Bazen şartlar her birimizi beklenmedik kararlar vermeye mecbur ediyor ve sevdiklerimizi geride bırakıyoruz…

Belki sevdiğimiz “kişiden” ayrılmak durumunda kalıyoruz, belki de sevdiğimiz “şehirden”…

Seçme şansımız olduğunda, karar vermek zor oluyor.

Seçemediğimizde ise kabullenmek…

Olumluyu umarak “onu” içimizde götürüyoruz.

Bazı zaman çok özlüyoruz, geri dönüyoruz.

Çok zaman özlesek de, bir daha hiç dönmüyoruz...

Joelle PİNTO, Mirel ÇİÇEKLİ, Karel VALANSİ

“Ev, kalbinin olduğu yerdedir.”

Sanırım yaşamın en hareketli yanı işte bu sürprizlerde saklı. Ani kararlarımız, vazgeçtiklerimiz, kabul ettiklerimiz; hoşça kal ve hoş geldin dediklerimiz değişen hayatlarımız oluyor…

Hayat sürprizleri karşımıza çıkarmaya devam ediyor; bazen sadece üniversite eğitimi için gittiğimiz bir ülkede aşık olup yuva kuruyor, bazen çocuklarımızın daha iyi şartlarda yetişmesi için gözü yaşlı bir şekilde vatanımızı bırakıyoruz.  Bazen ise sıla hasretine dayanamayıp aradan 15 yıl geçtikten sonra ülkemize geri dönüyoruz…

Pişman oluyoruz,

Özlüyoruz,

Unutuyoruz,

Unutamıyoruz,

Gülüyoruz,

Üzülüyoruz,

Her seferinde bir seçim yapıyoruz.

Bazılarına  seçimlerinin sebeplerini sordum.

Acaba onlar ne diyorlar?

Sebepleri çok çeşitli; aşktan politikaya, eğitimden huzura kadar uzanan bir yelpaze.  Herkesin hikayesi değişik ve bir o kadar renkli.  Sizi hikayelerini onların ağzından dinlemeniz için onlarla baş başa bırakırken, bu sonuca varıyoruz: “Ev, kalbinin olduğu yerdedir.”

Roslyn ve Hay Cohen Yanarocak,

24-25, Tel-Aviv / İsrail

Hay: Adım Hay Eytan Cohen

Yanarocak. 24 yaşındayım. Şu anda Tel Aviv Üniversitesi’nde ‘Güvenlik-Strateji Bilimleri’ alanında yüksek lisans öğrencisiyim. Aynı zamanda, yarım zamanlı olarak bir avukatlık şirketinin Türkiye masasından sorumluyum; İngilizce-İbranice-Türkçe dillerinde noter tercümanlığı yapıyorum.

Roslyn: Adım Roslyn Cohen Yanarocak. 25 yaşındayım. Mesleğim Okul Öncesi Öğretmenliği, ama şu anda bu meslekle uğraşmıyorum; Türk Hava Yolları’nın Tel -Aviv şubesinde muhasebe bölümünde çalışıyorum. 

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

H: Ben 11 yaşındayken ağabeyim İsrail’e taşındı. Onun taşınmasıyla birlikte ailemle sık sık gelmeye başladık buraya. Temelini Musevi Lisesi’nden aldığım İbranice’yi, ağabeyimin yardımları sayesinde kısa sürede ilerlettim ve buraya yerleşmeye karar verdim. Türkiye’de üniversiteyi bitirdikten sonra da kararımı uyguladım. Bu kararımı uygulamamdaki yardımcı etmenler, 2004 ve 2005 yılında İsrail’de yapmış olduğum stajlar ve iki ayrı üniversitenin araştırma enstitülerinde araştırmacı olarak çalışma fırsatı bulmuş olmamdı. 

R: Tam olarak 15 Temmuz 2006 gecesi taşındım. Hangi ülkeye taşınacağımın kararını vemek hiç zor olmadı, zaten tek bir olasılık vardı her zaman aklımda. Ama taşınıp taşınmama kararını vermek elbette çok kolay değildi. Defalarca turist olarak gelip kısa gezilere katıldım, tekrar tekrar görmek ve kendimi tekrar tekrar ikna edebilmek için. Hem 2004 hem de 2005 yılının yaz aylarında ikişer ay staj programına katılarak bir bakıma ‘Göç stajı’ yapmış oldum. Bu dört ay boyunca yaşadıklarım, bana hem göç sonrası bizi nasıl bir hayatın beklediğine dair güzel bir örnek oldu, hem de bambaşka bir ülkeye, bambaşka bir kültüre, bambaşka bir dile ve bambaşka bir hayat tarzına uyum sağlamak için muhteşem fırsatları önüme çıkardı. Bu iki staj sayesinde hem kararımdan emin oldum, hem de kararımı uyguladığım zaman hiçbir zorluk yaşamadım. 

