.

Bennett’in Beginvari'ye benzer bir büyük hamle yapıp yapamayacağı, biraz da Netanyahu sonrası oluşacak boşluğu nasıl doldurmak istediğiyle ilgili. Bennett, Netanyahu’nun temsil ettiği siyaset tarzının artık İsrail’in kurumsal yapısını (yargı, ordu, dışişleri) felç ettiğini gördü. Bu açıdan kendi ideolojisini yaşatabileceği işleyen bir devlet mekanizmasını yeniden kurmayı hedefliyor olabilir. Son tahlilde Bennett’in siyasi DNA’sında yerleşimci hareketinin (Yesha Konseyi) liderliği var ve bu kimlik birleşmenin en büyük kozu. Çünkü Lapid gibi seküler-liberal bir figürün sağ seçmeni ikna etme şansı yok. Dolayısıyla Bennett, yerleşimci geçmişini bir güven belgesi olarak masaya koyup stratejik bir rasyonalizasyon yapıyor. Netanyahu’nun iddia ettiği gibi ideolojik bir feragata şahit olmuyoruz. Diğer bir deyişle Bennett, yangın evin her yerini sarmışken, evin hangi odasında oturacağının kavgasını yapmayı bırakıp önce yangını söndürmeye odaklanıyor. Ama yangın söndüğünde, yine yerleşimci ajandasına kaldığı yerden devam edeceği de bir gerçek.

…

İsrail toplumu yaklaşık üç yıldan beri sürekli bir yüksek yoğunluklu kriz moduyla yaşıyor. Bu durum hem toplumsal dokuyu hem de devletin kurumsal rasyonalitesini ciddi anlamda erozyona uğratmış durumda. Netanyahu’nun krizden beslenen pragmatizmi artık sadece bir hayatta kalma stratejisine dönüştüğünden İsrail kamuoyu atılan adımları stratejik bir vizyondan ziyade günlük taktiksel manevralar olarak görme eğiliminde. Dolayısıyla Bennett-Lapid blokunun vadettiği restorasyon, kurumsal rasyonalite zeminine dönüş açısından bir oksijen alanı yaratabilir.

Bennett-Lapid ortaklığı, sadece konjonktürel bir seçim ittifakı değil, İsrail’de merkezin de yeniden tanımlanmasıdır. Artık İsrail siyasetinde merkez, solun liberal değerlerinden ziyade, Bennett gibi isimlerin temsil ettiği kurumsal ve rasyonel sağ üzerinden inşa ediliyor. Bu modelin başarısı, sağın kendi içinde verdiği "Popülizm mi, devletçilik mi?" kavgasının yansıması olarak tarihe geçecektir.

Tamamı : https://www.aa.com.tr/tr/analiz/israilde-muhalefetin-birlesmesi-ne-anlama-geliyor/3933585

• İsrael tekrar erken seçime gidiyor - İsak DUENYAS

2023’ün başında Netanyahu’nun kurduğu koalisyon, halkın büyük bir kısmı tarafından kabul edilmeyen adalet reformu girişimi, Netanyahu’nun bitmeyen davaları, pek çok politik skandallar; 7 Ekim’le başlayan ve devamlı genişleyerek İran’a kadar uzanan savaş gibi çok sorunlu bir dönemde hükümet oldu. Böyle bir çalkantıda, bu kadar ciddi sorunlar varken bunlardan birisinin erken seçime yok açacağını düşünmek normaldir. Fakat bu, normal ülkeler için geçerli. İsrael seçime gidiyor ama nedeni yukarıda yazdıklarımın hiçbiri değil.

Israel siyasetinde Harediler (ultra dinci kesim), koalisyon hükümetlerinin hem en sadık ortakları hem de her an pimi çekilmeye hazır el bombaları olarak bilinir. Din, bütçe ve askerlik gibi "kırmızı çizgilerine" dokunulduğu an koskoca hükümetleri gözlerini kırpmadan devirmişlerdir. Nitekim bu sefer de koalisyonun devrilmesinin nedeni Harediler veya onlara verilip tutulmayan sözler.

Netanyahu, Haredi ortaklarına (Aguda, Degel Hatora ve Şas) onları koruyacak yeni bir yasa sözü vermişti. Geçirilecek yasa din eğitiminin askerlikle eşdeğer sayılmasını ve Haredilerin muafiyet yaşlarını küçülterek askere alınmalarını tamamen önlemesini öngörüyordu.

