Macaristan'da yeni dönem

Sonuçlar, 199 sandalyeli parlamentoya Tisza'nın 138, Orban'ın partisi Fidesz'in ise 54 vekil göndereceğine işaret ediyor.

İlk sonuçların ardından Magyar Facebook'tan "Teşekkürler Macaristan" diye yazdı. Alman Spiegel dergisi de Orban'ın yenilgiyi kabul ettiğini, Magyar'ı telefonla arayarak zaferinden dolayı kutladığını aktardı.

Orban Budapeşte'te destekçilerine ve gazetecilere yönelik açıklamasında da yenilgiyi kabul etti. Sonuçları "acı verici" olarak nitelendiren Orban, "Seçim sonuçları henüz kesinleşmemiş olsa da net. Bizim için acı verici, ancak kesin" ifadelerini kullandı. Orban sözlerini, "Bize iktidar sorumluluğu ve fırsatı verilmedi. Kazanan partiye tebriklerimi ilettim" diye sürdürdü.

"30 yılı aşkın süredir buradayız, zor ve kolay, güzel ve üzücü yıllarda birlikte yaşadık, ancak bu salondaki ve tüm ülkedeki herkesin bildiği bir şey var. Asla pes etmeyeceğiz. Asla, asla, asla pes etmeyeceğiz," diyen Orban "Önümüzdeki günler hala yaraları iyileştirme dönemi, ancak sonra çalışma yeniden başlayacak ve bu çalışmada herkese, hepinize güveniyorum," diye konuştu.

Rekor düzeyde katılım

Orban döneminin sonunu getiren oylama, ülkenin kader seçimi olarak görülüyordu. Seçime katılım da buna paralel şekilde rekor düzeyde oldu. Yaklaşık 8 milyon seçmenin yüzde 78'i oy kullandı. Bu, Macaristan'da 1990'daki demokratik dönüşümden bu yana görülmemiş seviyede bir katılım oranı.

Magyar'a kutlama mesajları

Seçimler Budapeşte'nin yanı sıra Brüksel, Washington ve Moskova'dan da ilgiyle takip edildi.

Sonuçların belli olmasının ardından Avrupa Komisyonu Başkanı Von der Leyen, "Avrupa'nın kalbi bu gece Macaristan'da daha güçlü atıyor" mesajını paylaştı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Peter Magyar'ı tebrik etti. Merz X hesabından, "Macar halkı kararını verdi. (...) Güçlü, güvenli ve her şeyden önce birleşik bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim. Tebrikler, sevgili Peter Magyar!" diye yazdı.

Avrupa'daki diğer devlet ve hükümet başkanlarından da Magyar'a tebrik mesajları geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, seçim sonucunu "Macar halkının Avrupa Birliği değerlerine bağlılığının" göstergesi olarak değerlendirdi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, seçim sonuçlarının Avrupa değerleri adına bir kazanım olduğunu belirtti.

Polonya Başbakanı Donald Tusk da sonucu memnuniyetle karşıladı. X platformunda yayımladığı videoda Peter Magyar ile telefon görüşmesi yaptığı görülen Tusk, bu sonuca kendisinin Magyar'dan bile daha fazla sevindiğini dile getirdi.

Birçok Avrupa lideri Peter Magyar'ı "Avrupa yanlısı bir güç" olarak memnuniyetle karşılarken, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni tebrik mesajının yanı sıra seçimi kaybeden "dostu" Viktor Orban için de olumlu sözler sarf etti. Meloni, Orban'a son yıllardaki "yoğun iş birliği" için teşekkür etti ve onun muhalefetten de ülkesine hizmet edeceğini söyledi. Çekya ve Slovakya başbakanları da Magyar'ı tebrik etti.

Macaristan’da ne değişecek?

Victor Orban, AB'ye yönelik sert eleştirileriyle bilinen bir isim. Macaristan Başbakanı yıllardır Avrupa'nın başta Ukrayna konusu olmak üzere önemli kararlarını veto ediyor, onun bu tavrı Birliği hareket edemez hâle getiriyordu. Siyasi analistler Orban'ın yeniden seçilmesi durumunda AB'nin daha da zayıflayacağı yorumunu yapıyordu.

Ayrıca, Orban’ın Rusya ile güçlü bağları bulunuyor. Onun liderliğindeki Budapeşte yıllardır Rusya'ya karşı her adımı mümkün olduğunca geciktirme ya da etkisini azaltma yönünde girişimde bulundu. Birçok kez veto yetkisini kullanarak ya da kullanmakla tehdit etmiş, son olarak mart ayında, Druzhba boru hattıyla ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle Ukrayna için daha önce kararlaştırılan 90 milyar euroluk krediyi bloke etmişti.

Viktor Orban, Avrupa başta olmak üzere tüm dünyada popülist sağ muhafazakâr ve aşırı sağ hareketler açısından da bir rol modeldi.

ABD Başkanı Donald Trump ve onun MAGA hareketinin Orban'a desteğinin altında bu neden yatıyor. Trump Macaristan'daki kampanya döneminde önce Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu, ardından Başkan Yardımcısı JD Vance'i Budapeşte'ye göndermişti. Bununla da yetinmeyen ABD Başkanı, iki gün önce sosyal medya hesaplarından "Viktor Orban'a oy verin" diye yazarak seçimlere açıkça müdahale etti.

Trump'ın girişimlerine rağmen ekonomik sorunlar ve yolsuzluk gibi konuların tartışıldığı kampanya döneminin ardından sandıktan Magyar ve partisi Tisza birinci çıktı.

Magyar da muhafazakâr bir isim. Kendisini dindar olarak tanımlıyor, milliyetçi bir çizgi izliyor.

Ancak söz konusu Brüksel'le ilişkiler olduğunda Orban'a göre daha uzlaşmacı bir tutum takınacağının mesajını veriyor. Peter Magyar, ülkesini yeniden Avrupa eksenine çevirerek dondurulmuş hâldeki on milyarlarca euroluk AB desteğinin serbest kalmasını sağlamayı, bu yolla zayıflayan Macar ekonomisini güçlendirmeyi vadediyor.

Ukrayna'ya silah yardımlarına karşı olsa da Kiev'e yönelik dili Orban'ınki kadar sert değil. Göç konusunda ise selefinin sertlik yanlısı politikalarını sürdürmesi bekleniyor.