Pesah Bayramı hazırlıkları: Bu yıl Pesah, 22- 30 Nisan

Kurtuluşu evimizde yaşamak ve yaşatmak...

Pesah Bayramı hazırlıkları: Bu yıl Pesah, 22- 30 Nisan

Pesah'a hazırlanıyoruz

Pesah, dini uygulama derecesi ne olursa olsun tüm Yahudiler arasında en çok bilinen ve gözetilen Yahudi bayramlarından biridir. Yahudilerin her gün tekrar tekrar hatırladıkları, birçok duada mutlaka sözü geçen, On Emir’in ilki olan Mısır’dan Kurtuluş, sadece 2448 yılında Tanrı’nın Yahudileri Mısır’daki esaretlerinden mucizelerle çıkarması ile sınırlı değildir. Mısır’dan Kurtuluş, her gün hayatımızda bizi tutsak eden, kendi kendimize veya başkalarının bize koymuş olduğu, ilerlememizi ve ruhsal gelişimimizi engelleyici kısıtlamalardan kurtuluşumuzdur. 

Bu yıl Pesah, 22 Nisan Cuma akşamı başlayıp, 30 Nisan Cumartesi akşamı yıldızlar çıktıktan sonra sona eriyor.

 

Mısır- Mitsrayim-kökü- metser kısıtlılık, sınırlılık, tıkanmışlık anlamına gelir. “Her nesilde ve her gün, her Yahudi kendini sanki o gün Mısır’dan kurtulmuş gibi görmelidir”. Çünkü Mısır’dan Kurtuluş bir kere olmuş ve artık bitmiş, geride kalmış bir şey değildir. Her yeni gün, her yeni ortam, yeni Mısır’ları esaretleri, kısıtlamaları da beraberinde getirir. Yahudi’nin temel görevlerinden biri, yaşıyor-muş, hayat onun başına geliyor-muş, kendisinin olan biten üzerinde hiçbir gücü veya etkisi yokmuş yanılgısına düşmemektir. Fiziksel kısıtlamaların ötesine geçmeli, içindeki Tanrısal ruhun özgürlüğünü, sınırsız potansiyelini, sonsuz yeteneklerini ve ölçülemeyecek gelişim kapasitesinin güvenini hissetmelidir. Tanrı, sonsuz ve sınırsızdır, dolayısıyla Tanrı’ya bağlandığımız zaman, biz de bu sınırsızlıktan payımızı alabiliriz. Kimliğimizi, kişiliğimizin ve egomuzun zincirlerinden kurtarıp geliştirebilir, genişletebiliriz. Kendimizi, sınırlarımızı ve kendi gerçeğimizi her an tekrardan yaratabiliriz. Her an her şey olabilir. Bugün, şu an sabit değildir, geleceğin nasıl olacağının bir göstergesi de değildir.  Hayatımızı ezberden, bir makine gibi,  düşünmeden, uyuşmuş ve hissiz olarak yaşamak zorunda değiliz. Bu dünyadaki hayatımızı daha geniş bir açıdan görmeyi deneyebiliriz. Her bir hareketimiz, her bir düşüncemiz, her bir sözümüz dünyayı değiştirme gücüne sahipse, Tanrı’nın bize vermiş olduğu bu benzersiz gücün bilincinde olarak yaşamalıyız. Sürekli farkındalık içinde kendine dönmek, yaşamını, hareketlerini sorgulamak, o dönem nelerin/kimlerin tutsağı olduğunu idrak etmek ve bunlarla yaşamaya devam etmek mi yoksa kurtulmaya çalışmak mı; bunun seçimini yapmak, Tanrı’nın bize vermiş olduğu hediye hayatımıza olan saygımız ve sorumluluğumuzdur.  Bunları da çocuklarımıza, her birinin anlayabileceği şekilde, yaşamdan örneklerle anlatmak, bunun için her gün her fırsatı değerlendirmek, onlara verebileceğimiz en değerli hediyelerden biridir.

