“Porke entra en edad, la persona no se esvachea de djugar o amuzarse. Es porke se esvacheo de djugar ke se envejese. İ el “Hobby” es una sorte de djugo ke empide la persona  de envejeserse…”

Bernard Shaw

El C.D mensyonado en mi dosye de El Amaneser (No.77) tiene unos, kuantos kapitolos. En jeneral, las eksplikasyones son dadas en inglez. Esta empesando kon la istorya de los djudios de la Espanya, la “Era de Oro” myentres la dominasyon Muzulmana, la Ekspulsyon ets...

Ay Konsejas, Leyendas nasidas del fondo de la alma Djudia, transmetidas tradisyonalmente i munchas vezes konservando la ekspresyon pura i naiva. El kuento prezente es sinyado ”Poritzky”, probavlemente un korrelijyonero Polonezo...

Yo tengo un uzo, una “manya”. De vez en kuando me aparto komo una  ora  sin T.V, ni radyo, ni livros... Es el momento ke ironikamente lo nombro “el kuartiko de meditasyon!!” A kualo penso? En grande probabilidad, al sujeto de mi muevo artikolo... Seya para el “Şalom”, seya para “El Amaneser”, a los eventos del diya  o otras diversidades...

Kuando resivo “El Amaneser”, despues de echar un ojo al kontenido (içerik) jeneral, ampeso a meldar de aki de aya. Mizmo si me toma un syerto tyempo meldo la revista entera. Devo konfesar (itiraf etmek) ke mas muncho me plazen los tekstos ke relatan rekuerdos, pasajes o akontesimientos personal. Ay en estos tekstos komo una kayentor umana, ay vida. I, en kada uno de eyos es probavle de topar unas, dos chikas asemejansas komunas (ortak benzerlikler).

 Porke te yamas Miriam i no Ester?... Deke tengo el nombre de mi Nona?, demandava en mi chikes...Mis avuelos maternal teniyan 26 inyetos. Munchos Nisim (mi Papu) i Fortune (Mazaltove, mi Nona).

La semana pasada fue organizado un Panel de dos diyas en el IFEA (Instituto fransez de estudyos anatolianos). Se tratava de una seriya de konferensyas sovre el Judeo-Espanyol kontemporano, su estado aktual ke munchos lo kalifikan de “Renasimiento” de muestra Lingua ansestral.

Despues ke eskrivi mis rekuerdos sovre Lag Baomer, era muy natural eskrivir por Shavuot... Una de las tres grandes fyestas, kon Pesah i Sukkot.

“Al lugar del turko o fransez, deke eskoji el judeo-espanyol, una lingua ke paresiya despareser?. El judeo-espanyol es mi lingua maternal.

Aktualmente,la Bibliografiya sovre la SHOA es abundante. De diya en diya esta renovelandose kon nombrozos lavoros de los investigadores.

“Los ijos de Israel, kedaron 430 anyos en Misraim. En el diya final de estos 430 anyos, todas las Armadas de D. salyeron de la tyerra de Misraim.” “Esta noche (de Pesah) es la noche de guardiya para D. al salir de Bnei-Israel, de las tyerras de Misraim. Es la Noche de D., i todos los ijos de Israel seyan guardiyanos de jenerasyon, en jenerasyon..”(Shemot- Kap.12-V.41-42)

Kuando meldi en el jurnal la muerte de Ruth Fayon, reelmente tuve un shok, porke este nombre esperto en mi rekuerdos tristes de antes 34 anyos...

(Un Mesaje de la Tora para el 11 de Heshvan) “Rahel es la Madre espiritual del Puevlo Djudio ke fue esparzido en las kuatro partes del mundo. Rahel personifika el “grito”por el retorno espiritual i fiziko de todos los djudios....” (manadero anonimo)

Estamos kontinuando a selebrar el mez de Tishri. En el kuadro de estos diyas santos de fyestas, pensi de relatar unas leyendas durante dos tres semanas. Oy vamos a meldar un pasaje tomado del “Midrash”.

“Faith Matters”, Fondasyon ingleza teniendo komo eskopo de propajar la tolerensya entre las diferentes relijyones, edito un lavoro intitulado “ The Role of Righteous Muslim Persons”. Mi  teksto en komemorasyon de una data, es tambien sovre uno de akeyos  “Djustos Muzulmanos”: Selahattin  Ülkümen. Los lektores del “Şalom” konosen bien este nombre...

Sanat yaşamı ve eğitmenliği süresince kendisi için ayrı bir önem taşıyan İstanbul Kültür Sanat Vakfı ile yakın ilişkisini sürdüren Leyla Gencer, mal varlığını ve eşyalarını, anısını sürdüreceğine emin olduğu, güvendiği bu kuruma bağışladı.

“Este teksto es parte de mi seriya ke ampesi antes unos, kuantos mezes sovre la”Vida Profesyonal-Mundo del Lavoro”. Mis linyas tratan de una jeneralidad i no kontienen kualkyera aluzyon a dingunos. Es, komo lo uzo syempre un rezultado de mis observasyones, de lo ke oygo i meldo...

Doğuşu binlerce yıl önceye dayanan birçok geleneğimiz bugün de varlığını sürdürüyor. Brit Mila, Pidyon Aben, Vijola ve Neder bunların arasında önemli bir yer tutuyor

Yahudiliğin geleneksel değerlerinden biri de oruçlardır. İbrani takviminde oruç tutulması gereken günlerin bazıları pişmanlık, bazıları ise anmak amacıyla gerçekleştirilir

“Las luzes de la “MENORA” se asyenden kon el “Shamash”ke es sus giador i les da la primera senteya para ke arrelumbren.” 
Rav Naftali Haleva

Este teksto es el suplemento del dosye miyo de “El Amaneser” No. 57. En una manera es la kontinuasyon del artikolo “Djudios en el Palasyo Otomano”.

Sefarad kültürümüzün en önemli öğelerinden olan Judeo-Espanyol, acaba kaç nesil daha canlı kalacak? Peki, onu yaşatmak için neler yapılabilir…

Cervantes’in ünlü eseri Don Kişot’un üzerinden 400 yıl geçmesine rağmen, yazarı hakkındaki soru işaretleri halen netlik kazanmış değil. Cervantes’in hayatına dair birçok ayrıntı ve olası Yahudi kökeni sayısız araştırmanın konusunu oluşturuyor

Don Kişot’un yazılmasının üzerinden 400 yıl geçti ancak Cervantes hakkındaki soru işaretleri devam ediyor...

En un empyego inferyor a muestro merito, puedemos pareser dinyos. Ma, semos chikos un uno mas superyor a mozotros.

-       La Rochefoucauld

Ondokuzuncu yüzyılın önemli olaylarından, l’Affaire olarak anılan, dünya ve özellikle Fransız kamuoyunda çok ses getirmiş olan bir dava... Alfred Dreyfüs’ün yüzellinci doğum yılı dolayısıyla bu tarihi davayı bir kez daha gündeme getiriyoruz...

Tarih içinde Çin topraklarında Yahudiler’in yaşadığına dair kalıntılar bulunsa da, dünyanın bu bölgesinde Yahudi etkisi 18. yy’da başladı. Shangai, 2. Dünya Savaşı sırasında Soykırım’dan kaçan Yahudiler’e kapılarını açsa da, savaşın ardından burada bir ‘Yahudi yaşantısı’ndan bahsetmek pek doğru olmaz