“Kill Your Darling(s)
En sevdiğini harca… Tüket…
En sevdiğinden vazgeç
EN SEVDİĞİNDEN BAŞLA!”
Tiyatro Hemhâl, Kadir Has Üniversitesi’nde tiyatro yüksek lisansı yaparken tanışan Nezaket Erden, Hakan Emre Ünal ve Ayşe Draz tarafından 2018’de kurulmuş. ‘Sevgili Arsız Ölüm – Dirmit’ (2017-2018), ‘Tırnak İçinde Hizmetçiler’ (2018) ve ‘N’olcak Bu Yusuf Umut’un Hâli’ (2022) oyunlarının ardından Nisan 2026’da prömiyer yapan dördüncü yapımları ‘En Sevdiğinden Başla’, İKSV tarafından verilen Gülriz Sururi – Engin Cezzar Tiyatro Teşvik Ödülü desteği ile üretilmiş, devised tekniğiyle oluşturulmuş kolektif bir yaratım.
Türkçeye ‘Ortaklaşa Yaratım Tiyatrosu’ diye çevirebileceğimiz ‘Devised Theatre’, yaratım olgusunu ortak bir iş birliğine dönüştürmek, el birliğiyle imece usulü yaratmak anlamına geliyor. Topluluğun her üyesinin kişisel deneyimlerinden yola çıkarak, doğaçlamalarla, uzun prova süreçleriyle ürettiği, tiyatrodaki her ögenin iç içe geçtiği yaratım sürecini ifade ediyor ve hiyerarşiyi yıkan, kolektif bir yapı oluşturuyor.
‘Devised Tiyatro’ yöntemi, katı kuralları, kanunları olan bir sistem değil; her topluluk kendi dinamiklerini göz önüne alarak farklı çalışmalarla farklı sonuçlara ulaşabiliyor. Bizden birkaç örnek verirsek, Reka Kolektif’in ‘Aşalım Bunları’, Echoes Sahne’nin ‘Parrhesia 2’ ve ‘Khora’, BBT’nin ‘Flu Lysistrata’ oyunları farklı yöntemlerle üretilmiş, değişik tarzlarda Devised Tiyatro yapımları.
Tiyatro Hemhâl kurucularından Hakan Emre Ünal, birlikte yaşayan bir çiftin dışarıdan çok güzel görünen ilişkisinin iç yüzünü işleyen bir oyun yazmak istiyormuş. Bir metin taslağı olarak düşündüklerini Nezaket Erden’le paylaştığında fikir onun da ilgisini çekmiş. Eski dostları yazar dramaturg Selen Örcan, metin analizi ve dramaturgisi çok güçlü oyuncu koreograf Elif Aydın da projeye dâhil olmuş. Oyuncu ve yardımcı yönetmen olarak Büke Erkoç’un da katılmasıyla beş kişilik bir üretim ekibi tamamlanmış. Hakan Emre Ünal ile Nezaket Erden’in metin tasarımlarından yola çıkan beşli, kişisel gerçeklerini ve yaşadıklarını da kattıkları doğaçlamalarla karakterleri ve olay örgüsünü var etmeye başlamışlar. Ardından masa başına geçilmiş, Selen Örcan’ın dramaturgisine ve yazımına giriştiği ortak bir metin ortaya çıkmaya başlamış. Masa başında halledilmeyenlerin oynayarak çözümlendiği ortak metin, oyunun bir karakteri gibi provalarda geliştirilmiş ve prömiyerden çok az önce tamamlanmış. Hemen belirtmek gerekir ki, bu kolektif çalışmada hiyerarşinin tamamen ortadan kalktığı söylenemez. Oyunun sahnede tamamlanabilmesi, yaratıcı öznelerin tamamına açılan boşluğun zamanı geldiğinde kapatılabilmesi için kimi ‘son kararı’, en çok bu oyunda yönetmenlik yaptığını hissettiğini belirtmiş olan Ünal vermiş. Böylece, metin tasarımı Hakan Emre Ünal ile Nezaket Erden’e yazımı Selen Örcan’a ait, beş kişilik üretim ekibinin dördünün sahnede olduğu bir ‘Devised Theatre’ oyunu oluşmuş. Sahne-ışık tasarımı Yasin Gültepe’ye, kostüm tasarımı Yaren İbil’e, ses tasarımı Arkadaş Deniz Koşar’a ait oyunda önemli yer tutan projeksiyon tasarımını Okan Temizarabacı, video çekimini Emre Köktaş, kurguyu Munise Vildan Erden yapmış.
Konuyu kısaca özetleyelim:
Güzel bir evlilik, güzel imkânlar, her şey güzel… Ömer ile Leyla, birlikte yaşayan, birlikte üreten iki genç sanatçı, oyuncu, yazar, yönetmen. Neredeyse beraber büyümüşler, birbirlerine bağlılar, bağımlılar!