PESAH KAŞER ve SAMEAH- Anlamı

Pesah tebriklerinde sameah- mutlu bir Pesah dileği ile birlikte, ‘kaşer-uygun’ dileğinin de belirtilmesi, detaylı Pesah yiyecekleri ve kuralları ile bayramın kaşer olarak yaşanmasının ne denli önemli olduğunu vurgular. Bu kurallar içinde en önemli, en çok dikkat, zaman ve özen gerektireni,  evlerimizi, işyerlerimizi, arabalarımızı, çantalarımızı çekmecelerimizi, kısaca hayatımızdaki her şeyi tamamen hamets’ten temizleyip, Pesah süresince de hamets’in kırıntısından bile uzak durmaktır.

Nedir hamets?

Beş tahıl- buğday, arpa, yulaf, çavdar ve darı- veya bu tahıllardan üretilen un vb gibi maddeler su ile temas edip 18 dakika yoğrulmadan, ellenmeden hareketsiz kalıp fırına da verilmediklerinde, hamets olur.

Ayrıca bu tahıllardan üretilen bira, viski ve benzeri içkiler de hamets sınıfına girer ve Pesah süresince tüketilmez.

Bakliyat, pirinç gibi ürünler kitniyot kategorisine girer ve yöresel adetlere göre farklılık gösterdiği için aile büyüklerine ve rabilere danışılması gerekir.

Pesah’ta hametsin ne kadarı yasak?

Pesah’ta, hamets yemenin yanında, evimizde bulundurmak, bunlardan fayda sağlamak, hatta iyeliğimizde bulundurmak bile yasaktır.  Pesah zamanı yemeğin içine yanlışlıkla düşen minik bir hamets kırıntısı bile koca bir tencere yemeğin tümünü yenilemez hale getirir.

Yahudi düşüncesine göre şişen ve kabaran hamur- hamets;  kibri, ölçüsüz hırsı, aşırı tutkuyu, bencilliği, kıskançlığı, putperestliği, içimizde var olan kötü dürtü-yetser arayı sembolize eder ve bu özellikler Tanrı’nın bizden uzaklaşmasına sebep olur. O yüzden bunları temsil eden hamets’in en ufak kırıntısına bile müsamaha gösterilmez. Evlerimizde Pesah’tan haftalar önce başlayan temizlik,  ruhumuzun da köşe bucak temizlenmesi ve negatif özelliklerden arınması için titizlenmemizi ve çabalamamızı ifade eder.

Evi Pesah’a uygun hale getirmek;

Hamets’lerin evden çıkarılması

Pesah’a kadar tüketilemeyecek hametsi ziyan etmemek için, bu tarz erzak maddeleri, Pesah boyunca saklanmak üzere bir kutuya konularak evden ayrı bir yerde muhafaza edilir. Bu maddelerin iyeliği, Rabanut aracılığıyla Yahudi olmayanların mülkiyetine geçirilir, onlara ‘satılır’. Bu konuda bilgi almak için cemaat rabilerine ve /veya Hahambaşılığa başvurmak gerekir. (Hahambaşılık aranıp bilgi alınır, onlardan gelen belge doldurulup onlara geri yollanır. Sadece bir kâğıt fax’layarak veya mail atarak yapılan bu basit işlemin devamı, rabiler tarafından yerine getirilir.)


Mutfak araç ve eşyalarının Pesah için hazırlanması

Sadece Pesah’ta kullanılan ayrı mutfak takımları yoksa mutfak eşyaları, mevcut kap kacak, çeşitli yöntemlerle Pesah için hazırlanır:

a) Sıfırlama işlemi, ızgara, şiş, vb için Libun- ateşte kor hale gelene kadar tutarak yapılır.

*Metal ve tahta kaplar ‘sıfırlanabilir’.

*Çatal, kaşık, tencere vb, Agala (büyük bir demir parçasını ateşte kor hale getirip, daha sonra tencerede kaynayan suya atarak ve istenen kapları bu suyun içine atarak) sıfırlanır.

b) Sıfırlanamayanlar- Plastik, seramik, melamin, yağsız olarak kullanılan teflon, toprak kaplar hiçbir şekilde ‘sıfırlanamaz’, bayram için yenilerinin alınması gerekir.

c) Cam, içine konan yemeklerin özelliklerini barındırmadığı için, iyice yıkandıktan sonra kullanılabilir.

