Batya Natan
Batya Natan

YAHUDİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR / MİTSVA {11}

Aranızda bulunan bir yabancıya sözlü olarak (Çıkış, 22:21) zarar vermek veya ona ticarette zarar vermek (Çıkış, 22:21) yasaktır. Sahibi Yahudi dahi olsa Erets Yisrael'e kaçmış olan bir esiri iade edemezsiniz (Tesniye, 23:15) veya ondan yararlanamazsınız (Tesniye, 23:16). Dulu veya öksüzü incitmeyiniz (Çıkış 22:21). Bir İbrani köleyi istismar edemezsiniz (Levililer, 25:42) veya satamazsınız (Levililer, 25:42); ona zalimce davranmayınız (Levililer, 25:43) veya ona Tanrı'ya inanmayan bir kişinin kötü davranmasına müsade etmeyiniz (Levililer, 25:53). İbrani odalığınızı satamazsınız (Çıkış, 21:8) veya onunla evlenirseniz; onu yemek, giysi ve karılık haklarından mahrum edemezsiniz. (Çıkış, 21:10). Bir kadın tutsağı satamazsınız (Tesniye, 21:14) veya ona bir esir muamelesi yapamazsınız (Tesniye, 21:14).

Başka bir adama ait olan şeyleri, onlar için ödeme yapmayı kabul etseniz dahi, elde etmek için haris istekler beslemeyiniz (Çıkış, 20:17). Bunun arzusu dahi yasaktır. Bir işçi (hasat çalışması yaparken) başkasına ait ekinleri biçemez (Tesniye, 23:25) veya yiyebileceğinden fazla meyva alamaz (Tesniye, 23:24). Kişi, sahibine geri verilmesi gereken kaybolmuş bir eşyaya karşı kayıtsız kalamaz (Tesniye, 22:3) veya yükü altında çökmekte olan bir adama veya hayvana yardım etmeyi reddedemez (Çıkış, 23:5). Dirhemler ve ölçülerde sahtekarlık yapmak (Levililer, 19:35), hatta doğru olmayan dirhemlere sahip olmak dahi (Tesniye, 25:13) yasaktır.

j) Adaletle ilgili: Bir yargıç adaletsizlik yaratmamalı (Levililer, 19:15), rüşvet almamalı (Levililer, 19:15) ve taraf tutucu (Tesniye 1:17) olmamalı veya korkmamalıdır (Tesniye, 1:17); fakire öncelik tanıyamaz (Levililer, 19:15, özellikle Çıkış, 23:3) veya kötü olana karşı ayırım yapamaz (Çıkış, 23:7); mahkum edilmiş olanlara da merhamet gösteremez (Tesniye, 19:13) veya yabancıların veya öksüzlerin yargılanmasını gerçekten saptıramaz (Tesniye, 24:17). Bir davada taraflardan birinin savunucusunu diğer tarafın mevcut olmadığı durumda dinlemek yasaktır (Çıkış, 23:1). Önemli bir davada bir kişiden fazla olan çoğunluk karar vermek için yeterli değildir (Çıkış, 23:2).

Bir yargıç, bir meslektaşının kanısını; bunun doğruluğundan emin olmadan, kabul etmemelidir (Çıkış, 23:2); yasayı bilmede cahil olan bir kişiyi yargıç olarak tayin etmek yasaktır (Tesniye, 1:17). Yalancı şahitlikte bulunmayınız (Çıkış, 20:16) veya ahlaksız, günahkâr kişinin (Çıkış, 23:1) veya davaya karışmış kişinin akrabalarının şahitliğini (Tesniye, 19:15) kabul etmeyiniz. Bir şahitin şahitliğine dayanarak bir yargıyı açıklamak yasaktır (Tesniye, 19:15). Öldürmeyiniz (Çıkış, 20.13). Dış görünüşlere bağlı delillere dayanarak mahkum etmemelisiniz (Çıkış, 23:7). Belli başlı bir davada bir şahit yargıç konumunda bulunmamalıdır (Sayılar, 35:30). Hiç kimseye gerekli yargılama ve suçlama uygulanmadan infaz yapılamaz (Sayılar, 35:12). Hakim gelmek amacıyla birisine saldıran bir kişiye acımayacaksınız ve onu korumayacaksınız (Tesniye, 25:12). Baskı altında işlenmiş olan bir suç eylemi için ceza öngörülmeyecektir (Tesniye, 22:26).

 

devam edecek...

Kaynakça: "Yahudilik  Ansiklopedisi", Cilt I, II, III Yusuf Besalel

İLGİLİ HABERLER

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın
492