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

H: Çocukluğumdan beri yaşamak istediğim yere duyduğum özlem; özellikle yaşam tarzı açısından kendimi buraya daha uygun bulmam.

R: Önce kendime sonra da potansiyel çocuklarıma daha iyi ve daha emin bir gelecek sağlamak. 

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

H: Yaşamımdan çok memnunum. Her şey planladığım ölçülerde ilerliyor. Üniversitede başlangıçta dil yüzünden biraz zorluk çektim elbette fakat artık bu zorluğun yerini tamamen keyif aldı. Gerek Türk gerek İsrailli arkadaşlar edinerek sosyal çevremi de oluşturdum. Doğru kararı verme konusunda ise tek bir an bile şüphe duymadım.

R: Şu anda hayatımda her şey yolunda gidiyor. Gerek ev gerek iş gerekse sosyal hayatımı artık rayına oturttum ve çok memnunum. Doğru kararı verdiğime ise her geçen gün daha da çok inanıyorum!

Sedat Behar, 28, New York/ABD

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

Yurt dışına 1998'de Özel Ulus Musevi Lisesini bitirdiğimde tasındım.  Amerika'daki Brandeis Üniversitesi’nin verdiği burs dolayısı ile gideceğim ülkeyi pek seçmedim ama Amerika bana güzel bir hedef olarak göründü.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

Üniversite eğitimi ve imkanlar.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

Buradakilerin en büyük dertleri özlem. Okuma ve çalışma imkanları konusunda çok az kişinin problemleri vardır. Amerika’nın değişik ve zor bir yasam tarzı var ve ara sıra rutinde kaybolmak çok kolay. Benim şahsi olarak en çok aradığım ve özlediğim ailem ve İstanbul. Şu anda doğru bir karar verdiğime inanıyorum ama halen (ABD'ye geleli 9 yılı geçti) dönüp dönmeme, ne zaman dönme gibi konularda çok kararsızım.

Julie Varon Habib, 32,

İstanbul/Türkiye (Finans)

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

2003 yılının başında Amsterdam’a taşındım . Ülke konusunda benim kararım olmadı. Eşimin işi sebebi ile gidilecek ülke belliydi.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

Eşimin işi.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

İlk senem bürokratik sorunlar yüzünden yaşadığım çalışma izni problemi dolayısıyla sıkıntılı geçti diyebilirim fakat sonra engelleri aşıp çalışmaya başladığımda devamı gayet keyifliydi. Yurtdışı deneyimi kolay değil, hele ki geride bıraktıklarınızı çok özlüyorsanız. Ama size kattığı çok önemli ve güzel artıları var. Yurtdışı kararı ile beraber çok fazla yeni başlangıçlar girdi hayatıma. Hepsine bir arada alışmak ve düzeni oturtmak  başta zordu ama sonrası çok keyifli oldu. İtiraf etmeliyim ki Amsterdam  hayatımda çok güzel bir sayfa , bana en güzel hediyeyi, oğlumu verdi.

Dönmeye nasıl karar verdiniz? 

Oğlumun doğumuna günler kala eşime Türkiye’den bir teklif geldi. Dönelim mi dönmeyelim mi diye çok düşündük.  Amsterdam’daki ilk senemi düşününce, dönme kararının bizi bu kadar zorlayacağını hiç tahmin edemezdik. Çocuklu hayatımıza İstanbul’da daha kolay devam edeceğimize inandığımız için dönme fırsatını değerlendirdik.

Dönmekle doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

Yanlış kararmış dersem dürüst davranmış olmam. Buradaki hayatımdan, tekrar sevdiklerimle beraber olmaktan dolayı çok mutluyum. Ama çocuğumun geleceğini düşündüğümde, acaba orada kalıp orada devam etseydik ve oğlum daha iyi şartlarda büyüseydi diye düşünmekten de kendimi alamıyorum. Maalesef günümüz koşulları (siyasi+ekonomik) yer yer bu karamsarlığa kapılmama neden oluyor . Her şeyde olduğu gibi, artılar ve eksilerin denge durumu söz konusu.  Şimdilik artılar daha fazla ve mutluyum.

İzi Darsa, 26, Boston/ABD

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

Yurt dışına yaklaşık iki buçuk yıl önce taşındım. Yurt dışına taşınma amacım yüksek öğrenimimi görmek oldu. İstediğim programı  bulabilmek için öncelikle gitmek istediğim ülkeleri belirledim. Bu ülkeler arasında İsrail, Amerika ve Avrupa ülkeleri bulunmaktaydı.  Kendime uygun olan programı Amerika’da buldum ve oraya gitmeye karar verdim.