d) Buzdolabı, iyice temizlendikten sonra kullanılabilir.

e) Bulaşık makinesi, içi iyice temizlendikten sonra boş olarak deterjan ile kaynar su programında çalıştırıldıktan sonra kullanılabilir.

f) Fırın, derinlemesine ve titizlikle temizlendikten sonra 24 saat hiç kullanılmadan bekletilir, daha sonra boş olarak yüksek ateşte yakılarak 1 saat bekletilir, ancak ondan sonra kullanılabilir.

g) Mikrodalga fırın da iyice temizlendikten sonra, deterjan ile birlikte su dolu bir bardak konulup çalıştırıldıktan sonra Pesah’ta kullanılabilir.

DİKKAT! Pesah için uygun duruma getirilen mutfak kap kaçaklar, Pesah’a kadar hamets ile temas etmeyecek bir yerde saklanır. Buzdolabı, makineler, fırın vb Kaşer Lepesah (Pesah’ta kullanmaya uygun) hale getirildikten sonra artık hamets için kullanılmaz.

 

Pesah süresince ne yenilir? - Kaşer Lepesah ürünler

Marketlerden alınabilecek taze sebze, meyve, yumurta haricinde tüm diğer yiyecekler, mutlaka Pesah için özel üretilmiş olmalıdır.

Hahambaşılık denetiminde, Pesah süresince yenmesi uygun olan yiyecek maddelerinin üzerinde ‘Kaşer Lepesah’ ibaresi bulunur ve Hahambaşılığın onayı olan yerlerde satılır. Kaşer (Dini kurallara göre yemeye uygun) ve Kaşer LePesah (Dini kurallara göre Pesah süresince yemeye uygun)  farklı kavramlardır. Pesah boyunca sadece Kaşer LePesah ürünler tüketilir. Kaşer LePesah ürünlerin nereden temin edileceği,  Hahamlardan ve/veya www.denetgida.com.tr’den öğrenilebilir. Bayram süresince gereken ve önceden alınan matsa, matsa unu, peynir, şarap vb gibi yiyeceklerin alınıp, hamets ile temas etmeyeceği bir yerde saklanması gerekir.

DİKKAT! Pesah’ta çok fakir bir insanın bile yerine getirmesi gereken matsa yeme mitsvası vardır. Herkesin bayram sırasında matsa ve yeterli yiyeceğinin olmasını sağlamak için, her miktar Maot Hitim (buğday parası bağışı) için rabilere ve /veya sinagoglara danışılır. 

Not: Seder ve Pesah Hazırlıklarıyla ilgili tüm detaylar, Gözlem Kitap’ın ‘Pesah Agadası’nda mevcuttur. (www.gozlemkitap.com )


 

********************************************

PESAH  SEDERİ: Düzen

R. Simon Jacobson, Seder’in asıl amacının günlük hayatı, korkularımızı, ilerlememizi engelleyen kısıtlamalarımızı, tutukluklarımızı, bağımlılıklarımızı aşmak olduğunu vurgular. Seder gecesi, içimizde esaret hislerini canlandırır ve bize özgürlüğe geçiş sürecini yaşatır. Kendi esaretimizi deneyimler, sonra nasıl Tanrı’nın yardımı ile kurtulduğumuzu görürüz. Bu şekilde aslında hayatta kime güvenebileceğimizi ve gerçek özgürlüğün, sadece Tanrı’ya hizmet etmekten geçtiğini kalbimizin derinliklerinde ve tüm benliğimizde yaşayarak hissederiz.

İsrail toprakları dışında yaşayan Yahudiler, Pesah’ın ilk iki gecesinde, İsrail’de yaşayanlar ise sadece ilk gece Seder yaparlar.

1- MUMLAR: Her Şabat ve bayramda olduğu gibi, Pesah şerefine mumlar yakılır. Pesah bu yıl Şabat’a geldiği için güneş batmadan önce Şabat ve bayram mumları yakılır (Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Aşer Kideşanu Bemitzvotav Vetsivanu Leadlik Ner Şel Şabat ve Yom Tov- -Bizlere Şabat ve Yomtov mumlarının yakılması mitsvasını veren Evren’in Efendisi Tanrı’mız Sen Mübareksin).

2- ŞARAP: Seder'de sadece kırmızı Kaşer Lepesah şarap kullanılır.

Neden kırmızı şarap? Şarap, neşe ve sevinci; kırmızı ise ‘kan’ı simgeler. Kan, atalarımızın esaret günlerinde nasıl eziyet çekip kanadıklarını ifade eder.

Kan, aynı zamanda özgürlük kanını da simgeler. Mısır’dan çıkıştan önceki akşam atalarımız Mısır’da kutsal sayılan kuzuyu kesip, kanını evlerinin kapısına sürer ve bu şekilde son felaket olan behor erkeklerin ölümü, Yahudileri etkilemez.

Seder sırasında dört bardak şarap içilir. Neden?

*Dört; Tora’daki dört kurtuluş ifadesini simgeler: “1-Sizi Mısır’ın yükü altından çıkaracağım… 2-Sizi onların köleleştirici işlerinden serbest kılacağım… 3-Sizi büyük bir  güç gösterisi ve sert yargılar eşliğinde özgürlüğe kavuşturacağım… 4-Sizi Kendim’e Halk olarak alacağım...”(Şemot 6:6-7)

*Başka bir yoruma göre, İsrailoğulları sürgündeyken, dört büyük erdemli davranış gösterirler: 1-Yahudi isimlerini ve kıyafetlerini değiştirmezler. 2-Kendi ana lisanları olan İbraniceyi konuşmaya devam ederler. 3-Dürüstlük ve ahlaklarını korurlar. 4-Birbirlerine sadık kalırlar ve birbirlerinin sırlarını açığa vurmazlar.(Midraş Teillim 114:4)

3- SEDER TABAĞI/ Sembolik yiyeceklerin dizilişi:

Seder tabağı/ tepsisi, masanın ortasına, üstündeki her parça da belli bir sıraya göre yerleştirilir. Tepsinin içindeki sembolik yiyeceklerin ve yerlerinin her birinin mistik anlamları vardır. Seder’deki her parça, ruhumuzun ideal durumunun yansımasıdır.

Tepsiye önce üç Matsa yerleşirilir.

Ateşte kızartılan kuzu kolu****, matsaların sağına (Hesed-Sevecenlik, iyilik)

Haşlanmış yumurta matsaların soluna  (Gevura-Güç, kendine hâkimiyet)

Marul tabağın ortasına (Tiferet-güzellik)

Haroset, kuzu kolun sağına alta (Netzah- Sonsuzluk)

Kereviz yaprakları harosetin soluna alta (Hod- Görkem)

Seder tabağının kendisi Malhut’u (Kralllık) temsil eder. Malhut, Tanrı’nın Kendisini fiziksel dünyada ortaya çıkarma ve Kendi yaratma gücünü bu dünyaya yöneltme aracıdır. Diğerkâmlığı temsil eder. Sağlıklı özgüvenin temeli, nereden geldiğimizi, bizi ve algılayabildiğimiz her şeyi Kimin yarattığını bilmek ve içimizde kurtarılmayı bekleyen Tanrısal gücün farkındalığıdır.

1.Matsa: Hiçbir kırığı olmayan üç adet matsa, üzeri örtülü olarak tepsiye yerleştirilir.

Neden matsa? Atalarımız Mısır’da köleyken de ekmek yerine; işlerini zamanında yetiştirebilmeleri için, pişirmesi ve yemesi çok az zaman alan ve uzun süre tok tutan bir tür matsa yiyordu. Kölelikleri süresince yedikleri “ha lachma anya-fakirlik ekmeği” matsayı, Mısır’dan özgürlüğe doğru aceleyle çıktıklarında da yediler. Ancak hazırladıkları hamurun mayalanmasını bile beklemeden Mısır’dan çıkışta; yenilen matsa farklı olarak; artık ‘özgürlük ekmeği’ idi.

Neden üç tane? En üstteki ve en alttaki, lehem mişne- atalarımız çöldeyken Şabat ve bayram günlerinde gökten gelen çift porsiyon manna’yı temsil eder. Ortadaki matsa ise, Pesah’ta matsa yeme mitsvasını temsil eder.

Arizal’e göre ise, bu üç matsa, üç zihinsel becerimizi simgeler: hohma (bilgelik, veya kafamızda bir düşüncenin aniden belirdiği o kıvılcım anı), bina (kavrama veya düşünceyi çözmek, bütünlüğünü anlayabilmek için analiz etmek) ve daat (bilgi, veya o ilk düşünceden yola çıkıp harekete geçmemizi sağlayan sonuç çıkarımı).

2. Karpas: Kereviz, maydanoz, turp yaprağı-ve tuzlu su veya Kaşer Lepesah sirke.

Neden?  Öncelikle masadaki çocukların ilgisini çekip soru sormaya yöneltmek amaçlıdır. Bu otlar, o dönemdeki Yahudilerin düşük spritüal seviyesini, tuzlu su veya sirke, Mısır’da Yahudilerin döktükleri ter ve gözyaşını simgeler. Kereviz veya maydanozu tuzlu suya batırıp salladığımızda gözyaşı görüntüsü verir.

Kabalistik olarak karpas, yerde, toprakta yetiştiği için ve bize alçakgönüllü olarak kalmanın önemini hatırlatır.

3. Maror: Acı otlar.

Neden? Acı otlar bize atalarımızın Mısır’da çektiği acıları anımsatır. Acı otlar için ülkemizde marul kullanılır. Marulun özelliği, tatlı olarak başlayıp, sonlara doğru acılaşmasıdır. Yahudilerin Mısır’da yaşadıkları ilk zamanların tatlı olmasını, fakat sonunda zorluk ve acıya dönüşmesini simgeler.

Kabalistik olarak maror, başkasının çektiği acı ve ıstıraba şefkat gösterebilmeyi, empatiyi ifade eder.

Sefat Emet ve Rav Kook, insanların acıyı hissedebilmelerinin aslında özgürlüğün ilk yansıması olduğunu belirtir. Esaretin en kötü şekli, bu tutsaklık haline alışmak ve buna uyum sağlayacak duruma gelmektir.

4. Haroset: Ezilmiş elma, kuru üzüm, tarçın, hurma ve kırmızı şaraptan oluşan karışım.

Neden? Haroset, çamuru andırdığı için Firavun’un İsrailoğulları’na hazırlattığı inşaat harcını simgeler. Atalarımızın maruz kaldığı zorlu esaret günlerini hatırlatır. Ancak haroset yenildiği zaman, alınan hoş tat, özgürlüğün tatlılığıdır. Haroset, aynı zamanda bilgelerin Tanrı ile İsrailoğulları arasında var olan ve kurtuluşu getirecek olan aşkı anlatan Şir Aşirim’den “ ..Elma ağacı altında uyandırdım seni..” (8:5) bölümünü simgeler. Bu sebeple, haroseti, Şir Aşirim’de sözü geçen  elma, nar, incir, hurma, üzüm, ceviz, tarçın, şarap ile yapma geleneği vardır. Haroset yemek, geleneksel olduğu için beraha söylenmez.

Kabalistik olarak haroset bize dayanıklılığın önemini, güçlü olmayı ve inancımızı kuvvetlendirmeyi hatırlatır. Ağır işler, karşılaştığımız zorluklar, bizim mukavemetimizi arttırır ve karşımıza çıkan her sınav, bizim daha gelişmemize hizmet eder.

5. Zeroa: Yanmış kuzu kolu.

Neden? Bet-Amikdaş’ta kurban olarak sunulan kuzunun anısınadır. Bunu yemeyiz, çünkü günümüzde Bet Amikdaş yoktur. Bunun yanında, zeroa- kol anlamına gelir ve Tanrı’nın, İsrailoğulları’nı, ‘güçlü bir el ve uzanmış bir kolla’ kurtarışını hatırlatır.(Şemot 13:3)

Kabalistik olarak, şefkati, vericiliği, başkalarını sevmeyi ve değer vermeyi simgeler.

6. Betsa: Haşlanmış katı yumurta.

Neden? Pesah, Şavuot ve Sukot’ta Bet-Amikdaş’ta sunulan  Hagiga-bayram kurbanı  anısınadır.

Diğer bir inanışa göre yumurta yaşam döngüsünü, yeniden doğuşu simgeler. Pesah da Yahudi milletinin doğuşudur.

