Batya Natan

Babi Yar’ı hatırlamak…

Herkes Aushcwitz’i, Dachau’yu ya da Treblinka’yı bilir. Bunlar ölüm fabrikaları haline getirilmiş, nefret kaleleridir, endüstriyel katliamın tepe noktasıdır. Babi Yar’da ise her şey çok masumdur. Kiev yakınlarında küçük bir vadidir burası. Görünürde hiçbir şey yoktur…

Peki, Sovyet ideali etrafında birleşmiş Ukrayna’nın, Rusya’nın, Moldavya’nın, Beyaz Rusya’nın veya Baltık ülkelerinin Alman orduları tarafından derinlemesine vurulmuş topraklarında, her şey o kadar masum mudur?

Rus yazar Anatoli Kuznetsov henüz 14 yaşındayken etrafında gelişen insanlık dışı olayları günlüğünde biriktirmeye başlar. Seneler sonra birçok tanıklığın da ilave görmesi ile ‘Babi Yar: Belgesel Nitelikte Bir Roman’ isimli eserini hazırlar. 1966 yılında ilk kez yayınlanan kitap Sovyet idaresi tarafından sansüre tabi tutulur. Stalin’den başlamak üzere Sovyet Rusya’nın çöküşüne kadar geçen Soğuk Savaş yılları boyunca, Moskova, Büyük Savaş boyunca katledilen doğu Yahudilerinin, kimliklerinden dolayı imha edildiklerini, ideolojik nedenlerden dolayı kabul etmemiştir. Resmi Sovyet söylemine göre, bunlar anavatanlarını korumak için canlarını feda etmiş kahraman Rus’lardır.

Kuznetsov’a dönecek olursak, kitabını orijinal içeriği ile yeniden, bu kez iltica ettiği İngiltere’de çıkarır. Edebi hiçbir iddiası bulunmayan kitabın giriş bölümünde yazarın şu tespiti yer alır: “Bu kitaptaki her şey doğrudur. Burada değişik insanların anlattıklarına yer verdim ve onların her söylediğini yazdım. Dolayısı ile başlıktaki belgesel tanımlamasının dayanağı budur. Hiçbir edebi kaygıya yer vermeden, olayları, geliştikleri şekilde kaleme aldım…”

Tanıklıklar! Ve bulgular…

Ukrayna başta olmak üzere, 22 Haziran 1941’de başlayan Barbarossa Harekatı ile Nazi idaresine geçen tüm ülkelerde, katliamı araştırmayı kendine misyon edinmiş Peder Patrick Desbois, 2018’de ŞALOM’da yayınlanan söyleşimizde şöyle bir tespitte bulunmuştu:

“Çalışmalarımız Ukrayna’dan Kafkaslara tüm doğu ülkeleri olarak nitelendirilebilecek coğrafyanın çok büyük bir toplu mezar olduğuna işaret ediyor. Beyaz Rusya’da, Baltık ülkelerinde, Ukrayna’da ve Kafkaslarda olay batıdakinden daha değişik seyreder. Unutulmamalıdır ki Almanların en önemli amacı Yahudileri tamamen öldürmekti. Bunu da doğuda çok büyük bir başarı ile uyguladılar. Önemli bir motifleri de Kafkasları ele geçirdikten ve buradaki Yahudi nüfusu tamamen yok ettikten sonra – ki bunu başardılar – Filistin’i vurmaktı. Almanların projesinde unutmamak gerekir ki dünyayı ‘Yahudi egemenliğinden kurtarmak’ vardır.”

Yeşermiş toprağın masumiyeti altında yatan yaşamlarından koparılan yüz binler vardır. Yalnız Yahudiler değil, Sovyet mekanizmasının ele geçen ileri gelenleri, Roman’lar, Yehova Şahitleri de katliamdan paylarına düşeni alırlar. Rus, Polonyalı ve Çek savaş esirlerini de unutmamak gerek… Bir de Kiev yakınlarındaki Pavlov Hastanesinde tedavi gören zihinsel engellileri de hesaba katalım lütfen…

1942 Ocağındaki Wansee Konferansından, Nihai Çözümün Reich’ın mutabakatı altına alınmasından çok önce, ‘Bir Kurşuna Bir Yahudi’ doğunun steplerinde can almaya başlamıştır. Peder Desbois ve ekibi, her yerde, Yahudi yaşantısının az ya da çok var olduğu her yerde, toplu mezarlara rastlamış, yaşanan trajedileri gün yüzüne çıkartmıştır. Babi Yar, yalnızca bunların en bilineni olmuştur: 28 – 30 Eylül 1941… Kiev’de yaşayan, kesin olmak gerekirse 33.771 kişi, Paul Blobel komutasındaki Sonderkommando 4A’nın önüne gönderilir…

Babi Yar ve burada ne olduğunu anlamadan yitip gidenler uzun seneler boyunca unutuldu. Bölgede can veren Yahudiler anısına bir anıt dikilmesi Moskova hükümetleri tarafından salt siyasi kaygılarla ret edildi. Gerçi ünlü Rus şairi Yevtuşenko yaşananlar hakkında içinden geldiği gibi söyledi; besteci Şostakoviç, bu şiirden hareketle 13. senfonisinde isyanını içinden geldiği gibi notalara döktü. Bunlar anlamlı, fakat yeterli değildi.  Nihayet 1991 yılında, Sovyetlerin yıkılmasının ardından, ölenlerin anısına Menora şeklinde bir anıt açıldı.

Kuznetsov, Babi Yar’daki vahşete adadığı romanının sonunda şöyle diyor: “Burada sıra dışı hiçbir şey anlatmadığıma yeniden vurgu yapmak isterim. Bunlar bir sistem ile bütünleşmiş gerçeklerdi. Olaylar, insanların bugün gibi oldukları kadar yakın bir geçmişte oldu…”

Detay için: http://www.yahadinunum.org

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın