Lag BaOmer´de gerçekleşen mutlu olaylarla, Omer döneminin hüzün havası ve yas uygulamaları askıya alınır. Çocuklar dışarı çıkıp oyunlar oynar, açık havada şenlik ateşleri yakılır, bugün bayram havasında neşeyle kutlanır. Omer sayımının 33. günü Lag BaOmer bu yıl 4 Mayıs Pazartesi akşamı ve 5 Mayıs Salı günü kutlanıyor.
Pesah ile Şavuot bayramları arasındaki yedi hafta, heyecanlı bir bekleyiş ve Yaşam Kaynağı Tora’mızı almak için bir hazırlık zamanıdır. Bu 49 günlük dönemde her gece yaptığımız Omer sayımıyla atalarımızın Mısır’dan Sina Dağı’na yolculuğunun izini takip eder, onların yaptığı gibi adım adım kişisel özelliklerimizi geliştirmek üzerine çalışırız. Ancak Omer dönemi aynı zamanda bir hüzün zamanıdır: evlilik yapılmaz; yas havası içinde saç sakal kesilmez, müzik dinlenmez. Çünkü bu dönemde Rabi Akiva’nın 24.000 öğrencisi, rabilerimizin yorumlarına göre birbirlerine gereken saygıyı gösteremediklerinden dolayı salgın hastalık sonucu ölürler.
Bu hüzün dolu haftaların içinde bir gün, bir sevinç ışıltısı olarak öne çıkar: Omer sayımının 33. günü olan Lag BaOmer'de, hüzün havası ve yas uygulamaları askıya alınır. Çocuklar geleneksel olarak dışarı çıkıp ok ve yayla oyunlar oynar, açık havada Rabi Şimon bar Yohay’ın aktardığı öğretilerinin dünyaya getirdiği dev ışığı temsil eden şenlik ateşleri yakılır, bugün bayram havasında neşeyle kutlanır.
Bu neşenin nedenlerinden ilki, Rabi Akiva’nın öğrencileri arasındaki ölümlerin Lag BaOmer’de durmasıdır. Diğer nedenlerinden biri, bu günün Kabala olarak bilinen Tora’nın mistik öğretilerinin açığa çıkmasında ve yayılmasında bir çığır açan Rabi Şimon bar Yohay'ın ölüm yıldönümü olmasıdır. Ölmeden önce öğrencilerine Tora’nın yorumlarını içeren Zohar’ı aktaran Rabi bar Yohay, ölüm gününde kendisi için yas tutulmamasını, mutlu olunmasını, bu günün yom hilula (sevinçli kutlama günü) günü olarak kutlanmasını vasiyet eder. Bu yüzden Lag BaOmer tüm dünyada Şimon bar Yohay’ın vasiyet ettiği şekilde mutlu bir kutlama günü olarak yaşanır.
Bu yıl Lag BaOmer, 4 Mayıs Pazartesi akşamı ve 5 Mayıs Salı günü kutlanıyor.
“Arkadaşını kendin gibi sev” (Vayikra 19:18)
Tüm zamanların önde gelen rabilerinden Rabi Akiva, Talmud’a göre, Tora öğrenimi ve uygulamasında, neredeyse Sina’da Moşe Rabenu yerine Tora’yı alabilecek kadar ileri bir düzeye ulaşmıştı. Rabi Akiva, 24.000 seçkin öğrencisini ikili gruplar halinde (12.000 çift); her birini Tora’nın bir bölümü üzerine yoğunlaşacak şekilde eğitiyordu. Sevgi kavramıyla bütünleşmiş Rabi Akiva, Tora’da yer alan “Arkadaşını kendin gibi sev” mitsvasının en temel prensip olduğunu öğrencilerinin de kalplerine işlemeye çalışıyordu. Her biri manevi olarak çok üst seviyelerde olan 24.000 öğrenci, birbirlerine gereken sevgiyi gösterirken, gereken saygıyı gösteremediler. Rabilerimize göre bu yüzden, Omer’in sayıldığı Pesah ile Şavuot arasındaki dönemde salgın bir hastalık nedeniyle hayatlarını kaybettiler. Bu kadar yüksek maneviyata sahip öğrencilerin nasıl saygıda kusur edebileceklerinin üzerine biraz düşününce, aslında bunun arkasında onların birbirlerine olan büyük sevgilerini görebilmemiz mümkün olabilir. Burada gördüğümüz diğer gerçek ise, saygının eşlik etmediği bir sevginin, yıkıcı sonuçları olabileceğidir.
“Nasıl ki her kişinin yüzü, arkadaşlarının yüzünden farklıysa, her kişinin düşünceleri de arkadaşlarının düşüncelerinden farklıdır” (Berachot 58a).
Öğrencileri Rabi’lerinin öğretileri üzerinde çalışırken, aynı kavramın 24.000 farklı akıl tarafından içselleştirilmesinin, 24.000 farklı bakış açısının yolunu açar. Öğrenciler birbirlerini çok sevip değer verdikleri için, arkadaşlarına kendi bakış açısını göstererek kendilerine göre hatalı veya eksik olan arkadaşlarının anlayışını düzeltmek, tamamlamak isterler. Bunun yol açtığı birbirinden ayrılma ve bölünmenin Rabi Akiva’nın öğrencileri üzerinde etkisi yıkıcı olur ve salgın bir hastalık, 12.000 çift öğrenciyi yok eder.
Saygı ve Farklılıklarımız ile Birlik Olmak
Saygı, başka bir kişinin de bir önemli olduğunu kabul etmeyi gerektirir. Karşımızdakine, onu dinlemek, sadece onun iletebileceği değerli mesajı duymak istediğimizi hissettirmek anlamına gelir.
Dışarıdan, benzer özellikleri paylaşabiliriz, ancak içsel olarak ruhlarımız çok farklıdır. Bilgelerimize göre, Rabi Akiva’nın öğrencileri diğer öğrencilerin de benzersiz birer değeri olduğunu ve farklı ama kendilerininki kadar değerli bir yaklaşıma sahip olabileceğini idrak etmeyi başaramadı.
Bir kişi başka birinin eşsizliğini onurlandırmadığında bu, o kişinin ruhunun eşsizliğini tanımadığı, takdir etmediği, içinde ona, onun temsil ettiği Tanırısallığa yer açmadığı şeklinde anlaşılabilir. Genel olarak Tanrı’nı yarattığı, burun deliklerine nefesini üflediği her kişinin içindeki Tanrısallık, saygıyı hak eder. Birisine saygı göstermek, ona yer açmak, kendimizinkilerden farkı bile olsa, onun düşüncelerini görebilmek, dinleyebilmek anlamına gelir.
Bilgelerimize göre, aramızdaki farklılıklar, bölünmeye sebebiyet vermek zorunda değil. Aksine, gerçek birlik, farklılık ve hatta karşıtlıkların sentezinden gelir. Atalarımıza baktığımızda, Avraam, Yitshak ve Yaakov’un Tanrı hizmetinde bariz ortak noktaları olduğu gibi, ağırlıklı olarak temsil ettikleri özelliklerdeki farklılıkları da görebiliriz: Avraam Tanrı Sevgisini; Yitshak, Tanrı’ya duyulan saygıyla karışık korku, huşuyu ve Yaakov, bu karşıtlıklar arasındaki uyumu temsil eder. Yine de farklılıklarına rağmen hep birlikte, Yahudi halkının tek ve benzersiz manevi mirasının temellerini inşa ederler.
“Saygının eşlik etmediği sevgi, tehlikelidir” (Peter Gray).
Rabi Benjamin Blech, nöroendokrinoloji, gelişim psikolojisi, antropoloji ve eğitim alanlarında araştırmalar yürüten ve yayınlayan Peter Gray’in bu konudaki yorumunu şöyle ifade ettiğini belirtir:
“Saygının eşlik etmediği sevgi, tehlikelidir; diğer kişiyi, bazen kelimenin tam anlamıyla ezebilir. Saygı duymak, diğer kişinin biz olmadığını, bizim bir uzantımız, bir yansımamız, oyuncağımız, hayvanımız, yapıtımız olmadığını anlamaktır. Bir saygı ilişkisinde bize düşen, diğer kişiyi eşsiz bir birey olarak algılamak ve onun ihtiyaçlarının bizimkilerden farklı olabileceğini akılda tutmak, her ikimizin birbirinde erimiş tek kişi değil, birlikte yola çıkan, farklılıklarıyla güzel olan, birlikte var olan eşsiz bireyler olduğunu idrak etmektir. Görevimiz diğer kişiyi kontrol etmek ya da bizim arzu ettiğimiz ama kendisinin gönlü olmayan bir yönde değiştirmeye çalışmak değildir. Bu, öğrenciler, arkadaşlar, iş arkadaşları, eşler, aile içindeki ilişkiler için de geçerlidir.”
Lag BaOmer’i Anlamak:
https://www.sevivon.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1397:lag-baomer-i-anlamak&catid=54&Itemid=232
Not: Yazıda özet olarak verilen bilgiler, okuyucuya bu konular hakkında fikir vermek ve konu hakkında bazı yorumları aktarmak amacıyla Lag Baomer-Its observance,laws and significance, Sefiros, GÖZLEM Yayıncılık’tan- El Gid Para El Pratikante, Sidur kol Yaakov, Bereşit, The Book of Our Heritage, Inside Time, Echoes of Eden, Yahudilik Ansiklopedisi kitaplarından ve www.chabad.org, www.jewfaq.org, www.torahtots.com, wwww.meaningfullife.com, www.aish.com sitelerinden derlenerek hazırlanmıştır. Cemaatlerin farklı gelenekleri ve uygulamaları olabildiği için Özel Günler ve uygulamalar hakkında en doğru ve detaylı bilgiler için, cemaatin kendi Rabi’lerine başvurması gerekir.
Katkıları için Rav İzak Peres’e teşekkür ederiz.