Maddi sorunları olmayan, ailesinin evinde kira ödemeden kalan, anlaşılan üst orta sınıf mensubu Ömer evden üretiyor, evden çıkmıyor ya da çıkamıyor. Yokluktan doğmuş savaşçı Leyla ise sanat için arzusu doğrultusunda her şeyin peşinden koşuyor, dizilerde oynuyor, seks konuşulan kadın programlarına katılıyor. Ortak bir hayat ama eksik olan bir şey var. Asıl mücadeleleri kendileriyle! Nasıl daha iyiye ulaşabilecekler? Beraber mi, ayrı ayrı mı?
‘En Sevdiğinden Başla’, Ömer’le Leyla’nın kişisel ve profesyonel çatışmaları, başarı ve başarısızlıkları aracılığıyla ilişkilerin günümüzdeki kırılganlığını, her an altüst olabilecek kararsız dengesini irdeliyor. İkili kendi ilişkilerini sürdürürken sahnede de bir oyun yazmak zorunda kalıyor ve bu ‘oyun içinde oyun’ seyirciyi, kurgunun nerede bittiğini, gerçekliğin nerede başladığını asla tam anlayamadığı bir belirsizlikte tutuyor…
Bu tanıtımın ‘En Sevdiğinden Başla’yı izlemenin heyecanını tam olarak yansıtması mümkün değil. Metni benzer temaların işlendiği çalışmalardan ayıran, her sözcüğün gerçek ve doğal oluşu, her tümcenin yaşanmışlığı birebir yansıtması. Oyuncuların yaratıcı ve üretken biçimde yaratıma katılması, metnin yazılma biçimini, sahnelenmeyi, dramaturgi çalışmalarını, tasarım sürecini, başından sonuna kadar tüm üretimi farklı bir boyuta götürmüş. Seyirci izleyici olmaktan çıkmış, oyuncularla birlikte, kendi deneyimlerinden izler taşıyan bir yolculuğun duygusal ve düşünsel aktif bir katılımcısı olmuş. Bu bağlamda oyun tiyatro denen yaratının özünü, ne olduğunu, nasıl yapıldığını da dolaylı olarak sorguluyor. Yapıtın bütünlüğüne katkısı olmayan bölümlerin, en sevilenler bile olsalar, kesilip atılmasını simgeleyen ‘Kill Your Darlings’ hem metinde, hem tüm karakterlerin yaşamlarında ve kararlarında ortaya çıkıyor.
Başta Hakan Emre Ünal ve Nezaket Erden olmak üzere Barkın Sarp, Elif Aydın, Mert Yılmaz Yıldırım karakterlerini kesinlikle oynamıyorlar, fiilen yaşıyorlar.
Kadir Has Üniversitesi’nde tiyatro yüksek lisansı yaparken tanışan Nezaket Erden Galatasaray Üniversitesi felsefe, Hakan Emre Ünal Bilgi Üniversitesi işletme mezunu. On yıldır beraber, sekiz yıldır da evli olan ikili sahnede sadece diyalogları değil, bakışları, beden dilleriyle de benzersiz bir uyum sağlıyorlar. Tiyatro Hemhâl’i kurduklarından beri birinin yönettiğinde diğeri oyuncu olarak karşımıza çıkmış ikiliyi ilk kez sahnede beraber görmek çok heyecan verici bir deneyim. Tiyatromuzun en sevilen çiftlerinden, gerçek yaşamda inanılmaz güzel bir ilişikleri olan Emre ile Nezaket, Ömer ile Leyla’nın kendi alter egoları olmadıklarını, bilinçli olarak seçilmiş kişisel gerçeklerinden, gözlemledikleri ya da yaşadıkları dertlerden izler taşımalarına karşın, neredeyse kendileriyle hiç alakası olmayan iki kişi olduklarını belirtmişler.
Sonuç olarak ‘En Sevdiğinden Başla’ sezonun, belki de son birkaç yılın en sağlam, başarılı ve etkileyici metinlerinden birinin usta işi bir yorumu. Yarattıkları heyecan seyircide de karşılığını fazlasıyla bulmuş. İlk temsillerinden günümüze oyun sadece İstanbul’da değil, tüm Türkiye’de kapalı gişe oynuyor. İngiltere’den de davet almışlar; ‘En Sevdiğinden Başla’ ile ‘Dirmit’ ve ‘N’olcak Bu Yusuf Umut’un Hâli’ni başarıyla Londra’da oynamışlar. Henüz izlemediyseniz mutlaka keşfedin, izlemişseniz bir kez daha tadını çıkarın derim.
24, 25 Ocak, 14, 15 Şubat Boa Sahne, 9, 10 Şubat, 09, 10 Mart, 6 Nisan, 25, 26, 28, 29, 30, 31 Mayıs Moda Sahnesi ve sezon boyunca İstanbul ve Türkiye sahnelerinde.
