Hayfa Üniversitesi araştırmacılarının yaptıkları açıklamada, İsrail´in kuzey Akdeniz kıyısı açıklarında gerçekleştirilen su altı kazısında, yaklaşık 2.600 yıl öncesine ait ve bugüne kadar bilinen en eski gemiyle taşınmış ham demir yükünün ortaya çıkarıldığı bildirildi.
Keşif, Dor Lagoon yakınlarındaki antik bir gemi enkazında yapıldı. Carmel sahili açıklarında yürütülen çalışmalarda arkeologlar, işlenmemiş demir parçaları olan ve ‘bloom’ olarak adlandırılan dokuz parça çıkardı. Üniversiteye göre bu bulgu, demirin en erken ticari aşamalarında nasıl taşındığına dair doğrudan kanıt sunuyor.
Malzemenin, dövülmeden veya başka bir işleme tabi tutulmadan, eritme fırınında oluştuğu haliyle korunduğu belirtildi. Araştırmacılar, bu durumun genellikle şekillendirme veya alet yapımı izleri taşıyan daha sonraki demir eserlerden farklı bir özellik olduğunu vurguladı.
Bakır ve bronzun aksine, antik üretim süreçlerinde sıvı hale getirilebilen metallerden olmayan demirin, kömürle ısıtılarak katı ve gözenekli bir kütle haline getirildiği ifade edildi. Bu kütlenin normalde safsızlığın giderilmesi ve daha yoğun, alet ve gereç yapımında kullanılmaya daha uygun bir malzeme elde etmek amacıyla dövüldüğü kaydedildi.
Ancak çıkarılan demir parçalarında bu ikinci işleme aşamasına dair herhangi bir iz bulunmadı. Bu durum, yükün üretimin hemen ardından taşındığını düşündürüyor.
Yükün yaşı ve durumu hakkında bilgi edinmek amacıyla araştırmacılar mikroskobik ve kimyasal analizler gerçekleştirdi.
Ayrıca, parçalardan birine gömülü yanmış ahşap üzerinde radyokarbon tarihlemesi yapılarak sevkiyatın dönemi doğrulandı. Bulgular, Heritage Science dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, bu yükün demirin üretim merkezlerinden başka bölgelere ham halde taşındığını gösterdiğini ve bunun da Akdeniz’de antik üretim ile ticaret ağlarında belirli bir uzmanlaşma düzeyine işaret ettiğini belirtti.
Hayfa Üniversitesi, keşfin bölgede erken dönem demir üretimi ve dağıtım uygulamalarına dair yeni bilgiler sağladığını belirtti.
