2 Temmuz 2020 Perşembe 19:35

SOYADLARIMIZ: Abrevaya, Ahituv, Nahmias

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 1438 görüntüleme
25 Eylül 2019 Çarşamba

ABREVAYA

Yaygın bir soyadı olan Abrevaya nedense tetkik ettiğim kaynakların hiçbirinde görülmemektedir. Bilgisine başvurduğum Rav David Sevi, İbranice çift yod harfiyle yazıldığı taktirde ‘üreme’ anlamına gelen, tek yod ile yazıldığında ise[i] ‘ok veya benzeri bir silahla atıcılık’ ifade eden ‘reviya’ sözcüğüne dikkat çekti. Bu durumda Ab-revaya soyadının belki de ‘okçuların babası, atası’ olarak yorumlanması olasıdır[ii].

AHİTUV

İbranice, Ahi: dost, kardeş, Tuv; iyilik anlamına gelir. Bu durumda Ahituv da ‘iyilik kardeşi’ olarak tanımlanabilir[iii].

Daha geç dönemlerde soyadı olarak kullanılmaya başlanan bu isme TaNaH’ın 1. Samuel kitabında Pinhas’ın oğlu ve Ahimeleh in babası olarak rastlanmakta (22:9 ve sonrası). İsim TaNaH’ın 2. Samuel ve 1.Tarihler kitaplarında da bu kez bir başka kişi hakkında yer alır.

George A. Barton bu adı, Kral Saul’un kesin yasaklarına rağmen, kendisine başkaldıran oğlu David’i ağırlayan ve himaye eden Avimeleh’in gösterdiği dostlukla ilintili görmektedir[iv].

Bu soyadı yurdumuzda zaman zaman Ahitov olarak kullanılsa da dini metinlerde Ahituv olarak geçer.

NAHMİAS - NAHMİYAS - NACHAMIAS

Bet Hatfutsot ve birçok köken bilimciye göre Nahmia veya Nahamias sözcükleri TaNaH’ta kitapları bulunan küçük Peygamber Nahum ile Yehuda Valisi Nehemya’nın adlarından esinlenmişti.

Adı İbranice ‘avutan, teselli eden’ anlamına gelen Nahum,  MÖ 7. yüzyılda yaşamış, TaNaH’ın Nevi Aharonim bölümündeki kitabında Asur İmparatorluğunun çökeceğini, başkenti Niniva’nın yıkılacağını öngörmüştü. İbranice anlamı ‘Tanrı teselli edecek’ olan Nehemya ise MÖ 5. yüzyılda Babil sürgünü döneminde yaşamış ve Pers Kralı tarafından Vali olarak Yeruşalim’e (Kudüs’e) gönderilmişti. İki isim arasında anlam ortaklığı Nahmias (ve değişkenlerinin) kökenini oluşturmaktadır[v].

Yahudi soyadı olarak Toledo’da 1112 tarihli bir belgede okunan Nahmias’a[vi] 1492’den sonra özellikle Osmanlı İmparatorluğu ve Fas’ta sık rastlanmaktaydı.

Toplumumuzda Nahmias, Nahmiyas, Anahmias, De Nahmias, olarak benimsenen bu soyadının değişik ülkelerde Nehamya, Nihamiach, Namiech, Hamiach, Amieche,  Nochim ve benzeri daha birçok değişkenleri görülmekte.

Nahmias soyadının Türk basım tarihinde önemli bir yeri vardır. Osmanlı’da ilk matbaanın kurucusu İspanyol göçmeni David ve Samuel ibn Nahmias Kardeşlerdir. İlk basılan kitap kısaca Arbaa Turim olarak anılan Sefer Aturim le Ribi Yaakov ben Aroşeseri olup 1493 (veya bazılarına göre 1503) tarihini taşım



[i] Bereşit/Yaratılış 49:23.

[ii] Rav David Sevi, 16 Eylül 2019 tarihli iletisi.

[iii] Rav David Sevi, 16 Eylül 2019 tarihli iletisi.

[iv] George A. Barton, “Ahituv”, Jewish Encyclopedia 1906.

[v] dbs.bh.org.il, P. Hanks, Eisenbeth, Toledano, vs.

[vi] J.H.Raisin-M.Kayserling-İ.Singer-J.Jacobs, ‘Nahmias’, Jewish Encyclopedia, 1906, 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

HUKAT i BALAK

Mozotros Ailesi-İrvin MANDEL

Mozotros Ailesi-İrvin MANDEL

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL