29 Mart 2020 Pazar 18:27

Soyadlarımız: Avtalyon, Boritzer, Salerno, Salmonia, Samanon, Şapoşanik, Siliki, Şuiam

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2530 görüntüleme
19 Şubat 2020 Çarşamba

AKŞİYOTE - AKSHİOTE - ACCHİOTE

Eril (Aksiotis) ve dişil (Aksioti) şekilli, muhtemelen Romaniot kökenli bu soyadının Yunanca etimolojisi ‘bir şeye müstahak – münasip – muktedir olan’ şeklinde ifade edilebilir1.

Aile fertleri soyadlarının, birbirini takip eden kuşaklar boyunca hekimlik mesleğinin gelenek olarak babadan oğula devamı yüzünden ‘bilgili adam’ anlamında benimsendiği görüşünde2.

Coğrafi açıdan: Selanik kentinin varoşlarında (yaklaşık 18 kilometre mesafede) Axios (Aksios) Nehrinin oluşturduğu alüvyon alanı Axios Deltası adını taşır3.

Diğer taraftan, Amerika ile Meksika arasındaki bölgeye özgü, tohumları yöre yerlileri tarafından kırmızı renkte dudak boyası (ruj) yapmak veya baharat olarak kullanılmak üzere yetiştirilen ve ‘lipstick tree-dudak boyası ağacı’ olarak da bilinen bir tür çalı Achiote (Bixa orellana) ile Batı Avustralya’da görülen bir gece kelebeği (güve) Scopula axiotis adını taşısa da herhalde konumuzla ilgisi olmasa gerek4.

AVTALYON - AFTOLİON

Avtalion sözcüğüne Talmud’da rastlanır5. Ancak bu soyadının Aftolion yazımıyla Yunancada var olması Romaniot kökeni olasılığını da düşündürtüyor6

Avtaliyon ben Mordohay (16. yüzyıl) ve Haham Avtaliyon ben Mordohay Avtaliyon (18. yüzyıl) Klasik Türk Musikisinin ünlü iki bestecisidir.

BORİTZER

Boritzer bir Aşkenaz soyadı olup Guggenheimer Rusça ‘güreşçi’ anlamında Boretz sözcüğünden türemiş olduğunu ifade etmektedir7.

İzidor Boritzer Yüksekkaldırım Aşkenaz Sinagogu Vakfı (1970-1976 dönemi başkanlığını, Mişel Boritzer de İhtiyarlar Yurdu Derneği Başkanlığını yürütmüşmüştü.

SALERNO

Salerno, İtalya’nın güneybatısında, Napoli’nin yaklaşık 6 kilometre güneyinde bir kenttir.

Bulunan bir hahama ait mezar taşının üzerindeki yazıdan kentte 3. yüzyılda bir Yahudi toplumunun yaşadığı anlaşılmaktadır. 1278 yılında uygulanan baskı sonucu 100 kadar aile zorla vaftiz edilmişse de diğerleri dinlerini korumayı becerdiler. Topluluk, Napoli krallıklarının 1510’da Yahudileri sınır dışı etmesiyle dağıldı.

Avrupa’nın ilk tıp okulu olarak bilinen efsanevi Salerno Tıp Okulunun kurucu ve yöneticileri Akdeniz havzasının uygarlığını temsil eden birer Arap, Yahudi (adı Helinus), Yunan ve Latin olmak üzere dört bilge kişiydi8.

SALMONA

Kökeni İbranice ‘barış’ anlamında Şalom olup ‘Barış İnsanı’ anlamındaki Salomon’un9 değişkenlerinden biri olarak görülebilir.

Yusuf Salman (Salmona) TBMM’ne 11. Dönem İstanbul Milletvekili olarak seçilmişti (1957).

SAMANON

İspanya’da, yüzyıllar boyunca Müslüman, Hristiyan ve Yahudilerin bilikte yaşadıkları Cantabria bölgesinde Castro Urdiales’e çok yakın Samano kenti yer alır10.

Toledano, Magrip Arap mutfağında çok makbul olan smen yağı üreticisi veya satıcısı mesleğini işaret eder11.

SHAPOSCNİCK (ŞAPOŞNİK)

İstanbul Yüksekkaldırım Sinagogunun 1930-1950 yılları arası ünlü Haham ve Kantoru Gershon Shaposcnick’in soyadı Rusça ‘şapka yapımcısı’ anlamına gelmekte ve bir mesleği anımsatmakta12.

SİLİKİ

Guggenheimer bu soyadının Arapça Kurt anlamına geldiğini ifade eder13.

SULAM

Sözcük İbranice ve Arapça dillerinde ‘merdiven’ anlamına gelir. Muhtemelen bu aleti yapan veya kullanan bir mesleğin sahibi tarafından kullanılmaya başlanmıştı.

 

1 Ari Çokona, 30 Aralık 2019 tarihli ileti.

2 Selim Akşiyote,17 Aralık 2019 tarihli ileti.

3 axiosdelta.gr.

4 Selim Akşiyote, anılan ileti.

5 Guggenheimer, 12.

6 Ari Çokona, anılan ileti.

7 Guggenheimer, 120.

8 en.wikipedia.org>wiki>Magister_salernus.

9 dbs.bh.org.il/family names.

10 Dict.of American Family Names, C.3, s.260.

11 Toledano, 716.

12  Guggenheimer, 698.

13 Guggenheimer, 719.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL

Mozotros Ailesi-İrvin MANDEL

Mozotros Ailesi-İrvin MANDEL

Vizyondakiler

Vizyondakiler