Türkiye’nin akademik eğitimi gayet iyi ancak ben öğrenmek istediğim şeyleri farklı bir yaşam tarzında ve kültüründe öğrenmek istedim bu yüzden yurt dışına gittim. Yoksa beyin göçü gibi bir niyetim yoktu.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

Şu an bir sigorta şirketinde çalışıyorum ve burada nişanlandım. Hayatı ne kadar planlarsanız planlayın bazen karşınıza sürprizler  çıkabiliyor ve  hayatınız bir anda değişiveriyor. Ben buraya geldiğimde kalma gibi bir niyetim hiç yoktu. Ancak nişanlımla tanıştıktan sonra iş değişti ve burada kalmaya karar verdim. Doğru karar verdiğime kesinlikle inanıyorum ancak aile, arkadaş ve memleket özlemi hiç bitmiyor. Bu da yaptığım seçimin bir bedeli.

Leyla Çelik Ballul, 29,

İstanbul/Türkiye

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

Lise sonrası 1996 İsrail’e göç ettim. 2006’da geri dondum. İsrail’i seçmemin nedeni orada akrabalarımız olması.  Adaptasyon sürecinin daha kolay olacağını düşündüm.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

10 sene çok verimli zaman geçirdim. üniversiteye gittim, her türlü işte çalışıp hayatta ne yapmak istediğimi keşfetme fırsatım oldu. Özgüven konusunda yalnız olmam yardımcı oldu; çok çekingen bir çocukken kendine güvenen bir bayan olarak geri döndüm. Her gencin yalnız başına bir ülkede yaşaması önemli bir tecrübe.

Dönmeye nasıl karar verdiniz?

Geri dönmemin çeşitli nedenleri var: 1) Eşim Salvo  2) İsrail’de öğretmenlik yapmanın maddi manevi fazla getirisi olmaması.  3) 10 sene ailemden uzak yaşamam ve onları çok özlemem.

Yaşamanız nasıl geçiyor? Dönmekle doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

Güzel bir evliliğe sahip olduğum için hayatımdan çok memnunum ama ülke olarak İsrail’i zaman zaman özlüyorum. İsrail ülke olarak yaşaması güzel ve düzenli bir ülke.

Dalia Levy, 44, San Diego/ABD (Satış Müdürü)

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

Temmuz 1981’de Meksika’ya taşındık. O zaman 17 yaşındaydım.  Ailem karar verdi, ben sadece onları takip ettim.  Ailemin ülke seçim kararındaki en önemli sebep ise bir sene önce en yakın arkadaşlarının o ülkeye taşınması oldu. Kararı etkileyen diğer sebepler ise lisan İspanyolca olduğundan daha kolay uyum sağlanacağı düşüncesi ve ülkedeki hayat tarzının, aile yapısının Türkiye’ye daha yakın olması.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

1980 olayları, ülkenin o zamanlardaki güvensizliği.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

Ailemin Türkiye’ye kesin dönüş yapmasından kısa süre önce evlendim.  17 sene Meksika’da yaşadıktan sonra ülkedeki güvensizlikten dolayı ailemle birlikte ABD’nin San Diego şehrine yerleştik. Çocuklarımın  geleceği için bu kararı aldık. 10 senedir buradayız ve çok memnunuz. Evet, çok doğru bir karar verdiğimize inanıyorum.

Rina Barbut, 25, Stockholm/İsveç  (Bilgisayar Mühendisi)

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

Hayatımda değişiklik yapmak ve bir sene her şeye ara vermek istiyordum.  Stockholm`de bir yıllık Yahudilik üzerine bir eğitim programından burs kazandım ve buraya geldim.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

İlk geldiğim günden beri çok mutluyum burada. Son derece huzur dolu bir yer.  İlk günden beri, yıllardır ait olduğum  yerde yaşıyorum hissiyle buradayım. Stockholm`e gelerek çok doğru bir karar verdiğime inanıyorum ve herkese tavsiye ediyorum.

Dönmeye nasıl karar verdiniz? Dönmekle doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

Mayıs sonu eğitim programı bitiyor ve İstanbul`a geri dönüyorum. Seneye nerede olurum bilmiyorum. Farklı ülkelerden gelecek sene  için iş teklifleri var ve henüz nereye gideceğimin kararını vermedim.

Alp Perahya, 32, Boston/ ABD

Ne zaman yurt dışına taşındınız?

18 yaşımda üniversite için Amerika'ya geldim, 14 senedir buradayım.

Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

ABD ve Boston yaşam tarzı, kalitesi, ve düzeni  yüksek olan bir ülke ve şehir.  İnsanların hayata ve diğer insanlara bakış açıları, eğitim seviyeleri, ve de taşınacağım şehrin kültürel, sosyal, doğal, ve sportif aktivitelerini değerlendirdim.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

İlk olarak eğitimim için gittim.  Sonra kalmamın sebebi ise yaşam tarzı, insanların eğitim seviyesi, ve ülkenin sağladığı olanaklar. Dokuz senedir aynı şirkette çalışıyorum, onun da çok büyük bir etkisi var.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

Yaşamımdan çok mutluyum. Gerek işim ve bana sunduğu olanaklar, gerek çevrem ve sosyal hayatım, gerekse farklı aktiviteler, hayatımı çok renkli ve dengeli tutuyor. Ailemi, arkadaşlarımı, ve de ülkemi özlememe rağmen, sık sık ziyaret ederek bu eksikliği gideriyorum. Bu sebeple doğru kararı verdiğime inanıyorum.

Avram Mizrahi, 53, İsrail (Çocuk doktoru)

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

1980 Ağustos’unda İsrail’e göç ettim, İsrail benim için en tabii ve tek seçimimdi.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

Ana neden İsrail’in Yahudi olarak özgürce yaşayabileceğim bir ülke olduğuna inancımdı.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz?

Yaşamımdan memnunum, gerçi İsrail kolay bir ülke değil. Her şey güllük gülistanlık değil.  Dinamik bir ülke, barışa ve huzura muhtaç bir ülke ama güzel, canlı ve her bakımdan sıcak bir ülke.  Sevdiğim bir ailem ve sevgiyle yaptığım bir mesleğim var.  Doğru kararı verdiğime eminim.

Roz Kohen Drohobyczer, 58, 

ABD (Kütüphaneci -Assistant Manager)

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

1981 yılında ABD ‘de yüksek eğitim imkanlarının varoluşu taşınmamın ana nedeni oldu. Arnavutköy Amerikan Koleji’nden mezun oluşum ve ABD kültür ile lisanına olan aşinalığım kararımı kolaylaştırdı.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

Yabancı uyruklu olan eşimin ABD'de yakın akrabasının oluşu ve yüksek eğitim imkanları

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

Her ne kadar Türk Yahudisi olarak kültürüme ve geçmişime bağlı isem de ABD’de 27 seneyi aşan yaşamım pek çok açıdan beni değiştirdi. Çok bağımsız bir yaşantım var. Pek çok yönden de bu yaşantıya alıştım. Full time ve zamanımın çoğunu alan bir mesleğim var. 20 kütüphane branşından oluşan "St. Louis County Library" sisteminde branşların birinde Assistant Manager'ım. Sistemin koleksiyonu 2 milyon kitap, DVD, CD den oluşuyor. Benim "Branch" 29 kişilik bir ekipten oluşuyor. İki yetişkin kızım var.

1981 yıllarında karar alındığında doğru görünüyordu.  Çok tereddütlü  geçen yıllardan sonra ve tartışması yapıldıktan sonra, bu soru fazla felsefi görünüyor . İnsan bir takım şeylere alışıyor. Bazen "ne iyi ettim de ABD’ye yerleştim" diye düşünüyorum, bazen de "ne macera yaşamışım, keşke uyansam da kendimi İstanbul’da bulsam" diyorum.  Herhalde bu ikilem bende hep sürecek.

Teddy Benbanaste, 33,

İstanbul/Türkiye (Ekonomist)

Ne zaman yurt dışına taşındınız?  Hangi ülkeye taşınacağınıza nasıl karar verdiniz?

1999 – 2000 yılında taşındım.  Küçüklüğümden beri arzum ABD´de yaşam tecrübesini edinmekti.

Yurt dışına taşınmanızdaki ana neden ne idi?

Master eğitimim.

Yaşamınız nasıl geçiyor?  Doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

Yaşamım çok iyi geçti, benim için artı ve eksileri ile müthiş bir tecrübeydi ve gitmek kesinlikle doğru karardı.

Dönmeye nasıl karar verdiniz? 

Gitmeden önce zaten hep masterım bitince geri döneceğim düşüncesi vardı, ama oradayken dönmek ile kalmak arasında çok bocaladım ve duygusal yanım (ailem, dostlarım ve İstanbul) ağır basınca dönmeye karar verdim.

Dönmekle doğru kararı verdiğinize inanıyor musunuz? 

Hem evet hem de hayır. Biliyorum ki, çok ortada bir yanıt bu ama yurtdışı tecrübesini yaşayan çoğu kimsenin bu psikolojiyi anlayacağını düşünüyorum. Orada kalmaya karar veren için de, geri dönen için de kafasının içinde hep bir “acaba aksini mi yapsaydım, ya da aksini yapsam bugün hayatım nasıl olurdu, vs…” soruları kalacak gibi....