1936 Berlin Olimpiyatları tişörtünün satıldığı internet sitesinde tükenmesinin ardından Yahudi organizasyonları, 1936 Olimpiyat Oyunlarının Hitler rejimini meşrulaştırmak için kullanıldığını ifade ederek, Uluslararası Olimpiyat Komitesi´ni kınadılar.
Olimpiyat Oyunları yönetimi Adolf Hitler Almanya'sı döneminde Berlin'de düzenlenen 1936 Olimpiyat Oyunlarını anmak amacıyla sınırlı sayıda üretilen tişörtü satıyor olmalarını savundu.
Yahudi organizasyonları tarafından kınanan 42 dolarlık tişört, internetteki resmi Olimpiyat mağazasında uzun süredir tükenmiş durumda.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) sözcüsü, 1936 Olimpiyatları'nın Nazi bağlantısını kabul etmesine rağmen, 1936 tasarımının ‘Olimpiyat sanatı ve tasarımının 130 yılı’nı kutlayan tarihi giyim ürünleri serilerine uygun olduğunu belirtti.
Açıklamasında IOC, 1936 Olimpiyatlarındaki üstün performansı Hitler'in ‘üstün ırk’ ideolojisine bir tepki olarak görülen siyahi Amerikalı atletizm sporcusu Jesse Owens'ı da andı.
IOC sözcüsü yaptığı açıklamada, "1936 Berlin Olimpiyat Oyunları ile ilgili 'Nazi propagandası' hakkındaki tarihsel sorunları elbette ki kabul ederken, Berlin'deki Olimpiyat Oyunlarında 49 ülkeden 4.483 atletin 149 madalya müsabakasında mücadele ettiğini de hatırlamalıyız. Jesse Owens da dâhil olmak üzere, birçoğu, atletik başarılarıyla dünyayı hayrete düşürdü," ifadelerini kullandı.
Tişörtün üzerindeki, resmi bir posterden esinlenen tasarım, Olimpiyat halkaları ile Berlin'deki Brandenburg Kapısı'nın üzerinde atlı bir savaş arabası ve yanında da defne yapraklarıyla taçlandırılmış kaslı bir adamın altın heykelini tasvir etmekte.
Koleksiyon kapsamında, Nazilerin gözetiminde düzenlenen Olimpiyatlardan esinlenen diğer bir ürün olan, Almanya'nın Garmisch-Partenkirchen kentinde düzenlenmiş Kış Olimpiyatlarını anan bir tişört de satılıyordu. Bu tişörtün üzerinde ise Joseph Goebbels'in propaganda bölümünün önde gelen sanatçılarından biri olan Ludwig Hohlwein tarafından tasarlanan, kolunu Nazi selamı olabilecek şekilde kaldırmış zafer kazanan bir kayakçının posteri bulunuyor.
Yahudi grupların hayal kırıklığı
Avrupa'daki Yahudi gruplar, 1936 Oyunlarının Hitler rejiminin propaganda aracı olarak tasarlanmış olması göz önüne alınınca, Berlin tişörtünün duyarsızlık örneği olduğunu belirtti. Bazı gruplar itirazlarının haklılığını göstermek amacıyla günümüzde antisemitizmin yeniden yükselişine işaret ettiler.
Toplama kamplarına geziler düzenleyen eğitim programı, International March of the Living (Uluslararası Yaşam Yürüyüşü) CEO'su Scott Saunders, CNN'e yaptığı açıklamada, "Dünya bu son tartışmayı değerlendirirken, Nazi rejiminin Yahudilere yönelik zulmüne hızla devam ettiği bir dönemde kendisini küresel sahnede meşrulaştırmak için kullandığı 1936 Berlin Olimpiyatları'nın üzerinden neredeyse 90 yıl geçtiğini hatırlamamak mümkün değil," dedi.
Saunders açıklamasına, "Spor, birleştirme, ilham verme ve insanlığın en iyi taraflarını yüceltme gücüne sahiptir. Ancak tarih bize [sporun] nefretin meşrulaştırılması ve dışlamanın normalleştirilmesi için de kullanılabileceğini hatırlatıyor. Berlin'in verdiği ders çok önemlidir. Antisemitizm ister stadyumlarda ve sokaklarda ister çevrimiçi ortamlarda olsun, kamusal hayatta yeniden ortaya çıktığında sessiz kalmak tarafsızlık anlamına gelmez. Sessizlik suç ortaklığıdır," diyerek devam etti.
Londra'daki Wiener Holokost Kütüphanesi'nin Başkanı Christine Schmidt de tişörtlerin satışını kınadı. Schmidt, "Naziler 1936 Olimpiyatlarını, uluslararası ilişkileri düzeltmek, neredeyse tüm Alman Yahudi'si sporcuların yarışmasını engellemek, Berlin'de yaşayan 800 Roman'ı toplamak ve dünyanın her tarafından gelen ziyaretçilerden şiddetli antisemit, vahşet ve propaganda belirtilerini gizlemek için kullandı," dedi.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin kataloğuna göre, serigrafi baskılı tişört, grafik sanatçısı Werner Würbel tarafından 1936 Oyunları için tasarlanmış orijinal posterden esinlenerek üretildi. Nazi idealindeki insanüstü Aryan ırkına göre karikatürize edilen güçlü adamı vurgulayan 1936 Olimpiyat Oyunları estetiği, Nazi film yapımcısı Leni Riefenstahl'ın propaganda belgeseli 1938 yapımı ‘Olympia’da da ölümsüzleştirilmişti.
Heritage koleksiyonunda ayrıca, İsrail atletizm delegasyonunun Filistinli terör örgütü Kara Eylül (Black September) tarafından rehin alınarak öldürüldüğü 1972 Münih Olimpiyat Oyunlarından bir posterle süslenmiş bir tişört de satılıyordu. Bu tişörtün de internet sitesinde tükenmiş olduğu belirtildi.
Münih Olimpiyatları eleştirilere sebep olan farklı bir anma ürünü ile de onurlandırılmıştı. Bu ürün, Nazi Partisi üyeleri tarafından kurulan ve yakın zamanda antisemit bir dizi eyleme girişen Kanye West ile bağlarını koparması uzun süren Adidas tarafından üretilen spor ayakkabı idi.