Başka bir yoruma göre, yumurta yas işaretidir. Yasta olan bir kişi, cenazeden sonra ilk olarak yumurta yer. Seder’deki yumurta, bize, özgürlüğümüzü kutladığımız bu günde, Bet Amikdaş’ın yıkılışının yasını tuttuğumuzu hatırlatır.

Kabalistik olarak, sevginin ve iyiliğin etkili olabilmesi için gereken sınırları koymayı ve bunu dengeleyecek disiplini simgeler.

Dikkat!! Kereviz, marul, maydanoz vb tarzı toprakta yetişen sebzelerin içlerindeki olası minik böceklerden tamamen temizlenebilmesi için  kaşer sirke veya tuzlu suda bekletilmeleri gerekir.

4- AGADA KİTABI -Anlatı: Seder’in ana mitsvası olan Mısır’dan Çıkışın hikâyesini anlatmak,  Tora’da şöyle belirtilir: “Veigadta levinha - Oğluna anlatacaksın.”  Bilgeler, hikâyenin anlatılışını İbranice- sippur yetziat Mitzrayim olarak ifade ederler. R.Yosef Soleveitchik, sippur-hikâye kelimesinin, sofer-‘yazıcı’ veya sefer-‘tomar’ ya da ‘kitap’ ile bağlantılı olduğuna dikkat çeker. Buna göre, bir sefer-kitap yazan bir sofer- yazıcı-, nesiller boyu sürecek kalıcı bir eser ortaya koyar. Aynı şekilde Seder akşamı, ebeveynler de sonsuza dek kalıcı olacak bir kitabın yazılmasını gerçekleştirirler. Çocuk, sefer-kitaptır. Ebeveynler ise bu kitaba, çocuğun kalbine ve zihnine, bu kutsal gecenin güzelliklerini özen ve sevgiyle nesilden nesle kalacak şekilde işleyerek yazan, becerikli soferler-yazıcılardır.

1.Kadeş- Kiduş okunur. Birinci bardak şarap, sola yaslanarak içilir. İkinci bardak şarap doldurulur.

2.Urhats- Eller duasız olarak yıkanır

3.Karpas- Kereviz, maydanoz veya turp yaprağı gibi bir ot, tuzlu su/ Kaşer Lepesah sirkeye batırılıp Aadma-berahası söylendikten sonra çok az bir miktar yenir. (ve beraha söylerken daha sonra yenecek marul da akılda tutulur)

4.Yahats- Üç Matsa’dan ortada olanı bölünür, yarısı Afikoman-son lokma-için saklanır.

Afikoman nedir? Bir yoruma göre, atalarımız esaret günlerinde o kadar yoksuldular ki, bir öğün sonra yiyecek olup olmayacağından emin olamıyorlardı. Bunun için ekmeklerinin bir kısmını saklıyorlardı.

R.Soloveitchik, esir olan Yahudilerin, kendilerinden daha zor durumda olan diğer kardeşleriyle paylaşmak üzere matsalarını böldükleri ve ellerinde olan kadarını da paylaştıkları yorumunu getirir. Atalarımızın yaptığı gibi matsayı böldüğümüzde, bu en zor şartlarda bile hesed-sevecenlik ve iyiliği-, Yahudilerin birbirleriyle olan birlik ve dayanışmalarını simgeler.

5.Magid- Mısır’dan çıkış öyküsünün anlatılması. Masadaki en küçük kişinin dört soruyu sormasıyla başlar: Ma Nishtanah-Bu gece neden farklı? Dört sorunun cevabı da aynı şekilde başlar: “Diğer bütün gecelerde…”

Magid’in sonunda, ikinci bardak şarap, sola yaslanarak içilir.

6.Rohtsa-Netilat Yadayim- Yemekten önce, eller, ‘dua edilerek’ yıkanır.

7.Motsi - Hamotsi duası edilir.

8-Matsa- Matsa duası edilir ve sola yaslanarak kişi başı en az 1 plaka matsa yenilir.

9-Maror- Harosetle birlikte marul yaprağı sola yaslanmadan yenir.