Bir konuya açıklık getirmek istiyorum. Haredilerin askere gitmek istememelerin kimine göre bahane, olan pek çok nedeni var. İnançlarına göre din eğitimine ara verilemez, kadın erkek beraber çalışamazlar aynı ortamda askerlik yapamazlar gibi. Fakat bütün bunların altında yatan en önemli neden askere giden Haredilerin dinden uzaklaşıp daha seküler olmaları tehlikesi. Tehlike nerede? Hiçbir koyu dindar kimsenin dinden uzaklaşmasını istemez. Fakat bunun yanı sıra “Dinden çıkanlar” çoğalırsa Haredi partilerin alacakları oylar azalır, milletvekili sayıları düşer, bütçeler ve nüfuz azalır. Dolayısıyla “din eğitimi yapmayanlar askere gitsinler” teklifi de liderleri tarafından kesinlikle reddediliyor.

Senelerdir yasama ve yargı erkleri ile mücadele veren hükümet, bir türlü Haredileri, daha liberal milletvekillerini ve olan kanunların çiğnenmemesini sağlayan yüksek mahkemeyi tatmin edebilen bir kanun tasarısı oluşturamadı. Gazze savaşı sonrası toplumda "Herkes askere gitmeli" baskısı tavan yapmışken, Yüksek Mahkeme Haredilerin tüm askeri muafiyetlerini ve devlet burslarını dondurdu.

Netanyahu geçtiğimiz hafta mecliste bu muafiyet yasasını geçirecek çoğunluğu bulamadığını Haredi liderlere itiraf edince, dindar partiler "Bize verdiğin sözü tutmadın, artık sana güvenmiyoruz" diyerek desteğini çekti. Haredilerin hükümeti kilitlemesi üzerine koalisyon, erken seçime gitmek için meclisi feshetme faturasını kendi elleriyle imzalamak zorunda kaldı. Seçim Ekim sonu yerine büyük bir ihtimalle Eylül başlarında olacak.

Tamamı : https://www.turkisrael.org.il/single-post/i-srael-tekrar-erken-se%C3%A7ime-gidiyor

• İSVİÇRE, AUSCHWİTZ'İN 'ÖLÜM MELEĞİ' MENGELE'YE AİT GİZLİ DOSYALARI AÇACAK - IMOGEN FOULKES

Bu ay yapılan açıklamada, tam şeffaflığa ulaşmanın hâlâ zaman alabileceğine işaret edilerek, "Başvurana, henüz tanımlanmamış koşul ve gerekliliklere tabi olarak dosyaya erişim izni verilecektir" denildi.

Herkes bu dosyaların Mengele hakkında çok şey ortaya koyacağından emin değil.

İsviçre Tarih Derneği Başkanı Sacha Zala, "Mengele hakkında önemli bir şey bulunmadığından kesinlikle eminim" diyor, ancak yabancı bir istihbarat servisine ya da yabancı muhbirlere dair referanslar olabileceğini düşünüyor.

1950'lerin sonlarında İsrail'in Mossad servisi kaçak Nazi savaş suçlularını aktif olarak takip ediyordu ve Zala, İsviçrelilerle temas kurmuş olabileceklerini tahmin ediyor.

Bu durum, yabancı istihbarat kurumlarına ilişkin hassas bilgilerin genellikle sansürlenmesi nedeniyle dosyaların kapalı tutulması için gerekçe oluşturmuş olabilir.

Ancak 70 yıl önce Nazilerin takibine ilişkin iyi bilinen bir Mossad referansının bu kadar hassas olması gerçekten mantıklı mı?

Zala'ya göre "Bu durum tarihsel bilgi olmadan yürütülen gizliliği kaldırma sürecinin saçmalığını gösteriyor":

"Bu şekilde idare, komplo teorilerini besledi."

Jakob Tanner gibi diğer tarihçiler ise, dosyalar üzerindeki gizliliğin Mengele'den çok İsviçre hakkında şeyler ortaya koyduğunu söylüyor:

"Bu, ulusal güvenlik ile tarihsel şeffaflık arasında bir çatışma ve İsviçre'de genellikle ilki ağır basıyor."

• 80 YILLIK AİLE SIRRI: DUVARDAKİ TABLO NAZİ YAĞMASI ÇIKTI