23 Eylül 2020 Çarşamba 11:33

Acami-Ackerman-Darsa-Funes-Matalon-Tovya-Yona

Perspektif 1483 görüntüleme
8 Ocak 2020 Çarşamba

ACAMİ - ADJAMİ

Adjami soyadını taşıyan aileler genellikle Halep kökenlidir. Ayrıca Tel Aviv – Yafo’un yaklaşık 15 bin nüfuslu Arap semti de Adjami adını taşımaktadır.

Guggenheimer bu soyadının anlamını ‘Persian’ yani ‘Acem’ olarak vermektedir1.

Adjami aynı zamanda, Arapçadan esinlenen ve özellikle Batı Afrika ülkelerinde yaygın bir alfabedir.

ACKERMAN(N)

Aşkenaz soyadı. ‘Acker’in sözlük karşılığı ‘tarla’ olup Ackerman(n) köylü, çiftçi, tarlayı süren kişi anlamına gelir.

DARSA

İlk görünüşte ‘deraşa’ (sinagogda dini bir konuyla ilgili sunulan konuşma, vaaz) sözcüğünü andırsa da İbranice yazımına göre değişik anlam kazanır. Soyadı olarak ‘dalet, reş,sameh, e’ harfleriyle yazıldığında ‘aslanın pençe atmasını, kartal veya karganın yiyeceğin üzerine saldırmasını’ ifade eden ‘ezmek’ karşılığı ‘lidros’ fiilinden türeyen ‘dores’ yani ‘eziyor’ anlamına gelir2.

FUNES

İspanya’nın Navara Özerk Bölgesinde Navara iline bağlı bir beldenin adıdır.

12. yüzyılda, (1171) Navara Kralı VI. Sancho tarafından düzenlenen bir tüzükle, komşusu Viguera ile Funes’te Hıristiyanlarla Yahudilerin birlikte yaşama esasları belirlenmiş, Yahudilere bazı imtiyazlar tanınmıştır. Bedinus3 olarak anılan bir öz yönetime sahip olan Yahudiler genelde şeker pancarı ve kuşkonmaz tarımıyla uğraşırdı. 1328 yılında meydana gelen Yahudi aleyhtarı olaylar sonrasında durum değişti. 14. yüzyıldan itibaren Funes Yahudileri hakkında fazla bilgi mevcut değildir4.  

MATALON

Fransa’da Toulon şehrinin İbranicesi Talon olup Mataloni, Toulon’dan gelen anlamına gelebilir.

 Bet Hatfutsot,  uzmanların ‘mata’ veya ‘matlar’ ile başlayan sözcüklerin Latince anne anlamına gelen matrona’dan türedikleri şeklindeki ifadelerini nakleder. Eski Alman gettolarında yaygın olan bu inanca göre amaç kız çocuğun sağlıklı büyüyüp anne olacak yaşa gelmesini dilemektir5.

İspanyolca sözlüğe göre matalon, sıska, yorgun, hastalıklı bir beygir için kullanılan bir sıfattır.

TOVYA- TOVİYAH - BENTOVİ

İbranice ‘tov’ sözcüğünün sözlük karşılığı ‘iyi’dir. ‘Tanrının İyiliği, Tanrı İyidir’ anlamına gelen Toviyyah adına TaNaH’ta rastlanmaktadır. Örneğin: 2.Tarihler 17:7, Zaharya &:10 ve 14. 

Kısaltılmışı Tovi, Yidiş lisanında Tevye, Grekçe Tobias olan bu soyadı Tovi’nin oğlu manasında Bentovi veya Bentovim olarak da kullanılır.

YONA - YUNA

Yona İbranice ‘güvercin’ anlamında olup sulh ve barış simgesidir. (Bereşit 8;8-12)

TaNaH’ın değişik yerlerinde rastlandığı gibi (2.Krallar 13:25) ‘hoşgörü ve pişmanlık duygularının tüm insanlarda bulunduğu’ anlatılan Yona kitabı Kipur’da6 tüm sinagoglarda okunur7.

Farklı dillerde Yahya (Arapça), Yunus (Türkçe), Colombus (Latince) Taube (Almanca) vs. karşılıkları vardır.

 

1 Gaggenheimer, 10.

2 Rav David Sevi, 29 Aralık 2019 tarihli ileti.

3 Bedinus: her halde Bet Din kastedilmektedir. Bet Din’in İbranice sözcük anlamı: Yargı evi, yasa evi olup Musevi dininde, en az üç din adamından oluşan, dini yargı ve karar gücüne sahip hukuk kurulunu ifade eder.

4 Guggenheimer,250; Hank.Dict.  c.1  s.613.

5 dbs.bh.org.il.

6 Kefaret Orucu günü.

7 Yahudilikte Kavram ve Değerler, 298.

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

GS2

Tünelin Ucu İzel Rozental

Tünelin Ucu İzel Rozental