10.Koreh- Sandviç- Matsa, otlar ve haroset bir sandviç haline getirilir, sola yaslanarak yenir.

11.Şulhan Oreh- Bayram yemeğinin yenmesi.

12.Tsafun- Ortadaki Matsa’dan ayrılmış Afikoman’ın yenmesi. Afikoman, bir yoruma göre, Seder’de yenilen son yemek olan Pesah sunusunun anısına, sola yaslanarak yenir. Başka bir yoruma göre, ağzımızda son olarak matsanın tadı kalsın diye en son yenir. Bundan sonra artık son iki bardak şarap ve sudan başka bir şey yenilip içilmez.

13.Bareh-Birkat Amazon- Yemekten sonra, üçüncü kadeh şarapla şükür ve kutsama duası yapılır ve berahadan sonra, sola yaslanarak içilir. Dördüncü bardak şarap doldurulur.  Beşinci bir bardak Peygamber Eliyahu Annavi için Seder masasına yerleştirilir.  Eliyau Anavi’nin; Maşiah’ın geldiğini, bir Pesah akşamı anons edeceğine inanılır. Bu noktada Eliyau Anavi’nin içeri girebilmesi için sokak kapısı açılır.

14.Allel- Şarkılar ve ilahiler eşliğinde dördüncü bardak şarap içilir.

15.Nirtsa- Kabul. Yapılanların Tanrı tarafından kabulü ve kurtuluşun başlangıcı olması dileğiyle dua ve ilahiler söylenir. Seder’in sonu.

Önemli Not: Yazıda kısa bir özet olarak verilen bilgiler, okuyucuya bu konular hakkında fikir vermek amacıyla Gözlem Yayıncılığın, Pesah Agadası, El Gid Para El Pratikante kitaplarından, The Jonathan Sacks Haggada, Every Person’s Guide to Passover,  kitaplarından ve www.chabad.org; www.jewishvirtuallibrary.org; www.torah.org; www.torahtots.com; www.aish.com ; www.sevivon.com; www.dailydoseofemuna.com;  sitelerinden derlenerek hazırlanmıştır. Cemaatlerin farklı gelenekleri, yorumlamaları ve uygulamaları olabildiği için özel günler ve uygulamalar hakkında en doğru ve detaylı bilgiler için, cemaatin kendi rabilerine başvurması gerekir.

 

BÜYÜK ŞABAT 5776-2016  Büyük Şabat - Şabat Agadol

Pesah’tan önceki Şabat, bu yıl 16 Nisan Cumartesi-Şabat Agadol-Büyük Şabat; olarak anılır.

Yahudiler Mısır’da esir olarak yaşadıkları halde, o yıl bir Şabat günü olan 10 Nisan’da Tanrı’nın Emrine itaat ederek evlerine birer kuzu alır ve 14 Nisan öğleden sonra bunları Pesah korbanı olarak kesmek ve kanını kapı pervazlarına ve kirişlerine sürmek üzere dört gün boyunca evlerinde bağlı tutar (Şemot 12:3-7). Mısırlılar; Yahudi komşularına bu kuzuları neden alıp bağladıklarını sorduklarında; bu kuzuları 14 Nisan’da Tanrı adına Pesah korbanı olarak kesecekleri cevabını alır. Mısırlılar, kuzuya tapmalarına, bu kuzuların kurban edileceğini bilmelerine ve çok hiddetlenmelerine rağmen, bir mucize eseri Yahudilere hiçbir şey yapmazlar. Şabat Agadol’de, bu mucize anılır.

Aynı zamanda bu Şabat’ta Peygamberler Kitabından okunan aftaranın son pasuğunda da Maşiah’ın geleceği ‘büyük gün’den bahsedilir: “İşte Ben [Tanrı] büyük ve dehşet verici günün gelişinden önce size Eliyau Anavi’yi göndereceğim.” (Malahi 3:23)

Buma ek olarak, Pesah’tan önceki bu Şabat günü, Rabi’ler, cemaate Pesah Bayramı ile ilgili detaylı bilgiler verdiklerinden dolayı da, bu Şabat; Şabat Agadol adıyla anılır.

*Katkıları için Rav İzak Peres’e teşekkür ederiz.


İLGİLİ HABERLER

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın