26 Eylül 2021 Pazar 16:16

SAVER ES BUENO HAVA NAGILA

Judeo-Espanyol 1323 görüntüleme
7 Temmuz 2021 Çarşamba

İsak Eskinazi

Aze mas de sesenta anyos, estavamos en una tenu de Nuar, un movimiento de mansevikos i de mansevikas. Un diya mos vino un shaliyah i mos ambezo una kantika en Ivrit, yamada “Hava Nagila”.

Una kantika ke aun oy mizmo se kanta i se bayla. Una kantika ke se izo kaji el imno de la povlasyon mondiyal Djudiya. Oy, no se konose ninguna boda, Bar mitsva o Bat Mitzva, Brit Mila sin kantar i baylar esta kantika. Kuando la kantika mos fue ambezada, mos aviya paresido ke era rezin kompozada. Oy savemos ke su melodiya egzistiya desde el siglo 19. Apartenesyendo a los Hasidim ke kantavan melodiyas sin palavras yamadas “Nigunim” o kon palavras komo i mas.

Los Hasidim son Djudyos relijyozos apartenesyendo a un movimyento ke tomo su nombre de la palavra ivrit “Hasid” ke kere dizir “Piyadozo” i “Hasidut” ke kere dizir “Piyadad”. Savemos ke esta palavra de Hasidim egzistiya desde la epoka del sigundo Bet a-Mikdash. Ama komo movimyento tal ke lo konosemos oy, lo topamos en el siglo 18, fondado por Israel Ben Eliyezer yamado, “Baal Shem Tov”: Patron de Buen Nombre. Un movimyento relijyozo ke se espandyo entre los Ashkenazim de Ukrayna, Rusya i payizes similares.

Uno de estos grupos de Hasidim ke biviyan en la sivdad de Sadigora, izyeron aliya a Yerushalayim yevandosen kon eyos las melodiyas o los “Nigunim” konosidos, ke entre estos “Nigunim” estava la melodiya de Hava Nagila sin ke tenga este nombre. 

Un muzikologo, Abraham Zvi Idelson, nasido en Latviya en 1882 i azyendo aliya a Yerushalayim en 1905, se ennamoro de esta melodiya i eskrivyo las palavras ke konosemos de Hava Nagila selebrando la aliya de los Djudyos a Israel i enspirandose de la liturjiya de Yom Tov: Ze Ha’yom asah Adonay, Nagila ve Nismeha Bo lo ke kere dizir: “Este es el diya ke mos izo el Senyor; Kedaremos alegres i orozos>

Hava Nagila, Hava Nagila = Kedaremos alegres, Kedaremos alegres

Hava Nagila ve Nismeha    = Kedaremos alegres i orozos 

Así ke seya para todos i para syempre.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental