2 Mart 2021 Salı 02:39
vakko
vakko

Soyadlarımız...BENNUN, MODAİ, SABAH, SOMEK

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 4524 görüntüleme
23 Aralık 2020 Çarşamba

BENNUN

Nun sözcüğünün Aramice sözlük karşılığı ‘balık’ olup Bennun ‘Nun’un oğlu’ anlamındadır. Efraim kabilesinden Nun Musa’nın yardımcısı idi. Oğlu Yeoshua Ben Nun da Musa’nın ölümünden sonra ordunun başına geçmişti. İsmine TaNaH’ın muhtelif bölümlerinde, ayrıntılı olarak özellikle Yeşua (Yeşu) kitabında .(1:1 ve devamı) ve Yaratılış kitabının yorumlarını içeren 4-5.yüzyılda derlenmiş Bereşit Rabaa kitabında rastlanır.

Kaynaklar: Hatfutsot/157402.

 

MODAİ

Pers Kralı Cyrus Babillilere karşı zaferinden sonra (MÖ 538) Babil sürgünündeki Yahudileri azat ederek yurtlarına dönmelerine, bağımlı Yehuda Devletini kurmalarına ve Büyük Mabedi (Bet Amikdaş) tekrar inşa etmelerine (MÖ 510) izin verdi. Büyük İskender’in MÖ 332’de istila ettiği Yehuda Devleti MÖ 198’de Selevkosların eline geçti.

Helen (Yunan) kültürünü yaymaya çalışan Selevkosların ve görüşlerini benimseyerek onları destekleyen bazı Yahudi yönetici ve aydının tutumu dinine ve geleneklerine sadık kalmak isteyen geniş halk toplumu tarafından tepkiyle karşılanıyordu. Büyük Mabedin (Bet Amikdaş) ibadete kapatılması bardağı taşıran damla oldu.

Modin doğumlu Matatya Haşmonay ve beş oğlunun (Makabiler) başlattığı (MÖ 165) ve yedi yıl süren direnişin zaferle sonuçlanmasıyla yörenin yönetimi Haşmonay Ailesine bırakıldı. Daha sonra krallığa dönüşen devlette Haşmonay hanedanının yönetimi MÖ 37 yılına kadar sürdü.

Guggenheimer Modai soyadının Haşmonay Ailesinin doğduğu kent Modin ile ilintisini belirtir.

Kaynaklar:  Guggenheimer, 522; Babil Talmudu.

 

SABBAH - SABAH

Beit Hatfutsot ve Toledano ‘sabbah’ sözcüğün, Musevilik ve İslam’da ‘Tanrıya dua etmek için erken kalkan kişi’ anlamını taşıdığını belirtir.

Toledano bu soyadının 15. yüzyılda özellikle Kordova’da yaygın olduğunu, Beit Hatfutsot da İspanya’da ‘eş anlamlı ‘Caba’ soyadıyla karşılaşıldığını eklemekteler.

Beit Hatfutsot, Kuzey Afrika’da Cezayir-Fas sınır bölgesinde yaşayan Sebbah aşireti veya Fas’ın Mogador yöresinde Al Sabbah beldesini de olası kaynak olarak işaretlemektedir.

Guggenheimer ise bu soyadının kökeni olarak Arapça ‘boyayan kişi’ anlamında ‘sabbağ’ meslek adını veya yine Arapça ‘güzellik, letafet’ anlamında ‘sabahat’ sıfatını görmekte.

Kaynaklar: Hatfutsot/189332; Toledano, 710/711; Guggenheimer, 647; Pinto, 172.

 

Röne Somek

                                                                                                                 1918 - 2011

SOMEK

Bu soyadının anlamını Beit Hatfutsot İbranice ‘dayanak’ (support) olarak verir. Guggenheimer’e göre Arapça ‘cömert, affedici olmak’ anlamına gelen Samuha sözcüğünden kaynaklanır.

Genelde Ortadoğu’da (Irak ve İran) da rastlanan soyadının Somekh, Somech, Sumekh vb. değişkenleri vardır.

Sumak ise bir bitki adı olup meyvesinden aynı isimli baharat elde edilir.

Yurdumuzda Rahmetli Röne Somek uzun yıllar Yetimleri Koruma Derneğinin ve dolayısıyla Ortaköy Yetimhanesinin Başkanlığını yürütmüştü.

Kaynaklar: Hatfutsot/188628; Guggenheimer,734; Davit Elhadef, 27 Eylül 2019 tarihli ileti.

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

GZ

MOZOTROS AİLESİ

MOZOTROS AİLESİ

TÜNELİN UCU

TÜNELİN UCU